Από τον Λουκά Κατσίκα
Μπαίνοντας να δω την ταινία του Φίντσερ, δεν ήξερα τι ακριβώς θα συναντήσω. Ο σκηνοθέτης του «Seven» και του «Fight Club» είχε πέντε χρόνια να γυρίσει καινούργιο φιλμ. Επειτα ξόδεψε ένα μεγάλο διάστημα προσπαθώντας να μεταφέρει στην οθόνη μια εμμονή που τον στοίχειωνε από παιδί: την αληθινή ιστορία του Ζόντιακ, ενός από τους πιο διαβόητους κατά συρροήν δολοφόνους στα χρονικά της αμερικανικής εγκληματολογίας. Ο Ζόντιακ έδρασε στην περιοχή του Σαν Φρανσίσκο από το τέλος των 60s και για μεγάλο μέρος του 70, ενορχηστρώνοντας γύρω από το όνομά του μια συλλογική υστερία, στα πλοκάμια της οποίας ενεπλάκησαν οι αρχές, τα μέσα μαζικής ενημέρωσης και σύσσωμη η τότε κοινή γνώμη.
Για χρόνια αποτέλεσε αντικείμενο οργιώδους εικασίας, ταυτίζοντας το ψευδώνυμό του με άφθονους φόνους που έγιναν στη Βόρεια Καλιφόρνια, χωρίς να επιβεβαιωθεί πάντα αν αυτός ήταν ο υπαίτιος. Υστερα τα χρόνια πέρασαν και η περίπτωση του Ζόντιακ καταχωρήθηκε στα χρονικά ως η μεγάλη αξεδιάλυτη serial killer υπόθεση του 20ου αιώνα. Τρεις άνθρωποι εξάντλησαν κάθε περιθώριο για να εντοπίσουν τα ίχνη του. Ενας αστυνομικός, ένας δημοσιογράφος κι ένας σκιτσογράφος. Ο πρώτος υποχρεώθηκε να αποσυρθεί κάποια στιγμή από τη λαβυρινθώδη υπόθεση. Ο δεύτερος βούλιαξε στις καταχρήσεις. Ο τρίτος θυσίασε την προσωπική και οικογενειακή του ευτυχία, μετουσιώνοντας την εμμονοληπτική σταυροφορία του στη συγγραφή δυο βιβλίων. Στο υλικό αυτών και σε μια εξονυχιστική έρευνα στα αρχεία της αστυνομίας στήριξε ο Φίντσερ την ταινία του.
Δυόμισι ώρες και κάτι διαρκεί το «Ζodiac». Δεν ήθελα να τελειώσουν ποτέ. Καθόμουν κουλουριασμένος στο κάθισμά μου, παρακολουθώντας να ξετυλίγεται μπροστά μου ένα τεχνολογικό, συγγραφικό και σκηνοθετικό θαύμα, του οποίου τον απόλυτο έλεγχο κρατούσε μαγευτικά ο Φίντσερ. Το «Ζodiac» γυρίστηκε με μια επαναστατική high definition τεχνική που αποτελεί πραγματικό επίτευγμα. Επικαλείται την πιο σύνθετη και ευφυή αφηγηματική δομή που έχω δει πρόσφατα σε ταινία. Στηρίζεται σε ένα σεναριακό παζλ το οποίο συντίθεται με αποστομωτική ακρίβεια μπροστά στα μάτια του κοινού, καλύπτοντας μια πληθώρα πληροφοριών. Τελειομανής, ο Φίντσερ ενσωματώνει τη δεξιοτεχνία του στην υπηρεσία της εκπληκτικής ιστορίας που διηγείται και του άκρως πεσιμιστικού πανοράματος της ανθρώπινης κατάστασης το οποίο σκιαγραφεί.
Η ταινία του δεν αποτελεί ένα συμβατικό θρίλερ. Δεν έχει να προσφέρει λύσεις και ικανοποιητικές κατακλείδες στο μυστήριο. Μοιάζει με έναν διαβολικά ερευνητικό εγκέφαλο που αναλύει την ψυχοπαθολογία ενός εγκλήματος και τη φθοροποιό έρευνα για τη διαλεύκανσή του. Αντανακλά την παράνοια ενός μοντέρνου κόσμου, φυλακισμένου σε έναν κόλαφο πληροφορίας που τον χειραγωγεί, τον διαστρεβλώνει και τον συνθλίβει. Και, πάνω απ όλα, συντάσσει ένα συγκλονιστικό σχόλιο επάνω στην ψύχωση. Μιας χούφτας ηρώων, ενός σκηνοθέτη, του ίδιου του θεατή… Εχει περάσει μια εβδομάδα από τότε που είδα το φιλμ και μόνο υπερθεματίζοντας μπορώ να μιλήσω γι αυτό. Στο μυαλό μου, το magnum opus του Φίντσερ έχει ήδη καταχωρηθεί με το βάρος και το δέος που συνοδεύουν μια κλασική ταινία. 158 λεπτά φτιαγμένα να διαρκέσουν για χρόνια. Κι αυτό εμένα μου αρκεί…
