«…εμπειρία απόλυτης μυσταγωγίας και υποβολής που μόνο σε σκοτεινή αίθουσα μπορεί να βιωθεί πραγματικά», έγραφε ο Λουκάς Κατσίκας στο κείμενό του για το βραβευμένο με το Βραβείο της Επιτροπής έργο που η Κολομβία θα υποβάλλει και για το Όσκαρ Διεθνούς Ταινίας. Κι απ' ότι φαίνεται κι άλλοι εκτιμούν ότι η νεότερη σπονδή του Απιτσατπόνγκ Βιρασετακούν έχει το φυσικό της χώρο. Και μόνον αυτόν.
Σε μια κίνηση που θα κάνει πολλούς να μειδιάσουν (ή απλώς να ενοχληθούν), η εταιρεία Neon αποφάσισε ότι η «Memoria» θα παίζεται αποκλειστικά από πόλη σε πόλη, από εβδομάδα σε εβδομάδα, σε μια και μόνη αίθουσα. Η ιδέα πίσω από αυτό είναι το «κορνιζάρισμα» της ταινίας ως ενός εκθέματος που θα βρίσκεται σε μια ατέρμονη κίνηση δίνοντας την ευκαιρία σε ένα κοινό την φορά να την αντιμετωπίσει με την δέουσα σημασία. Το έργο δεν θα βγει σε DVD, ούτε σε video on demand, ούτε θα προβληθεί σε υπηρεσίες streaming.
Το ταξίδι της ταινίας, που οι θεατές των Νυχτών Πρεμιέρας είχαν την ευκαιρία να παρακολουθήσουν στο 27ο ΔΦΚΑ, ξεκινά στις 26 Δεκεμβρίου στη Νέα Υόρκη για μία και μόνη εβδομάδα. Στην συνέχεια θα μετακινηθεί σε άλλη πόλη, με τον τρόπο των προκαθορισμένων ραντεβού.Ο ενδιαφερόμενος κόσμος θα πρέπει να πάει στην ταινία, όχι η ταινία σε αυτόν.
«Για την 'Ανάμνηση' η θεατρική εμπειρία είναι νευραλγική, ας αγκαλιάσουμε το σκοτάδι και ας ονερευτούμε», λέει ο σκηνοθέτης, με την Τίλντα Σουίντον να συμπληρώνει με καλλιτεχνικό οπαδισμό: η «Ανάμνηση» είναι το τέλειο φιλμ γι' αυτό. Σινεμά ή τίποτα. Σε όλο το σύμπαν, στην αιωνιότητα». Ο ιδρυτής της Neon, Τομ Κουίν, περιέγραψε το σχέδιο σαν φόρο τιμής σε ένα υπαρξιστικό κόσμημα, σαν μια ταξιδεύουσα Μέκκα σινεμά που έχει την δυνατότητα να μας βάλει στην μυσταγωγία της.
Αναμενόμενα θα υπάρξουν εκείνοι, χαιρέκακα, αδιάφορα ή και εναντιωμένα, που θα θεωρήσουν την κίνηση ελιτίστικη, υπονομευτική του απώτερου ρόλου των ταινιών που είναι να βλέπονται, όχι να είναι απόμακρες, δυσθεώρητες. Υπάρχει δίκιο στη σκέψη, ωστόσο το «βλέπονται» είναι στην πράξη «καταναλώνονται» και σε μια γιγάντια πλειοψηφία ανθρώπων, δεν είναι πια ένας προορισμός η ταινία, αλλά ένα μέσο να περάσει ο χρόνος ή να σκιαγραφήσουν ένα διαδικτυακό προφίλ. Όμως αυτά έχουν μηδενική σχέση με την τέχνη και την μόνη κρίσιμη λειτουργία που μπορεί να έχει στη ζωή μας. Ναι, είναι κι αυτό ένα βήμα κοντύτερα στην μουσειοποίηση του σινεμά, η απόσταση από την λογική λέσχης στην οποία κατευθύνεται εδώ και δεκαετίες μικραίνει κι άλλο. Όμως η εμπειρία της αίθουσας, σχιζοφρενικό όσο κι αν ακούγεται, δεν μπορεί να ανήκει μόνο στα blockbusters, αλλά και στην ταινία που πέρα κι από την ίδια την τέχνη οφείλει να υπηρετεί έναν εσωτερικό, υπαρξιακό χαρακτήρα.
