Το cinemagazine συνάντησε τον Γάλλο σκηνοθέτη και ηθοποιό σε μια ηλιόλουστη ταράτσα της Κρουαζέτ και μίλησε μαζί του για την μούσα του, Ζαν Μπαλιμπάρ, για τους λόγους που τον έκαναν στο παρελθόν να πιστεύει ότι είναι ένας ηθοποιός – απατεώνας και φυσικά για την θρυλική Μπαρμπαρά.
Επιλέξατε να διαφοροποιηθείτε από τις κλασσικές βιογραφίες χρησιμοποιώντας μια αντισυμβατική φόρμα αφήγησης. Θέλετε να μας σχολιάσετε την συγκεκριμένη επιλογή;
Δεν έβρισκα καθόλου διασκεδαστική την διαδικασία δημιουργίας μιας τυπικής βιογραφίας. Δεν θα έκανα ποτέ μια τέτοια ταινία. Ένας φίλος μου σκηνοθέτης ήθελε αρχικά να γυρίσει μια ταινία για την Μπαρμπαρά αλλά ποτέ δεν βρήκε χρηματοδότηση αν και ξόδεψε πολύ χρόνο δουλεύοντας για το πρότζεκτ. Πριν δύο χρόνια μου πρότεινε να κάνω εγώ την ταινία, αλλά στην αρχή ήμουν πολύ διστακτικός μέχρι που προέκυψε η Ζαν (Μπαλιμπάρ). Με την Ζαν μοιραζόμαστε ένα κοινό παρελθόν, έχουμε κάνει ταινίες μαζί, έχουμε δύο γιους μαζί, ζήσαμε δεκαπέντε χρόνια μαζί. Είχε περάσει καιρός που δεν είχαμε συνεργαστεί, δεκαεφτά χρόνια για την ακρίβεια. Η ταινία αποτέλεσε ένα πεδίο πειραματισμού για εμάς. Η Ζαν είναι μια απίστευτη ηθοποιός και εδώ είχε τη ευκαιρία να παίξει εντελώς ελεύθερα. Συνδυάζοντας δύο κλισέ, την βιογραφία και το μοτίβο της ταινίας μέσα στην ταινία, νομίζω αποφύγαμε την παγίδα της κοινοτυπίας.
Κάνατε πολλές πρόβες με την Ζαν;
Οχι. Η Ζαν δούλεψε πολύ μόνη της πάνω στην μουσική, στο πιάνο, στη φωνή. Την βοήθησε ένας μουσικός να κατανοήσει τις συγχορδίες. Η Μπαρμπαρά δεν ήξερε σολφέζ, το βλέπουμε και στην αρχή της ταινίας. Η Ζαν λατρεύει να δουλεύει χωρίς να ξέρει τι θα συμβεί, σχεδόν θα ήθελε να μην έχει διαβάσει το σενάριο. Για την ακρίβεια δεν το ονομάζαμε καν σενάριο, το λέγαμε «outil de travail», κάτι σαν το κουτί με τα εργαλεία δουλειάς. Εγώ έγραφα τα βράδια και την επόμενη μέρα η Ζαν ήταν εκεί για να αυτοσχεδιάσει. Προσωπικά δεν ξεκίνησα ως ηθοποιός. Ξεκίνησα στα 17 μου δουλεύοντας πίσω από την κάμερα ως βοηθός σε διάφορα πόστα. Αλλά είναι αλήθεια ότι πάντα με εντυπωσίαζε να βλέπω ηθοποιούς που θαύμαζα να ανεβαίνουν στην σκηνή ή να μπαίνουν στο γύρισμα.
Και τις σας οδήγησε τελικά να ασχοληθείτε με την υποκριτική;
Η αγάπη μιας γυναίκας. Μια σκηνοθέτης θεατρικών παραστάσεων μου ζήτησε να παίξω στην παράστασή της και το έκανα για εκείνη. Λατρεύω την υποκριτική γιατί δεν ξέρω ακριβώς πως να το κάνω, δεν έμαθα ποτέ να το κάνω, άρα για μένα είναι επικίνδυνο όταν το κάνω. Πρέπει πάντα για εμένα να είναι επικίνδυνο.
