Από τον Κωνσταντίνο Σαμαρά
Επαλήθευση των υψηλών προσδοκιών, θρίαμβος των αριθμών, σοφά σχηματισμένες θεματικές ενότητες, αλλά και ένα γκρίζο σύννεφο που μας γυρίζει άτσαλα στην «πραγματική ζωή». Μπορεί να αποδοθεί η εικόνα του 9ου Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Της Θεσσαλονίκης – Εικόνες Του 21ου Αιώνα σε λίγες λέξεις;
Εάν ο Γκοντάρ έσπαζε το κεφάλι του να βρει πού τελειώνουν οι συμβάσεις της μυθοπλασίας και πού αρχίζουν αυτές του ντοκιμαντέρ, όποιος επισκεπτόταν τη Θεσσαλονίκη το δεκαήμερο 16-25 Μαρτίου θα σκόνταφτε σε μια διαφορετική σπαζοκεφαλιά: πού τελειώνουν οι συμβάσεις του φεστιβάλ ντοκιμαντέρ και πού αρχίζουν αυτές της κυνικής πραγματικότητας; Ισως εκεί όπου εξαντλούνται οι γενικόλογοι έπαινοι για ένα φεστιβάλ που αφυπνίζει πολιτικά τον θεατή και αρχίζει μια μυθοπλασία αβεβαιότητας με τίτλο «καληνύχτα και καλή τύχη» για τους χιλιάδες συμβασιούχους, στους οποίους το φεστιβάλ χρωστούσε μεγάλο μέρος της ταυτότητάς του.
Σε κάθε περίπτωση, ακόμα κι αν κάποιος προσπερνούσε το βιντεάκι διαμαρτυρίας των συμβασιούχων πριν την έναρξη κάθε ταινίας, θα ανακάλυπτε αργότερα ότι μία από τις επικρατέστερες «εικόνες του 21ου αιώνα» είναι η ανασφάλεια. Ισως αυτή να αφορά την ταχεία βιομηχανική ανάπτυξη ορισμένων χωρών, όπως στα «Κατασκευασμένα Τοπία», που προσπαθούν να κοιτάξουν την άλλη όψη του ιλιγγιώδους «κινέζικου θαύματος». Ισως να συνδέεται με τα «Μυστικά Και Ψέματα» των πολυεθνικών, όπως μας λέει το ομότιτλο ντοκιμαντέρ του Σταύρου Στάγκου γύρω από το μίνι Τσέρνομπιλ που προκλήθηκε εν μία νυκτί στην ινδική πόλη Μποπάλ. Ισως, επίσης, να συνδέεται με τον φόβο του AIDS, όπως το βραβευμένο «Αίμα Της Περιφέρειας Υingzhou».
Ευτυχώς που υπάρχει πάντα το καταφύγιο της (πικρής, ενίοτε) νοσταλγίας, την οποία βιάστηκαν να μας υπενθυμίσουν μια σειρά από ανθρώπινα πορτρέτα τα οποία κρατούν τον εικοστό αιώνα ζωντανό. Οπως το τετράωρο «Αντι Γουόρχολ: Μια Ταινία Ντοκιμαντέρ», που δεν είχαμε προλάβει να δούμε στο Βερολίνο. Το μικρότερο, αλλά πολυχειροκροτημένο και δικαίως βραβευμένο «Ρlay It Again, Χρήστο», ένα γράμμα αγάπης των φίλων του Χρήστου Βακαλόπουλου σε έναν άνθρωπο που έζησε, δημιούργησε και έφυγε σαν κομήτης. Το εκπληκτικό «Ο Τζακ Σμιθ Και Η Καταστροφή Της Ατλαντίδας» της Μέρι Τζόρνταν, υπέροχα εκκεντρικό πορτρέτο του άκρως ιδιόρρυθμου avant garde σκηνοθέτη στον οποίο χρωστάμε μεταξύ άλλων το εμβληματικό «Flaming Creatures».
Και τέλος το «Κόκκινο Χωρίς Μπλε», ιστορία δύο μονοζυγωτικών δίδυμων που πάσχιζαν από νωρίς να συμφιλιωθούν με την ομοφυλοφιλία τους, οδηγήθηκαν σε κοινή απόπειρα αυτοκτονίας και τώρα πασχίζουν να επουλώσουν τις πληγές τους. Με άλλα λόγια, αχρείαστες αλλά συνταρακτικές αποδείξεις για την επικράτηση της πραγματικότητας έναντι της πιο ευφάνταστης μυθοπλασίας.
Το πραγματικά «Ματωμένο Διαμάντι»
Φιξιόν-ντοκιμαντέρ: σημειώσατε δύο και στη γυμνή αλήθεια για τον «καλύτερο φίλο της γυναίκας». Την ίδια κινηματογραφική σεζόν που ο Λεονάρντο Ντι Κάπριο του «Ματωμένου Διαμαντιού» φορούσε το προσωπείο του «Τελευταίου Σαμουράι» της μαύρης ηπείρου, ο δικός μας Σωτήρης Δανέζης θα ταξίδευε με το «Οι Σκλάβοι Των Διαμαντιών» μέχρι τη Σιέρα Λεόνε για να εξερευνήσει ψύχραιμα και ουσιαστικά τη «βρόμικη» όψη των πολυπόθητων πετραδιών. Εκεί όπου οι εμφύλιες συγκρούσεις έχουν εξολοθρεύσει δεκάδες χιλιάδες ανθρώπους και άλλοι τόσοι είναι καταδικασμένοι να αναζητούν νυχθημερόν διαμάντια στη λάσπη, το «diamonds are forever» δεν μπορεί παρά να ακούγεται ως μακάβριο δυτικό αστείο.
