Ο Στίβεν Σπίλμπεργκ και ο Τζορτζ Λούκας, προφανώς λόγων των επιδόσεων του '70 (Jaws, Στενές Επαφές Τρίτου Τύπου και Πόλεμος των Άστρων) κατηγορούνται αβίαστα για την σημερινή κατάσταση της κυριαρχίας των blockbuster. Βέβαια είναι λίγο άδικο, ειδικά στην περίπτωση του πρώτου, αφού η Ιστορία γράφεται με βάση τις ιεραρχίες της κοινωνίας που γράφει αυτή την Ιστορία. Με άλλα λόγια αφού η Δύση (για αρχή, έπεται και η Ανατολή) θέλει κατανάλωση, άρα χρήμα, θα ήταν παράλογο να λειτουργεί το σινεμά με όρους τέχνης αντί βιομηχανίας. Άλλωστε η ίδια η δομική του υπόσταση είναι βιομηχανική, σωστά;
Έτσι λοιπόν είναι δεδομένη η απόφαση που οδηγεί στο blockbuster. Αναπόφευκτα κάποιος θα έκανε την μεγάλη επιτυχία που θα σηματοδοτούσε τον διάδρομο που αν ακολουθούνταν το σινεμά θα είχε κατανάλωση, άρα θα έβγαζε χρήμα. Έτυχε να την κάνουν αυτοί οι δυο. Που είναι ακόμα κοντά μας, ώστε να ακούνε τα εξ αμάξης, αλλά και να παίρνουν και το…κοντό ξυλάκι μιας λογικής που όλους θα τους ανεβάσει και όλους θα τους καταπιεί.
Καθώς λοιπόν στις ΗΠΑ αρχίζει σιγά-σιγά να εγκαινιάζεται το μέτρο των ποικίλων τιμών εισιτηρίων (εν ολίγοις, θέλεις Batman – πλήρωσε, θέλεις Drive My Car – πλήρωσε τα μισά), το slashfilm.com θυμήθηκε ότι το 2013 Σπίλμπεργκ και Λούκας ήταν στο Πανεπιστήμιο της Νότιας Καλιφόρνια και μιλούσαν για το μέλλον της ψυχαγωγίας. Εκεί ο Σπίλμπεργκ είχε προβλέψει ακριβώς αυτό που συμβαίνει σήμερα:
«Θα καταλήξουμε με λιγότερες αίθουσες. Μεγαλύτερες, με πολλά ωραία πράγματα, αλλά λιγότερες. Θα σου κοστίζει 50, 100 δολάρια, μπορεί κι 150. Κι αυτό θα είναι «η επιχείρηση του σινεμά». Όλα τα υπόλοιπα θα είναι σαν την καλωδιακή τηλεόραση. Θα σου κοστίζει 25 δολάρια να δεις το καινούργιο 'Iron Man' και 7 να δεις το 'Lincoln'».
Σχεδόν τελείως μέσα πέφτει ο Σπίλμπεργκ και συνεχίζει ακόμα πιο εντυπωσιακά: «Είμαστε σε ένα σημείο που ένα στούντιο προτιμά να επενδύσει 250 εκατομμύρια για μια ταινία που μπορεί να πάρει το δαχτυλίδι, παρά ένα μπουκέτο από πραγματικά ενδιαφέρουσες, βαθιά προσωπικές – και ίσως ιστορικές – ταινίες που θα χαθούν στον θόρυβο γιατί η μέρα έχει μόνο 24 ώρες. Το παράδειγμα θα αλλάξει όταν αυτές οι πανάκριβες ταινίες πατώσουν».
Έτσι ακριβώς – ή σχεδόν… Για την ώρα ο άνθρωπος που γένησε το blockbuster (ειρωνικά με μια πραγματικά ενδιαφέρουσα, προσωπική και ιστορική ταινία) βλέπει ένα δικό του παιδί, το «West Side Story» των 100 εκατομμυρίων να πληρώνει τη νύφη και να επιβεβαιώνει επίσης μια πρόβλεψη των δύο, ότι η τηλεόραση θα παίζει τα ενδιαφέροντα πράγματα, τους δημιουργούς και ό,τι δεν είναι υπερηρωικό θα πατώνει.
Αυτό που ίσως κι οι δύο τους δεν έχουν προβλέψει όμως, αλλά φαντάζομαι τώρα πια το φοβούνται όπως όλοι μας, είναι ότι αν δεν αλλάξει λογική η βιομηχανία θα εξαφανίσει το σινεμά για χάρη του μάρκετινγκ γεγονότος. Κι η εξαφάνιση θα συντελεστεί όταν θα περάσουν 15-20 χρόνια και οι σημερινοί θεατές του «σινεμά για σχολικό ηλικιακό κοινό» δεν θα συνδέονται με το τι θα παίζουν οι αίθουσες για τα παιδάκια του μέλλοντος, αλλά δεν θα έχουν και τις προσλαμβάνουσες των παλαιότερων γενιών που σήμερα βρίσκουν απάνεμο κινηματογραφικό λιμάνι στο «περιεχόμενο» των πλατφορμών. Όπως και να το κάνεις θα είναι δύσκολο το σημερινό κοινό του Spider-Man να είναι το μελλοντικό της Τζέιν Κάμπιον ή του Αλφόνσο Κουαρόν του 2045.
Αλλά ως τότε…
