Οσο πιο πολλά videogames καταφεύγουν σε «κινηματογραφικά» κόλπα για να πουν μια ιστορία, τόσο περισσότερο οι ταινίες μοιάζουν να ζηλεύουν το interactive πάθος του ψηφιακού παιχνιδιού.
Από τον Γιάννη Δεληολάνη
Από τα βιντεοπαιχνίδια στις ταινίες – παιχνίδια; Η σύγκλιση των δύο μεγάλων βιομηχανιών της εικόνας γίνεται όλο και πιο φανερή τα τελευταία χρόνια, μα ο δρόμος προς τη συνάντηση μοιάζει ακόμη εξαιρετικά μακρύς. Τα σημάδια είναι παντού στη βιομηχανία των παιχνιδιών: Στις όλο και πιο δυνατές μηχανές γραφικών δεν παύουν να αυξάνουν τη διάσταση του ρεαλιστικού. Στις εμβόλιμες σκηνές «αφήγησης», που ανακαλύπτουν σιγά σιγά τις χαρές της σκηνοθεσίας. Στα θέματα των παιχνιδιών, τα οποία εμφανίζονται με μια όλο και πιο ενήλικη μορφή.
action vs interaction
Από την άλλη μεριά, στο σινεμά οι εξελίξεις δεν είναι εξίσου ενδεικτικές. Το Χόλιγουντ μυρίζει εδώ και χρόνια στον αέρα την αλλαγή των καιρών, αν μη τι άλλο από τη στιγμή που ο τζίρος των βιντεοπαιχνιδιών πρωτοξεπέρασε εκείνον του Χόλιγουντ. Ανήκει άραγε το μέλλον της αναψυχής ολοκληρωτικά στο interactive, κι αν ναι, πώς θα ακολουθήσει το σινεμά σε αυτό τον δρόμο; Οι απαντήσεις κάθε άλλο παρά προβλέψιμες μοιάζουν. Αν κι οι ταινίες στο DVD δείχνουν να επιθυμούν να γίνουν όλο και πιο «διαδραστικές», με τις εναλλακτικές σκηνές, γωνίες λήψης μα και τις λοιπές πρόσθετες παροχές, στο επίπεδο του ίδιου του φιλμ οι επιρροές παραμένουν σε επίπεδο αισθητικής ή απλής εικονογραφίας.
Δε μιλάμε βεβαίως για τις ταινίες που βασίζονται σε βιντεοπαιχνίδια, ένα μάλλον θλιβερό υποείδος που αποκαλύπτει ακέραιη την αμηχανία του σινεμά απέναντι στην έλλειψη της διαδραστικότητας. Μιλάμε για σκηνές δράσης όπως ορισμένες, π.χ., του Van Helsing ή κάποιες της Εκδίκησης Των Σιθ του Τζορτζ Λούκας, όπου οι ήρωες βρίσκονται πάνω σε κυλιόμενο ιμάντα κι απειλούνται από πρέσες – σκηνές arcade (ο «παππούς» όλων των βιντεοπαιχνιδιών) έμπνευσης, που μοιάζουν απευθείας βγαλμένες από ηλεκτρονικά παιχνίδια του παλιού καλού καιρού. Τέτοιου τύπου στοιχεία δεν αποτελούν… θυσίες των ταινιών στους θεούς των παιχνιδιών, όσο teasers με σκοπό να ανοίξουν την όρεξη στα πιτσιρίκια για τα «based on the film» βιντεοπαιχνίδια. Δεν είναι τυχαίο που ο Van Helsing είχε σχεδιαστεί σαν ταυτόχρονο game project, παρ όλο που μελλοντικές εξελίξεις αναχαιτίστηκαν από την κατώτερη του αναμενόμενου εισπρακτική πορεία της ταινίας. Ακόμη… λιγότερο τυχαία, ο Λούκας έχει θησαυρίσει (και) από τα άφθονα Star Wars βιντεοπαιχνίδια, που είναι πολύ περισσότερα από τις σχετικές ταινίες και, για πολλούς πιτσιρικάδες, κεντρικότερο σημείο αναφοράς από τα ίδια τα φιλμ. Και πριν από τους Σιθ, εξάλλου, σκηνές όπως η κούρσα ταχύτητας του Ανακιν Σκαϊγουόκερ στην Αόρατη Απειλή του Λούκας είναι σαφέστατα φτιαγμένες σαν «πάσα», διαφημιστικό ή τρέιλερ, αν θέλετε, του σχετικού racing βιντεοπαιχνιδιού του, που κυκλοφόρησε την ίδια εποχή.
