Στα τέλη της δεκαετίας του '80, η τηλεόραση στηριζόταν κυρίως σε σαπουνόπερες και sitcoms, όταν γύρευε σειρές για να στελεχώσει την ζώνη υψηλής θεαματικότητάς της. Το κωμικό «Cheers» διατηρούσε τους θεατές του, παρά το ότι παιζόταν περίπου 7 χρόνια, ενώ τα βαριά όπλα των δικτύων, η «Δυναστεία» και το «Ντάλας» με τις ίντριγκές τους, έφταναν σιγά σιγά προς το τέλος τους και η «Τόλμη και Γοητεία» με τις καθημερινές ιστορίες της έπαιρνε τη σκυτάλη. Ο χώρος δεν ήταν ενδεδειγμένος για πειράματα και καινοτομίες, τα προγράμματα των δικτύων έμοιαζαν πολύ περιορισμένα και οι executives έψαχναν για σίγουρες λύσεις.
Το ότι σε αυτό το καθεστώς, απέναντι ακριβώς χρονικά από το «Cheers», ξεκίνησε την άνοιξη του 1990 και στο δίκτυο του ABC μια σειρά μυστηρίου, με συνδημιουργό και σκηνοθέτη τον Ντέιβιντ Λιντς, είναι ως σήμερα ένα σουρεαλιστικό γεγονός, τόσο σημαδιακό όμως για το μέσο και την εξέλιξή του στα επόμενα χρόνια.
Ο Ντέιβιντ Λιντς και ο Μαρκ Φροστ μπορεί να έκαναν τον σχεδιασμό τους, να βρήκαν ως κέντρο βάρους μια φανταστική μικρή πόλη ανάμεσα σε πυκνά δάση κοντά στα σύνορα ΗΠΑ-Καναδά, αλλά αν δεν ήταν ο εκτελεστικός διευθυντής του δικτύου, Ρόμπερτ Άιγκερ, να παλέψει για να πείσει τους υπόλοιπους πως πρέπει να δοκιμάσουν μια διαφορετική συνταγή, το «Twin Peaks» δε θα έβγαινε ποτέ στον αέρα.
Τα κατάφερε στις 8 Απριλίου του 1990, με ένα δίωρο επεισόδιο-πιλότο, έχοντας ζητηθεί όμως από τους δημιουργούς να σκεφτούν ένα εναλλακτικό φινάλε, αφού σε περίπτωση χαμηλής τηλεθέασης, το δίκτυο θα δοκίμαζε να το πουλήσει ως ταινία στην Ευρώπη.
«I have no idea where this will lead us, but it will be a place both wonderful and strange»
Το τελευταίο σχέδιο ευτυχώς κατέληξε στα σκουπίδια. Παρά την δύσκολη μέρα και ώρα προβολής, το «Twin Peaks» τα πήγε περίφημα, κάτι που συνεχίστηκε και στα πρώτα από τα 7 επεισόδια που θα ολοκλήρωναν τον πρώτο κύκλο, όταν και εκτοξεύτηκε σε νούμερα πολύ μεγαλύτερα από τις πλέον αισιόδοξες προβλέψεις.
Η κουβέντα γύρω από τη σειρά στις καθημερινές στιγμές των ανθρώπων έφερε περισσότερους θεατές που άκουγαν για τη Λόρα Πάλμερ και το μυστήριο που ακολουθούσε τον θάνατό της. Το τέλος του πρώτου κύκλου, με τον Κάιλ ΜακΛάχλαν να δέχεται πυροβολισμό από κάποιον άγνωστο, προκάλεσε σχεδόν φρενίτιδα όλο το καλοκαίρι, μέχρι να ξεκινήσει η δεύτερη σεζόν, που είχε ήδη παραγγείλει το ABC.
Εκεί ο Λιντς είδε το σκληρό πρόσωπο του κόσμου της τηλεόρασης, καθώς δεχόταν ασφυκτικές πιέσεις από την αρχή της δεύτερης χρονιάς, να αποκαλύψει τον δολοφόνο της Λόρα. Ο ίδιος δεν το ήθελε με τίποτα, αυτή ήταν, άλλωστε, και η σεναριακή πρόφασή του ώστε να μπορεί να διηγείται τις μικρές υποϊστορίες των πολλών ηρώων του «Twin Peaks». Το έκανε τελικά στη μέση της χρονιάς και τα τεχνάσματά του για να διατηρήσει το ενδιαφέρον μετά φαίνεται πως δεν τράβηξαν το ευρύ κοινό.
