Με το βραβείο καλύτερης ταινίας στο Τορόντο και μία τεράστια εισπρακτική επιτυχία στον Καναδά, ο Ζαν Μαρκ Βαλέ μπορεί δικαιολογημένα να υπερηφανεύεται για το C.R.A.Z.Y.
Συνέντευξη στη Βαρβάρα Λουκά
Πέντε αδέλφια μίας συντηρητικής θρησκευόμενης οικογένειας, και τα πέντε αγόρια. Ο τέταρτος γιος παλεύει να κρύψει τον ομοφυλοφιλικό του προσανατολισμό από τον εαυτό του και από τον περίγυρό του. Η εύθραυστη σχέση πατέρα- γιου, ποτισμένη με γερές δόσεις φαντασίας και χιούμορ και δοσμένη με ποιητική απλότητα, μαγνητίζει ακόμα και τους πλέον δύσπιστους θεατές.
Με την πρώτη του ταινία Black List το 1995 ο Βαλέ έκανε αισθητή την παρουσία του και τράβηξε το ενδιαφέρον του Χόλιγουντ. Μετά από δέκα χρόνια παραμονής στις ΗΠΑ και τη δημιουργία άλλων δύο ταινιών, επιστρέφει στη γενέτειρά του, το Κεμπέκ και κάνει τη μεγάλη έκπληξη. «Δεν πήγα ποτέ να εγκατασταθώ μόνιμα στις ΗΠΑ, απλά δέχτηκα κάποιες προσφορές. Εκεί έχουν όλα τα μέσα και τα χρήματα και άλλωστε τότε ήμουν 30 χρόνων, τώρα είμαι 43. Και όταν θέλησα να ευχαριστηθώ πραγματικά κάτι που θα κάνω, έγραψα το C.R.Α.Ζ.Υ.». Με επιρροές από το American Beauty, το Αμελί και κυρίως από το βελγικό Τοτό, Ο Ηρωας, όπως ομολογεί, χρειάστηκε δέκα ολόκληρα χρόνια για να υλοποιήσει το όραμά του. «Ηθελα πέντε χρόνια για να γράψω το σενάριο, τρία για να βρω συμπαραγωγό και τα λεφτά στον Καναδά και άλλα δύο για το γύρισμα και την όλη προετοιμασία».
This is (not) a gay movie…
Με μια πρώτη ανάγνωση, το C.R.A.Z.Y. εύκολα μπορεί να ενταχθεί στο κυρίαρχο ρεύμα ταινιών ομοφυλοφιλικού περιεχομένου που τείνουν να γίνουν μόδα – αν δεν έχουν ήδη γίνει. Ωστόσο ο Βαλέ μάλλον διαφωνεί. «Δημιούργησα τον χαρακτήρα του Ζακ χρησιμοποιώντας κυρίως βιογραφικά στοιχεία του συνεργάτη μου Φρανσουά Μπουλέ (συν-σεναριογράφος). Ο Μπουλέ έζησε μαζί με άλλα τέσσερα αδέρφια κι έναν πατέρα που φοβόταν να παραδεχτεί ότι το ένα από αυτά μπορούσε να είναι gay. Θέλησα απλά να διηγηθώ αυτή την ιστορία γιατί τη βρήκα πολύ όμορφη. Οσο για τη «μόδα» της ομοφυλοφιλίας, νομίζω ότι είναι κάτι που βρισκόταν στον αέρα και γι αυτό βγήκαν τόσες ταινίες με το ίδιο περιεχόμενο. Το C.R.A.Z.Y. πουλήθηκε σε πενήντα χώρες, δεν ξέρω λοιπόν αν μπορεί να εξηγηθεί η επιτυχία από το περιεχόμενό της και μόνο». Και δίνει τη δική του ερμηνεία για το γλυκόπικρο άγγιγμα που αφήνει η ταινία στο κοινό… «Μία ταινία μπορεί να δώσει φτερά, να γεννήσει την επιθυμία να περάσουμε στη δράση, και αυτό κάνει το C.R.A.Z.Y. Πάντα μου έμεναν οι ταινίες που μου έδιναν το έναυσμα να κάνω κάτι, να δω τη ζωή με άλλο μάτι. Εχει δεν έχει σχέση με τη ομοφυλοφιλία, το νόημα είναι αν σε ευχαριστεί αυτό που κάνεις και είσαι, αν το δέχεσαι εσύ και οι άλλοι. Αν όχι, κάνε κάτι, κανείς άλλος δεν μπορεί να αλλάξει τη ζωή σου – αυτό είναι το C.R.Α.Ζ.Υ.».