Οπως στο σινεμά…
Ακόμα και με αυτά τα δεδομένα, είναι ηλίου φαεινότερον πως η υποθετική πορεία σύγκλισης των δύο μέσων είναι ετεροβαρής.
Τα βιντεοπαιχνίδια έχουν ένα και μόνο μεγάλο κόλπο, τη διαδραστικότητα και πασχίζουν να την αναδείξουν με πιο κινηματογραφικό gameplay, ένα είδος «σκηνοθεσίας» δηλαδή, σε συνδυασμό με μια «σεναριακή» εξέλιξη και κάποιου είδους «ερμηνείες». Επιδιώκουν έτσι να αξιοποιούν φωνές ηθοποιών ή να χρησιμοποιούν και το ίδιο το πρόσωπο και τη φυσική του εμφάνιση. Αυτό μπορεί να μην βοηθήσει καθόλου (βλέπε – ή μάλλον άκου – την ανατριχιαστικά κακή φωνητική ερμηνεία του Ντέιβιντ Ντουκόβνι στο action παιχνίδι «Αrea 51»), μπορεί όμως και να δώσει μια σαφώς πιο κινηματογραφική αίσθηση (όπως στο απροσδόκητα καλό «Chronicles Of Riddick: Escape From Butcher Βay», όπου ο Βιν Ντίζελ δανείζει φωνή και όψη στον ήρωα που υποδύθηκε και στη μεγάλη οθόνη).
Πέρα όμως από τα εμπορικά κολπάκια ανθρώπων σαν τον Λούκας, το σινεμά στέκεται αρκετά αμήχανο απέναντι στους τρόπους με τους οποίους θα μπορούσε να επωφεληθεί από την εμπορικότητα των βιντεοπαιχνιδιών. Το σχετικό… παιχνίδι δεν μοιάζει να έχει φτάσει πολύ παραπέρα από το τερέν των licenced (άρα πιστά βασισμένων στην ταινία) βιντεοπαιχνιδιών. Το ζητούμενο εδώ είναι να βρεθεί ένας αρκούντως εμπνευσμένος videogame δημιουργός για να ξαναφανταστεί και να δημιουργήσει μια γνήσια και πρωτότυπη εμπειρία παιχνιδιού, που δεν χάνει όμως την επαφή με το κινηματογραφικό πρωτότυπό της. Από αυτή την άποψη, μεγάλη επιτυχία ήταν, τηρουμένων των αναλογιών, το βιντεοπαιχνίδι «Κing Κong», που κυκλοφόρησε ταυτόχρονα με την ταινία του Πίτερ Τζάκσον.
Φαινόμενα που απατούν
Αν μη τι άλλο, γίνεται φανερό ότι το σινεμά είναι εκείνο που ακόμη διατηρεί το κύρος της «τέχνης» ή έστω του κυρίαρχου σημείου αναφοράς στην αλληλεπίδραση των δύο μέσων. Ισως επειδή η κινηματογραφική αίσθηση του μεγαλείου δεν είναι άσχετη με το γεγονός ότι στις ταινίες δεν μπορείς να επέμβεις (άσχετα από το γεγονός ότι το Χόλιγουντ έχει την κακή συνήθεια να γυρίζει ό,τι φαντάζεται πως θα θέλει το ευρύ κοινό να δει…). Ισως γιατί το μέλλον μαθαίνει πάντα από το παρελθόν κι ας μην είναι το σινεμά απλώς ένα μέσο του 20ού αιώνα, αλλά ένας μοντέρνος εκφραστής της πανάρχαιας τέχνης της αφήγησης. Κι ίσως γιατί η προσομοίωση μπορεί αιωνίως να πλησιάζει, μα όχι και να αγγίξει τον ρεαλισμό -όπως έμαθαν πικρά από πρώτο χέρι οι φιλόδοξοι δημιουργοί τoυ βασισμένoυ στο ομότιτλο videogame Final Fantasy, με τους (σχεδόν) τέλειους μα τελείως άψυχους ψηφιακούς ηθοποιούς τους.
