Η ινδική βιομηχανία ταινιών, γνωστή κι ως Μπόλιγουντ, συνεχίζει την απόβασή της στις ΗΠΑ με τη βοήθεια… μιας Ελληνίδας.
ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΡΣΗ ΔΑΝΟΥ
Με 800 ταινίες το χρόνο, τo Μπόλιγουντ παράγει υπερδιπλάσιες ταινίες από το Χόλιγουντ, με τη διαφορά ότι το «προϊόν» του καταναλώνεται κυρίως στην Ινδία. Τελευταία, όμως, αποβλέποντας στα μεγάλα κέρδη που υπόσχεται η πολυπληθής και αναπτυσσόμενη ινδική αγορά, αλλά και έχοντας εισάγει αρκετές ταινίες συναφείς με την ινδική κουλτούρα (Ο Γάμος Των Μουσώνων, Devdas κ.λπ.) στις ΗΠΑ, αμερικανικές εταιρείες σπεύδουν να ανοίξουν παραρτήματα διανομής ή και παραγωγής στην Ινδία. Τον προηγούμενο μήνα μόλις, η εταιρία Viacom, ιδιοκτήτρια της Paramount, ανακοίνωσε τα σχέδιά της να επενδύσει σε συμπαραγωγές με το Μπόλιγουντ. Το στούντιο Disney, μετά από πολλές διαπραγματεύσεις, άνοιξε γραφείο στη Βομβάη. Το στούντιο Sony έχει ήδη αρχίσει την πρώτη συμπαραγωγή στην ινδική γλώσσα. Το στούντιο Fox πρόκειται να αρχίσει τρεις ινδο-αμερικανικές παραγωγές. Κι αυτά δεν είναι παρά μόνο παραδείγματα της αλληλεπίδρασης Μπόλιγουντ και Χόλιγουντ, από την οποία ήδη ξεπετάγονται μικρές ζωογόνες αναλαμπές. Μια από αυτές είναι και το Indian Film Festival Los Angeles που διευθύνει η Χριστίνα Μαρούδα.
ΧΡΙΣΤΙΝΑ TAKES ΗΟLLΥWΟΟD
Το φεστιβάλ άνοιξε στην καρδιά του Χόλιγουντ, στο σύμπλεγμα Arclight Cinemas, μια πλατεία ψυχαγωγίας φημισμένη για τη γιορταστική της ατμόσφαιρα. Περίπτερα στολισμένα με ινδικές κουρτίνες, πουλούσαν εισιτήρια και εμπορεύματα. Νεανικά πρόσωπα και ζεστά χρώματα, στόλιζαν τον χώρο. Κι ήταν σαν να χάριζε η Χριστίνα στη διάχυτη πανηγυρική ενέργεια μια ηρεμία, κάτι ανάμεσα σε ανατολίτικη απλότητα και σιγουριά για την αποδοτικότητα των προεργασιών της μεγάλης της ομάδας – 30 οργανωτών και 120 εθελοντών! Δεν μπόρεσα να αποφύγω ένα αίσθημα περηφάνιας όταν έμαθα ότι η γυναίκα πίσω από το φεστιβάλ είναι Ελληνίδα.
Η Χριστίνα ήρθε στο Λος Αντζελες για μεταπτυχιακά και δούλεψε στο φεστιβάλ του American Film Institute και το Los Angeles Film Festival. Αποφάσισε να διοργανώσει το Indian Film Festival Los Angeles πριν πέντε περίπου χρόνια, όταν κατάλαβε ότι δεν έφταναν παρά ελάχιστα φιλμ από την Ινδία στην πόλη… Η επιτυχία του Γάμου Των Μουσώνων και το γεγονός ότι στο Λος Αντζελες ζουν πάνω από 100.000 Ινδοί ενίσχυσαν την απόφασή της.