πες το με ένα τραγούδι
Εντυπωσιακό στοιχείο της όλης προσπάθειας αποτελεί το σάουντρακ, που την καθοδηγεί και τη χαρακτηρίζει. Η ταινία είναι η μουσική της και το αντίστροφο. «Η μουσική είναι ένας αυτόνομος χαρακτήρας, με τον δικό της ρόλο στην αισθητική και στον ρυθμό. Κάθε κομμάτι το διάλεξα γι αυτό που βγάζει, για τους στίχους, τον ρυθμό, τον τόνο του. Αυτά που ο Ζακ, ο πρωταγωνιστής, ακούει αντικατοπτρίζουν όσα νιώθει».
Ο Βαλέ τοποθετεί την ιστορία του στη δεκαετία του 60 και, εκτός από την ανάγκη του να εκφράσει μία τρυφερή νοσταλγία και να εξυμνήσει την επαναστατική φύση της εφηβείας, ήταν μια πολύ καλή ευκαιρία για τον ίδιο να χρησιμοποιήσει τη μουσική με την οποία μεγάλωσε. Rolling Stones, Pink Floyd, Ντέιβιντ Μπόουι, Jefferson Airplane… Εδώ που τα λέμε, δεν είναι πολύ συνηθισμένο να συναντάμε ονόματα τέτοιου μεγέθους συγκεντρωμένα στο σάουντρακ μίας low budget παραγωγής. Ο ίδιος αποδείχθηκε ιδιαίτερα τολμηρός και η επιμονή του να ενσωματώσει ένα τόσο φιλόδοξο μουσικό σύνολο, με δικαιώματα αξίας 600.000 δολαρίων, ήταν τόσο δυνατή ώστε αψήφησε το κόστος. «Ηταν εξαιρετικά δύσκολο να αποκτήσω τα δικαιώματα των τραγουδιών, γιατί το έκανα με δικά μου χρήματα. Ηταν όμως ένας τρόπος να βάλω την υπογραφή μου στην ταινία, να θέσω ένα ιδιαίτερο στιλ. Η μουσική αυτή μου επέτρεψε να ορίσω τα πρόσωπα και να βάλω τα χρώματα που ήθελα».
Κεμπέκ εναντίον Καναδά
«Η προφανής διαφορά του σινεμά του Κεμπέκ από το σινεμά του Καναδά είναι η γλώσσα. Η μεγάλη διαφορά όμως είναι ότι στο Κεμπέκ ο κόσμος βγαίνει από τα σπίτια του για να παρακολουθήσει εγχώριες ταινίες, τις προτιμάει από τις αμερικανικές ή τις ευρωπαϊκές. Οι ταινίες του Εγκογιάν και του αγγλόφωνου καναδέζικου σινεμά δεν βγάζουν πολλά χρήματα γιατί οι Καναδέζοι βγαίνουν σπάνια για να τις παρακολουθήσουν». Μέσα στην ικανοποίησή του, όμως, εκφράζει και μια εμβόλιμη πικρία… «Το C.R.A.Z.Y. ήταν η πρόταση του Καναδά για το Οσκαρ καλύτερης ξενόγλωσσης ταινίας. Απορρίφθηκε και απογοητεύτηκα. Είναι η θεματολογία του; Δεν ξέρω. Υπήρχε ήδη ένα φιλμ που αναφέρεται άμεσα στην ομοφυλοφιλία και οι Αμερικανοί μάλλον δεν ήθελαν και άλλο!»