Γιατί θεωρείται πως η Μπαρμπαρά δεν έγινε ιδιαίτερα διάσημη εκτός Γαλλίας; Πιστεύετε ότι κάποιος που δεν την γνωρίζει θα δυσκολευτεί να παρακολουθήσει την ταινία;
Δεν ξέρω γιατί. Ίσως ήταν στην φύση της να γίνει αναπόσπαστο κομμάτι της Γαλλίας. Είχε ρωσικές ρίζες, ήθελε να γίνει κομμάτι της Γαλλίας γιατί ήταν παθιασμένη με την χώρα. Επίσης ταξίδεψε πολύ στο εσωτερικό αλλά ελάχιστα στο εξωτερικό. Όταν έκανα την ταινία σκεφτόμουν αρκετά και τους θεατές που δεν γνωρίζουν την Μπαρμπαρά, τους νεώτερους θεατές. Σκεφτείτε ότι έχει πεθάνει 20 χρόνια πριν. Προσπάθησα να δημιουργήσω έναν μυστηριώδη και πολυεπίπεδο χαρακτήρα που θα είναι ελκυστικός για το κοινό. Δεν θεωρώ ότι χρειάζεται κάποιος να ξέρει την Μπαρμπαρά για να παρακολουθήσει την ταινία.
Ο Ιβ, ο χαρακτήρας που υποδύεστε στην ταινία, είναι σχεδόν εμμονικός με την Μπαρμπαρά. Για εσάς προσωπικά, τι σημαίνει το όνομα Μπαρμπαρά;
Η Μπαρμπαρά αποτελεί κομμάτι της Γαλλίας. Όπως ο Ζακ Μπρελ είναι κομμάτι του Βελγίου, όπως ο Αντριάνο Τσελεντάνο ή η Μίνα αντίστοιχα της Ιταλίας. Από την στιγμή που είσαι μωρό ακόμα, ακούς τα τραγούδια της. Τα λόγια, τα τραγούδια, την φωνής της, δεν τα ξεχνάς ποτέ. Θυμάμαι ήμουν τεσσάρων στο αμάξι των γονιών μου και υπήρχε ένταση στην ατμόσφαιρα καθώς υπήρχαν προβλήματα στην σχέση τους. Ξαφνικά στο ραδιόφωνο έπαιξε ένα κομμάτι της και ένιωθα ότι εκείνη την στιγμή ήταν σαν η Μπαρμπαρά να σήκωσε τα προσωπικά τους βάρη στους ώμους της.
Απολαμβάνετε περισσότερο να βρίσκεστε μπροστά από την κάμερα ή πίσω από αυτή;
Σε αυτή την ταινία δεν χρειάζεται να προτιμώ κάτι από τα δύο. Είναι υπέροχο. Μπορεί παλιά να νόμιζα ότι είμαι ένας ηθοποιός – απατεώνας καθώς δεν έχω κάνει σπουδές υποκριτικής και πάντα ακολουθούσα πιστά τις οδηγίες των σκηνοθετών οι οποίοι συνήθως με επέλεγαν να παίξω το alter ego τους. Τότε σκεφτόμουν ότι η υποκριτική τρώει χρόνο από αυτό που ήθελα πραγματικά να κάνω, να σκηνοθετώ. Πλέον είμαι εντελώς συμφιλιωμένος με αυτή την συνθήκη. Με τον Αρνό Ντεπλεσάν κάνουμε ταινίες τα τελευταία 24 χρόνια, πρέπει να συνεχίσουμε να επιθυμούμε ο ένας τον άλλο και πλέον επιθυμούμε ο ένας τον άλλο ακόμα περισσότερο απ ότι στο παρελθόν. Είμαστε ένα αξιαγάπητο ηλικιωμένο ζευγάρι (γέλια). Έχω εντυπωσιαστεί, αλήθεια. Και αυτό, εννοείται πως αποτελεί κομμάτι της ζωής μου.
Σας έχω ένα ακόμα παράδειγμα. Για τρεις συνεχόμενους μήνες, τα πρωινά δουλεύαμε το μοντάζ του Μπαρμπαρά ενώ το βράδυ εργαζόμουν ως ηθοποιός σε μια ταινία που έχει σχέση με την συγχρονισμένη κολύμβηση. Πιο παλιά θα σκεφτόμουν ότι τα γυρίσματα κλέβουν χρόνο από το μοντάζ της ταινίας μου, τώρα πιστεύω ότι το μοντάζ του Μπαρμπαρά έχει επηρεαστεί από το γεγονός ότι βρισκόμουν συνέχεια μέσα σε μια πισίνα. Θέλω οι θεατές να παρακολουθήσουν την ταινία σαν να βρίσκονται υπό την επήρεια ναρκωτικών, δεν θέλω να την σκεφτούν θέλω να την βιώσουν ως εμπειρία. Οπότε, όλο αυτό πιθανόν να προέκυψε από το νερό και σίγουρα από το γεγονός ότι κοιμόμουν μονάχα δύο ώρες κάθε βράδυ για τρεις ολόκληρους μήνες.
INFO
Η ταινία «Barbara» κυκλοφορεί στις αίθουσες 8 Απριλίου από την Weird Wave
κεντρική φωτογραφία credits AFP