Η ψυχή δεν είναι ψηφιακή. Κι όταν ακόμη τα μάτια ξεγελούν, η καρδιά θα το ξέρει. ^
Από τη μεγάλη οθόνη… στην παιχνιδομηχανή!
Από την πρώτη εμφάνιση videogame με κινηματογραφικό θέμα (το «Ε.Τ.», στο Atari 2600) το 1982 μέχρι το φετινό «Godfather: The Game» η χρονική απόσταση είναι σχεδόν ένα τέταρτο του αιώνα. Η ουσιαστική όμως απόσταση είναι πολλά έτη φωτός, καθώς η εξέλιξη της τεχνολογίας και η διαπίστωση πως τα παιχνίδια είναι πολύ πιο σημαντικά από ένα απλό movie merchandise έχουν οδηγήσει σε εξαιρετικές videogaming μεταφορές των χολιγουντιανών μπλοκμπάστερς (και όχι μόνο).
Από τον Στέφανο Παπιλίδη
Η βιομηχανία των βιντεοπαιχνιδιών έγινε τα τελευταία χρόνια από τις πλέον προσοδοφόρες στην κατηγορία της ψυχαγωγίας, κάτι που τα λαγωνικά των μεγάλων στούντιο δεν άργησαν να μυριστούν. Αλλωστε, τα βιντεοπαιχνίδια έχουν ένα σημαντικότατο πλεονέκτημα έναντι των ταινιών: Την αλληλεπιδραστικότητα και τη δυνατότητα που δίνουν στον παίκτη όχι απλά να παρακολουθήσει την εξέλιξη της πλοκής, αλλά να μπει στη δράση, να νιώσει την ατμόσφαιρα και να γίνει τελικά κομμάτι της πλοκής. Οι μεταφορές των ταινιών σε παιχνίδια είναι πλέον κάτι δεδομένο. Τα πράγματα όμως δεν ήταν πάντα ρόδινα – για την ακρίβεια, λίγες είναι οι εξαιρέσεις στον κανόνα των gamers: «τα παιχνίδια που βασίζονται σε ταινίες είναι χάλια». Ας κάνουμε λοιπόν μια μικρή αναδρομή στα όσα έχουν διαμειφθεί σε αυτή τη διασταύρωση των ειδών για να γνωρίσουμε μερικά από τα αποτελέσματα που ξεχώρισαν.
and the Oscar goes to…
«GoldenΕye 007»
Η κυκλοφορία του βασισμένου στην ομώνυμη ταινία του James Bond παιχνιδιού το 1997 αποτέλεσε το πρώτο εφαλτήριο για να μπουν τα first person shooters δυναμικά στις κονσόλες. Εξαιρετική εμφάνιση για την εποχή του, πληθώρα μυστικών και επιλογών και συμμετοχή τεσσάρων παικτών ταυτοχρόνως το έχουν καταστήσει σταθερή αξία στο πέρασμα του χρόνου – πράγμα σπάνιο στα videogames.
«Godfather: The Game»
Το παιχνίδι εμφανίστηκε φέτος, σχεδόν 35 χρόνια μετά την ταινία, αλλά άξιζε τον κόπο η αναμονή. Εξαιρετική μεταφορά της ατμόσφαιρας και των χαρακτήρων από τη μεγάλη οθόνη στο παιχνίδι και άφθονη δράση καθώς προσπαθείτε να αναρριχηθείτε στην κορυφή της «οικογένειας».