Τα νούμερα έπεσαν κατακόρυφα και η σειρά, αν και τελείωνε με αγωνιώδες cliffhanger (όποιος ξέρει, ξέρει. Spoiler δεν κάνουμε), διακόπηκε οριστικά. Μόλις 14 μήνες είχαν περάσει από τον πιλότο, ο πανικός στο ξεκίνημα έμοιαζε να ξεχνιέται και το πιο φυσιολογικό θα ήταν η σειρά να περάσει στη λήθη. Ήταν όμως φυσιολογικά όσα είχαν γίνει ως τότε;
«Fire walk with me»
Μπορεί το μεγάλο κοινό να γύρισε την πλάτη, όμως είχε δημιουργηθεί ένας φανατικός πυρήνας θεατών σε όλο τον κόσμο, τόσο μαγεμένος με τη σειρά και τις προεκτάσεις της, έτοιμος να την πάρει από το χεράκι και να τη διατηρήσει ζωντανή στο χρόνο. Ποτέ δε συνέβαινε κάτι τέτοιο με τηλεοπτική σειρά, όλες έδιναν μοιραία τη σκυτάλη στις επόμενες κρατώντας απλά μια θέση στην τηλεοπτική ιστορία.
Πριν χρόνια, το υπέρ του δέοντος αφοσιωμένο κοινό του «Σταρ Τρεκ» απαιτούσε μια ταινία ως συνέχεια της σειράς που τόσο αγάπησε και χρειάστηκε να περιμένει 10 χρόνια μετά το τέλος της, για να δει το 1979 το «Σταρ Τρεκ: Η Ταινία». Οι φίλοι του «Twin Peaks» τα κατάφεραν σε έναν χρόνο. Η New Line έφτασε στο σημείο που απλά δε μπορούσε να πει όχι και ο πληγωμένος Λιντς ξανάπιασε δουλειά με τον Φροστ στο «Fire Walk With Me», ένα φιλμ που αντί να ξεδιαλύνει τα πράγματα, ήταν μάλλον η εκδίκησή τους για όσα τράβηξαν από τις παρεμβάσεις του δικτύου στον δεύτερο κύκλο.
Η ταινία ήταν prequel των όσων έγιναν στη σειρά, εξηγούσε ένα μέρος από τα γεγονότα που είχαμε δει σε αυτή αλλά για το τί θα συνέβαινε στον Κούπερ μετά το τέλος, καμία εξήγηση. Κριτικοί και κοινό εξοργίστηκαν με τo κινηματογραφικό παράδοξο που τους προσέφερε το δημιουργικό δίδυμο, η ταινία υπέστη σοκαριστική αποδοκιμασία στο Φεστιβάλ Καννών όπου διαγωνίστηκε, όμως οι φανατικοί παρέμεναν στις επάλξεις.
«The owls are not what they seem»
Το «Twin Peaks» βλέπετε, όσο διήρκεσε, ήταν ένα κοινωνικό φαινόμενο. Ως τέτοιο επηρέασε όλη την ποπ κουλτούρα της περιόδου, συμπαρασύροντας μαζί του μια μερίδα κόσμου που δεν μπόρεσε να το ξεπεράσει ποτέ. Η ιδέα της μικρής πόλης που δεν υπάρχει στην πραγματικότητα στον χάρτη (το όνομα της πιθανότατα εμπνέεται από τον διττό κόσμο που την περιβάλλει και το έχουμε ξαναδεί, ως περιοχή του Σαν Φρανσίσκο, σε μια ταινία που ο Λιντς συχνά ανέφερε ως σημαντική γι΄αυτόν, το «Experiment in Terror» του Μπλέικ Έντουαρτς), ο συνδυασμός της με τους αγγελικούς ήχους του Άντζελο Μπανταλαμέντι, η ξεκάθαρη επιρροή από τις σαπουνόπερες της εποχής, που εκφράστηκε με αριστοτεχνική ειρωνεία και στη πλοκή, αλλά και στην ιδιοφυή ιδέα του διδύμου να δημιουργήσει μια φανταστική σειρά μέσα στη σειρά, το «Invitation to Love», η θεωρία των ονείρων που λειτουργούσαν ως πύλη για μια επικοινωνία με πνεύματα, όλα αυτά ήταν μέρη ενός καταφυγίου για πολλούς νέους της εποχής που ήθελαν να μετατρέψουν σε «Twin Peaks» ό,τι και αν έβλεπαν ή έκαναν στην καθημερινότητά τους.