Το νερό της οργής
Η ταινία της Ντίπα Μέχτα Water (θα διανεμηθεί στις ΗΠΑ από την Fox) πρόσθεσε στην αίγλη και τη μαγεία της πρώτης βραδιάς του IFFLA. Είναι το τελικό μέρος μιας τριλογίας (με προηγούμενες ταινίες τα Fire και Earth), που εξετάζει διαφορετικές απόψεις της ζωής των γυναικών στην Ινδία. Η τελευταία ταινία προσφέρει μια κριτική ματιά του κοινωνικού θεσμού που απαγόρευε στις γυναίκες που χήρευαν (ηλικιωμένες ή νέες, πολλές φορές παιδιά) να ξαναπαντρευτούν, απομονώνοντάς τις σε ειδικά άσυλα. Παρόλο που ο θεσμός έχει πια εξασθενίσει και ο νόμος επιτρέπει στις χήρες να συνεχίσουν τη ζωή τους, μια δήλωση στο τέλος της ταινίας μάς πληροφορεί ότι υπάρχουν ακόμα 34 εκατομμύρια χήρες που ζουν σε απομόνωση. Η σκηνοθέτις συνάντησε βίαιες αντιδράσεις από εξτρεμιστικές ομάδες Ινδουιστών και αναγκάστηκε να αναβάλλει το γύρισμα της ταινίας για τέσσερα χρόνια, μέχρι, όπως είπε «να περάσει η οργή της». Τελικά ολοκλήρωσε την ταινία το 2005 στη Σρι Λάνκα. Περιγράφοντας την εμπειρία της, η Ντίπα Μέχτα δεν συνειδητοποίησε ότι τα λόγια της «περίμενα μέχρι να περάσει η οργή μου» δεν αντιπροσωπεύουν για μας κάτι γνώριμο. Οποιοσδήποτε «Δυτικός» σκηνοθέτης θα εκμεταλλευόταν το θυμό του, θα σηματοδοτούσε μ αυτόν την κάθε σκηνή και πλάνο της ταινίας του. Οχι, όμως η Μέχτα. Γιατί η ταινία της είναι πάνω απ όλα λυρική. Δίνει μια εικόνα της Ινδίας πριν γεμίσει αντένες και δορυφορικούς δίσκους, διεισδύει στο νερό, στο λυκόφως, τα δέντρα, τα πρόσωπα των γυναικών και τα μαγικά λόγια του Γκάντι…
Ο δρόμος της ειρήνης
Ο Γκάντι άλλωστε, είτε σαν μορφή είτε σαν λόγος ή ιδέα, μοιάζει να είναι πανταχού παρών στις πολύ διαφορετικές εφτά ταινίες μεγάλου μήκους που είδαμε στο φεστιβάλ, απ όλες τις μεριές της ινδικής χερσονήσου. Η ταινία Parzania πραγματεύεται το θέμα της πολιτικής και θρησκευτικής βίας, στην προκειμένη περίπτωση εξτρεμιστών Ινδουιστών εναντίον φιλειρηνικών Μουσουλμάνων περσικής καταγωγής. Παρ όλο που το πρώτο τρίτο της ταινίας είχε την άχαρη γεύση της προπαγάνδας, η σκηνή της επίθεσης -βασισμένη σε πραγματικό γεγονός- και η υπόλοιπη ταινία είναι δοσμένη με πάθος και ωμή δύναμη, στην παράδοση του Ζ του Κώστα Γαβρά. Κι εδώ ο σκηνοθέτης αναπολεί τις διδαχές του Γκάντι, τον δρόμο της ειρήνης, που φαίνεται πως πάντα λαχταρά η ινδική ψυχή.
Η ταινία που βραβεύθηκε, το Dombivli Fast, είχε θέμα της ένα άλλο είδος βίας: τη βία της καθημερινότητας. Ο ήρωας είναι ένας απλός υπάλληλος που βιώνει την καθημερινότητα του ανάμεσα στην γκρίνια της γυναίκας του και τις οικονομικές δυσκολίες. Βλέποντας παντού γύρω του αδικία και διαφθορά επαναστατεί και αποφασίζει να αποδώσει μόνος του δικαιοσύνη, με ένα μπαστούνι του κρίκετ ή ένα μαχαίρι. Η ταινία έχει πολλές συγκινητικές στιγμές, αν και το ύφος της ταλαντεύεται μεταξύ θρίλερ και αστυνομικού δράματος… Ο Γκάντι εδώ παίρνει τη μορφή γέροντα που λέει στον ήρωα: «θα ήθελα να σε ευχαριστήσω… όμως, έχεις πάρει λάθος δρόμο».
Η συναισθηματική μα άνιση ταινία Belly Full Of Dreams ανατρέχει στις ρίζες του ιταλικού νεορεαλισμού και του περσικού κινηματογράφου με τη διαφορά ότι εδώ οι παραγκουπόλεις της Ινδίας και τα ξυπόλητα παιδιά της μπερδεύονται με την πραγματικότητα του ονείρου. Ο εννιάχρονος ήρωας Ράμου έχει κρυφούς φίλους τις πεταμένες μαριονέτες του άνεργου πατέρα του. Με τη βοήθειά τους, η επιθυμία του να πάει σχολείο εκπληρώνεται.
Στην αρχή, πήγα στο φεστιβάλ με την ελπίδα ότι θα δω και θα γευθώ την Ινδία. Περίμενα να δω δημιουργήματα όσο πιο μακριά γίνεται από τη δυτική σκέψη και τις συνήθειες. Να ανακαλύψω μικρές πτυχές του τεράστιου αυτού, άγνωστου στους περισσότερους από μας, πολιτισμού. Δεν απογοητεύτηκα. Γιατί παρόλο που τα θέματα ήταν κοινωνικής φύσης, σε όλες υπήρχε ένας απόηχος, μικρός ή μεγάλος, της αρχέγονης παράδοσης της χώρας. Ακόμα και η ταινία Mixed Doubles, που θα μπορούσε να συγκριθεί με το δικό μας Safe Sex στο χιουμοριστικό της ύφος, καταλήγει σε μια γλυκιά συνειδητοποίηση ότι η πείνα για μια ζωή κατά τα πρότυπα της «ελεύθερης αγοράς» δεν ικανοποιείται χωρίς αντάλλαγμα. Ενα αντάλλαγμα που οι Ινδοί δεν θέλουν, τουλάχιστον προς το παρόν, να δώσουν…
Το φεστιβάλ ινδικού κινηματογράφου του Λος Αντζελες ξεκίνησε τον Απρίλιο του 2003 κάνοντας πρεμιέρα με το πολιτικό δράμα Mr. and mrs Iyer