«Star Wars: Knights Of The Old Republic Ι & ΙΙ»
Από τις άφθονες μεταφορές του σύμπαντος του Πολέμου Των Αστρων, τα δύο παιχνίδια της σειράς «Κnights Of The Old Republic» είναι τα πιο εντυπωσιακά δείγματα απόδοσης του πνεύματος των ταινιών. Κινηματογραφική ατμόσφαιρα, εντυπωσιακή απόδοση των χαρακτήρων και υψηλή ποιότητα σε κάθε τομέα.
«Lord Of The Rings: Return Of The Κing»
Η πιο μεγάλη και επική ταινία της σειράς έχει και το πιο εντυπωσιακό videogame. Ακολουθώντας πιστά τη δράση της ταινίας και πατώντας σε μια βασικά απλοϊκή ιδέα ως gameplay, το παιχνίδι λειτουργεί ως ένα έξοχο παράδειγμα του πόσο καλή είναι η αρμονική σύνδεση ταινίας και game, με άφθονες σκηνές από την ταινία και ομιλίες από τους ηθοποιούς.
«Chronicles Of Riddick: Escape From Butcher Βay»
Το χαρακτηριστικότερο ίσως παράδειγμα του πώς μια πολύ μέτρια ταινία μπορεί να προσφέρει ένα εξαιρετικό παιχνίδι. Ο χαρακτήρας του Βιν Ντίζελ χειριζόμενος από εσάς είναι κλάσεις ανώτερος από όσα είδαμε στο πανί…
«Τron 2.0»
Αλλη μια μεταφορά που απέχει χρονικά από την ταινία στην οποία βασίζεται, είναι όμως εξαιρετική. Το φιλμ της Disney μεταμορφώνεται σε ένα εξαίσιο first person shooter με βαθύ σενάριο και άφθονη δράση. Αν και δεν είναι το πρώτο παιχνίδι που βασίζεται στο «Τron», είναι με διαφορά το καλύτερο.
«Τhe Warriors»
Ποιος είπε πως μόνο τα μπλοκμπάστερς βρίσκουν το δρόμο τους προς την ψηφιακή αναπαράσταση; Μια από τις πλέον cult ταινίες των 70s βρήκε μόλις πέρσι το δρόμο της προς τα παιχνίδια και κατέληξε σε ένα εξαίσιο action adventure που έχει πιάσει άψογα την αίσθηση του φιλμ.
«From Russia With Love»
Δεύτερη παρουσία για τον 007 εδώ, και καθόλου άδικα. Η ταινία μετρά μερικές δεκαετίες στην πλάτη της, το παιχνίδι όμως είναι ολόφρεσκο και πολύ δυναμικό, καθώς συνδυάζει άριστα τα στοιχεία περιπέτειας και δράσης με το σενάριο, την ατμόσφαιρα και την πλοκή του κινηματογραφικού έργου. Ο Σον Κόνερι στα (ψηφιακά) καλύτερά του…
«Τhe Matrix: Path Of Νeo»
Η πρώτη προσπάθεια να μεταφερθεί η τριλογία στα videogames (βλ. «Εnter The Μatrix») ήταν αποτυχημένη, αλλά η επιμονή έφερε αποτέλεσμα με το «Ρath Of Νeo». Ενα εξαιρετικό παιχνίδι δράσης με στοιχεία και από τις τρεις ταινίες, αποτελεί μια σίγουρη λύση για τους fans του Μatrix.
Παιχνίδια στο φιλμ
Ηταν ζήτημα χρόνου να στραφεί το Χόλιγουντ… και στα βιντεοπαιχνίδια για έμπνευση. Η πρώτη μεταφορά έγινε το 93 με το Super Mario Bros (με τους Μπομπ Χόσκινς και Ντένις Χόπερ), παιχνίδι που η Nintendo είχε λανσάρει στα μέσα του 80.