Η σειρά, λοιπόν, μπήκε σε πολλά δημοφιλή προγράμματα εκείνης της περιόδου, ακολουθώντας τη λαϊκή απαίτηση. Ο ΜακΛάχλαν φιλοξενήθηκε σε ένα επεισόδιο του «Saturday Night Live» για μια ανεπανάληπτη παρωδία του ρόλου του. Οι ομιλίες του ήρωά του, Κούπερ, με τον φανταστικό (;) χαρακτήρα της Νταϊάν έγιναν σκετς μέχρι και στο «Sesame Street», σε πρόγραμμα δηλαδή που θεωρητικά δεν θα μπορούσε να γίνει αντιληπτή η αναφορά.
Το «Twin Peaks» ήταν ένα κοινωνικό φαινόμενο, συμπαρασύροντας μαζί του μια μερίδα κόσμου που δεν μπόρεσε να το ξεπεράσει ποτέ
Το Rolling Stone έβαζε στο εξώφυλλό του τα κορίτσια της σειράς, όλα δυναμικά και με ένα μυστηριώδες μαγνητικό βλέμμα μακριά από τα κλισέ της περιόδου. Το καστ έφτασε να κάνει μέχρι και διαφημίσεις καφέ στην Ιαπωνία, όπου κι εκεί ήταν εξαιρετικά δημοφιλές. Η ιστορία της ταινίας μεταφέρθηκε σε επιτραπέζιο παιχνίδι μυστηρίου. Tα «who killed Laura Palmer» και «who shot Agent Cooper» ακούστηκαν από εκατομμύρια στόματα και έγιναν T-shirts, μαζί με παράξενες κουκουβάγιες που «δεν είναι αυτό που φαίνονται», μια χαρακτηριστική ατάκα της σειράς που απέκτησε τη δική της μικρή μυθολογία.
Όλη αυτή η υπερβολή στηρίχθηκε στις πολύ ισχυρές βάσεις που είχε η ιδέα των Λιντς και Φροστ. Αντί να αναλωθούν σε μια βασική πλοκή, έφτιαξαν από την αρχή έναν δικό τους κόσμο, όπου μετά ο καθένας από τους συνεργάτες, φίλους αλλά και θεατές της σειράς, μπορούσαν να βάλουν τα λιθαράκια τους. Αυτός ο σχεδιασμός αποδείχθηκε πρωτοποριακός, αλλά δεν έγινε άμεσα αντιληπτός, παρά μόνο όταν τη στιγμή που ακόμη και μετά την αποτυχία του «Fire Walk with Me» η φλόγα δεν έσβηνε.
Η πρόσκαιρη επιτυχία, η μετέπειτα αποτυχία και η διαχρονικότητα της σειράς μελετήθηκαν από την ίδια την τηλεόραση, για την αποφυγή αντίστοιχων λαθών. Για παράδειγμα, αποδείχθηκε πως η πίεση στον Λιντς για άμεση λύση του φόνου της Λόρα, ήταν μεγάλο σφάλμα. Σειρές που επηρεάστηκαν από το «Twin Peaks», όπως το «Lost» έκαναν το ακριβώς αντίθετο, άφηναν το αρχικό τους μυστήριο να αιωρείται επιμηκύνοντας τη διάρκειά τους. Ακόμη, το «Twin Peaks» επανέφερε, πολλά χρόνια μετά τη θρυλική και απίστευτα επιδραστική «Ζώνη του Λυκόφωτος», το παραφυσικό ως κεντρικό θέμα, προετοιμάζοντας το έδαφος για την κυρίαρχη σειρά πάνω στο είδος την επόμενη δεκαετία, το «X-Files», αλλά και την καθιέρωσή του πλέον ως ένα βασικό genre της τηλεόρασης σήμερα.
«One day my log will have to say something about this»
Πώς λειτούργησε όμως, σε σχέση με τους θεατές, αυτή η λογική των προσθηκών πάνω σε έναν έτοιμο κόσμο που κράτησε το ενδιαφέρον ως σήμερα; Καταρχήν από τα πρώτα χρόνια υπήρξαν προσθήκες στο υλικό της σειράς, κυρίως με βιβλία, που είχαν «επίσημο» χαρακτήρα και μπορούν να θεωρηθούν σήμερα ως μέρη του «Twin Peaks».
Στο ξεκίνημα του δεύτερου κύκλου, η κόρη του Λιντς, Τζένιφερ, έγραψε το «The Secret Diary of Laura Palmer» δίνοντας περισσότερες πληροφορίες για την ηρωίδα, χωρίς φυσικά να ξεδιαλύνει το φόνο της. Αυτή ήταν και η λογική του επαυξημένου κόσμου, να χτιστεί δηλαδή ένα πλήρες προφίλ των ηρώων της σειράς, χωρίς να επηρεάζεται η πλοκή της.