Τις επόμενες δύο χρονιές, και παρά την αποτυχία του Mario στα ταμεία, είχαμε ένα μικρό οργασμό αντίστοιχων πονημάτων. Και αν το Double Dragon υπήρξε παταγώδης αποτυχία, τα Street Fighter και Mortal Kombat βρήκαν σχετική απήχηση στο νεανικό κοινό.
Αγνοώντας τις αποτυχίες του Wing Commander και του ανεκδιήγητου σίκουελ του Mortal Combat, πέρασαν έξι χρόνια ως το 2001, με τη Lara Croft της Αντζελίνα Τζολί να σπάζει το φράγμα των 100 εκατομμυρίων δολαρίων στο αμερικανικό box office. Τη συνέχεια της ταινίας ανέλαβε ο Γιαν Ντε Μπόντ, χωρίς ανάλογη επιτυχία.
Το 2001 ο Ιάπωνας σκηνοθέτης Χιρονόμπου Σακαγκούτσι έφτιαξε την πρώτη computer graphics ταινία κινουμένων σχεδίων που βασιζόταν σε βιντεοπαιχνίδι, το Final Fantasy:The Spirits Within. Τρία χρόνια αργότερα, ο Τετσούγια Νομούρα υπογράφει το Final Fantasy VII: Advent Children, που είχε άμεση σχέση με το παιχνίδι, με σκοπό να προσελκύσει τους φαν του τελευταίου.
Το 2002 έρχεται το πετυχημένο στο εφηβικό κοινό Resident Evil του Πολ Αντερσον. Το μικρό σουξέ του φέρνει στην οθόνη άλλες τρεις χαμηλού επιπέδου φαντασίες τρόμου, βασισμένες στα βιντεοπαιχνίδια «Ηouse Of The Dead», «Αlone In The Dark» και «Βloodrayne», συν ένα σίκουελ. Και το φιλμ του «Doom», όμως, χάθηκε στα ταμεία…
Με το Silent Hill του Κριστόφ Γκανς, και πάλι στο είδος της φαντασίας τρόμου, να παίρνει τουλάχιστον κάποιες θετικές κριτικές για την εικόνα του, η ταραγμένη συμβίωση των δύο μέσων κερδίζει, αν μη τι άλλο, μια ανάσα ζωής.
Δημήτρης Καρμάτης
Tα «μεγάλα τζάκια»
Η σχέση μεταξύ Χόλιγουντ και videogames είναι συνεχής. Ποιες είναι όμως οι πιο «καρπερές» φαμίλιες στην ένωση αυτών των δύο κόσμων;
^ Τα πρωτεία κατέχει φυσικά ο «Πόλεμος Των Αστρων». Με περίπου 50 τίτλους videogames να φέρουν το όνομα «Star Wars», από σκάκι μέχρι παιχνίδια με Lego (!), σίγουρα είναι η πιο επιτυχημένη οικογένεια στον «γάμο» αυτό…
^ Από κοντά και τα «Star Τrek», που αισίως αριθμούν περίπου 25 game τίτλους και αποτελούν σταθερή αξία στο χώρο των παιχνιδιών.
^19 διαφορετικά παιχνίδια έχει στο βιογραφικό του και ο 007. Μάλιστα, από αυτά μόλις τα 11 αποτελούν μεταφορές ταινιών, αποδεικνύοντας πως ένα καλό licensing μπορεί και να πουλάει από μόνο του, ασχέτως θέματος…
^ Ο Indiana Jones τα έχει καταφέρει μια χαρά, καθώς από το πρώτο «Raiders Of The Lost Αrk» στον Atari 2600 μέχρι τις τελευταίες κυκλοφορίες η οικογένεια αριθμεί 14 τίτλους.
^Τέλος, εύφημος μνεία παραγωγικότητας αξίζει και στις σειρές «Αlien» με 14 παιχνίδια (μαζί με τα «Αliens Vs Ρredator»), «Lord Of The Rings» με 12, «Jurassic Ρark» με 10 και «Ηarry Ρotter» με 6 τίτλους. Σ.Π.