Έναν χρόνο αργότερα, με το τέλος της σειράς, κυκλοφορεί το «The Autobiography of F.B.I. Special Agent Dale Cooper: My Life, My Tapes» που εξερευνά τον Κούπερ του Κάιλ ΜακΛάχλαν και τη συνήθεια που είχε από την σχολική του ηλικία να περιγράφει σε κασέτες τις καθημερινές του πράξεις. Παράλληλα, κυκλοφορούσε το βιβλίο που πραγματικά έδινε την εικόνα ενός άλλου, ξεχωριστού, κόσμου, το «Twin Peaks: An Access Guide to the Town», μια εκδοχή τουριστικού οδηγού για την πόλη που μιλούσε για την ιστορία της, τη σχέση που είχε με τους αυτόχθονες, τις εμπορικές της δραστηριότητες σήμερα, ακόμη και ειδική συνταγή για τις διάσημες κερασόπιτες που τρώνε οι ήρωες μέσα στη σειρά!
Αυτή η δραστηριότητα συνεχίστηκε και μετά το «Fire Walk With Me», με τους θαυμαστές να παίρνουν την κατάσταση στα χέρια τους. Αρχικά, με τη συμβολή του στούντιο που προωθούσε τότε την ταινία, έγινε το 1992 το πρώτο Twin Peaks Festival στο Νορθ Μπεντ της πολιτείας Γουάσινγκτον, εκεί δηλαδή όπου έγιναν τα γυρίσματα σειράς και ταινίας – τα εξωτερικά τουλάχιστον. Κάτι που έμοιαζε για event της μιας χρονιάς, έγινε η απόλυτη συνήθεια για όσους αρνούνταν να παραδεχτούν πως η σειρά πέθανε.
Ήταν η πρώτη φορά που μια τηλεοπτική σειρά ξεπερνούσε το μέσο της και γινόταν ένα ολοκληρωμένο καλλιτεχνικό έργο
Από τότε, και κάθε χρόνο, το φεστιβάλ λάμβανε χώρα κανονικά, φιλοξενώντας ηθοποιούς της σειράς, προβάλλοντας επεισόδια και οργανώνοντας ομιλίες για την επιρροή του στην τηλεόραση και το έργο του Λιντς. Κάποια στιγμή το φεστιβάλ μετατοπίστηκε κάπως προς τον Λιντς γενικότερα, όμως από το 2010 και έπειτα, όταν και ένα δεύτερο φεστιβάλ ξεκίνησε την πορεία του στην Αγγλία, με αφορμή τα 20 χρόνια από το πρώτο επεισόδιο, είχε πάλι ως επίκεντρο τη σειρά, βοηθώντας με τον τρόπο του στην συνέχεια της, μέσα στο 2017.
Οι θαυμαστές επίσης πήραν στα χέρια τους την «Twin Peaks Gazette» που έστελνε η παραγωγή της σειράς στα μέλη του επίσημου fan club, όταν αυτό υπήρχε, ενημερώνοντάς τους για τα νέα επεισόδια. Τέσσερα χρόνια μετά το τελευταίο επεισόδιο του δεύτερου κύκλου, η εφημερίδα, που είχε σταματήσει να αποστέλλεται, μετατράπηκε σε ένα site που ως το 2012 ανέλαβε να διατηρεί το «Twin Peaks» στην επικαιρότητα, κάτι που έκαναν και άλλα αντίστοιχα με την έλευση του ίντερνετ, όπως το Lynchnet, μια τεράστια πηγή πληροφοριών όχι μόνο για τη σειρά, αλλά για όλο το έργο του Λιντς.
Ένα περιοδικό, είναι ως σήμερα το απόλυτο φετίχ για όσους συλλέγουν πράγματα από τη σειρά. Το «Wrapped in Plastic» κυκλοφορούσε για 13 χρόνια (1992-2005) με συνεχή αφιερώματα πάνω στον κόσμο της, συνεντεύξεις και οποιαδήποτε πληροφορία μπορούσε να υπάρχει για ενδεχόμενη συνέχεια της, μέχρι και πιθανές συνδέσεις της σειράς με τις επόμενες ταινίες του Λιντς, τη «Χαμένη Λεωφόρο» και την «Οδό Μαλχόλαντ».
«When you see me again, it won't be me»
Πώς δέχτηκαν οι 2 δημιουργοί της σειράς όλη αυτή τη μυθοποίησή της; Συνέβαλαν εν μέρει. Χωρίς ποτέ να δίνουν ψεύτικες υποσχέσεις για επιστροφή, κάτι που ίσχυε για όλους όσους κρατούσαν τη σειρά ζωντανή, συμμετείχαν με τον τρόπο τους σε αυτή την περίεργη γιορτή. Ο Λιντς, με αφορμή την κυκλοφορία της σειράς σε VHS, έφτιαξε μερικά βίντεο με έναν από τους πιο cult χαρακτήρες της σειράς, την Log Lady (η Κάθριν Κόλσον, που πέθανε δυστυχώς το 2015) να προλογίζει το κάθε επεισόδιο.
Στο χορταστικό DVD που κυκλοφόρησε το 2007, και είχε για πρώτη φορά και τους 2 κύκλους της σειράς μαζί με τον πιλότο, συμπεριέλαβε πολλές κομμένες σκηνές και ό,τι οπτικό υλικό είχε από τα τότε γυρίσματα που θα μπορούσε να ξεδιαλύνει ακόμη περισσότερα πράγματα. Πριν 6 χρόνια, και με αφορμή ένα νέο Blu-Ray που ετοίμαζε, με τις φήμες για συνέχεια της σειράς να αρχίζουν να μεγαλώνουν, ο Λιντς έφτιαξε νέα βίντεο στα οποία παίρνει συνέντευξη από κάποιους εκ των χαρακτήρων του, ρωτώντας τους μεταξύ άλλων για το πού βρίσκονται όλα αυτά τα χρόνια.
Αυτό ήταν το τελευταίο σκέλος των επίσημων «δώρων» της σειράς μέχρι την ιστορική, για τους οπαδούς της, ανακοίνωση πως ένας τρίτος κύκλος, 25 χρόνια μετά τα γεγονότα της σειράς, θα γινόταν πραγματικότητα. Όπως και έγινε, συναντώντας θριαμβευτική υποδοχή από το κοινό και τους κριτικούς, με τους τελευταίους να αναγορεύουν μάλιστα την τρίτη σεζόν του «Twin Peaks» σε μια από τις κορυφαίες…ταινίες της προηγούμενης δεκαετίας!
Ολα αυτά συνέβαλαν ώστε το «Twin Peaks» να παραμείνει ένα βραδυφλεγές φαινόμενο στον τομέα της ψυχαγωγίας. Με τη σαρωτική αλλαγή που υπέστη η τηλεόραση, η οποία κοιτά στα μάτια πλέον τον κινηματογράφο, όσα άρθρα εξιστορούν το πέρασμά της στη μοντέρνα εποχή, συνήθως αναφέρουν τη σειρά των Λιντς και Φροστ ως ορόσημο.
Ήταν η πρώτη φορά που τόσο έντονα μια τηλεοπτική σειρά ξεπερνούσε το μέσο της και γινόταν ένα ολοκληρωμένο καλλιτεχνικό έργο το οποίο υπερπηδούσε στενά αφηγηματικά όρια. Μπήκε στον εκλεκτικό ακαδημαϊκό χώρο, αποτέλεσε θέμα πολλών διδακτορικών, είναι από μόνο του ένα case study σήμερα. Δεν είναι τυχαίο πως αρκετοί νέοι γνώρισαν για πρώτη φορά το «Twin Peaks» μέσα από πανεπιστημιακά μαθήματα που έπαιξαν τον ρόλο τους ώστε να μην γεράσει το κοινό της σειράς.
Όσο για τον τρίτο κύκλο του «Twin Peaks», το σημαντικότερο στην παρουσία του είναι πως έδωσε την ευκαιρία σε έναν από τους μεγαλύτερους καλλιτέχνες της εποχής μας να ολοκληρώσει, με τον τρόπο που θέλει αυτός, το project που φαίνεται να τον ταλαιπώρησε αλλά και να τον επηρέασε περισσότερο από οτιδήποτε άλλο στην καριέρα του.
Ένας άνθρωπος που δύσκολα σήμερα θα έβρισκε τον δρόμο για το Χόλιγουντ και το κατάφερε χάρη στην παρουσία κάποιων «τρελών» στην εποχή του, που δικαίως τον εμπιστεύτηκαν (όπως ο Μελ Μπρουκς που τον προσέλαβε τρέχοντας για τον, δικής του παραγωγής, «Άνθρωπο Ελέφαντα» μόλις είδε το «Eraserhead»), επηρεάζοντας εν τέλει τις ζωές πολλών από εμάς με τα δημιουργήματά του.
