Γεννήθηκε στις 13 Σεπτεμβρίου του 1916 και έφυγε σε ηλικία 74 ετών, όταν (υπ)έγραψε το τελευταίο βιβλίο του, «Esio Trot». Όταν το Times τον χαρακτήρισε «τον σημαντικότερο παιδικό λογοτέχνη από την εποχή της Edith Blyton», ο Νταλ είχε ήδη διαγράψει μια ζηλευτή πορεία στον χώρο των γραμμάτων.
Μεγαλωμένος με νορβηγικούς μύθους και θρύλους, που μιλούσαν για δράκους και ξωτικά που κατοικούσαν στα σκοτεινά δάση των κάτω Χωρών, ο Νταλ άρχισε από μικρή ηλικία να γέρνει προς τη συγγραφή, κάνοντας ένα διάλειμμα υπηρετώντας στην Βασιλική στρατιωτική Αεροπορία της Βρετανίας στην Λιβύη, στην οποία και θα μείνει για περισσότερα από 5 χρόνια.
Ο Τζίμης και το Γιγαντοροδάκινο
Το 1943 θα υπογράψει τα «Gremlins», την πρώτη του συγγραφική απόπειρα σε ηλικία 27 ετών, ένα υβρίδιο επιστημονικής φαντασίας και νανουρίσματος (πάντα σε μορφή μυθιστορήματος), το οποίο γράφτηκε έπειτα από παραγγελία των στούντιο της Walt Disney, σαφώς επηρεασμένος από την προϋπηρεσία του στην Βασιλική αεροπορία. Εκεί, τα περίεργα πλάσματα (που περιέργως φέρνουν στα γνωστά «Gremlins», φιλμ που έγινε γνωστό τη δεκαετία του '80) σαμποτάρουν τις αεροπορκές δυνάμεις λόγω της καταστροφής των δασών που ζούσαν. Στο τέλος, το καλό κυριεύει και ανάμεσα τους πλέει κύμα σύμπνοιας και καταλήγουν να βοηθούν ο ένας τον άλλον έναντι των Ναζί και του Χίτλερ (ω, ναι). Όσο κι αν ο τίτλος σκανδαλωδώς μοιάζει με την ταινία του Τζο Ντάντε, δεν υπάρχει καμία, μα καμία σύνδεση.
Η δεκαετία του '60 είναι εκείνη που θα κάνει παγκοσμίως γνωστό τον Βρετανό παραμυθά, καθώς υπογράφει δυο από τις μεγαλύτερες επιτυχίες του, που αμφότερες θα μεταφερθούν στον κινηματογράφο. Για αρχή, ο «Τζίμης και το Γιγαντοροδάκινο» το 1961 αφηγείται την ιστορία του Τζίμη, ενός ορφανού αγοριού που μπαίνοντας σε ένα τεράστιο ροδάκινο θα κάνει ένα μεγάλο ταξίδι προς την Αμερική (το μεγάλο «Μήλο») κάνοντας φίλους ζωής (διάφορα έντομα και ζωύφια) και γνωρίζοντας ουσιαστικά την έννοια και την αξία της οικογένειας, δραπετεύοντας από τις δυο αυταρχικές θείες του. Στον κινηματογράφο θα το μεταφέρει ο Χένρι Σέλικ (συν-δημιουργός του «Χριστουγεννιάτικου Εφιάλτη») το 1996 με τις φωνές της Σούζαν Σάραντον (στο ρόλο της Αράχνης) και του Ντέιβιντ Θιούλις (στο ρόλο του σκουληκιού).
Ο Φανταστικός Κύριος Φοξ
To 1964 θα υπογράψει ίσως το πιο γνωστό του παραμύθι, αλλά αυτό θα τον διακίωσει μερικά χρόνια αργότερα όταν η ιστορία θα μεταφερθεί στον κινηματογράφο. Ο «Τσάρλι και το Εργοστάσιο Σοκολάτας» το 1964 αφηγείται την ιστορία του μικρού Τσάρλι που κερδίζοντας ένα εισιτήριο σε έναν διαγωνισμό θα επισκεφτεί το ακριβοθώρητο εργοστάσιο σοκολάτας του εκκεντρικού και μυστηριώδη Γουίλι Γουόνκα, μιας πολυσχιδούς προσωπικότητας, που μέσα στα παιδικά του χρόνια, μη γνωρίζοντας την αγάπη που του έπρεπε από τους γονείς του, έστρωσε έναν απροσπέλαστο χαρακτήρα, όπου η χαρά δεν χωρούσε. Κι ύστερα όλο αυτό έγινε ανάγκη για δοτικότητα, που μέσα από το εργοστάσιο έμαθε να την απλώνει. Ωστόσο, η κρυπτική ζωή του θα τον απομονώσει από την δράση της πόλης. Εκεί θα μπει ο Τσάρλι που θα γίνει η καινούργια του οικογένεια.
Η ιστορία θα μεταφερθεί δις στον κινηματογράφο, μια τέσσερα χρόνια αργότερα από τον Μελ Στιούαρτ με τον τίτλο «Willy Wonka and the Chocolate Factory» (παραφράζοντας τον τίτλο και θέτοντας άλλο πρωταγωνιστή) και τον πρόσφατα εκλιπόντα Τζιν Γουάιλντερ που υπέγραψε έναν από τους πιο αξιομνημόνευτους ρόλους της πολυποίκιλης φιλμικής του καριέρας. Ωστόσο, η ταινία που θα μείνει γνωστή για την διασκευή του μυθιστορήματος είναι εκείνη του Τιμ Μπάρτον το 2005, που κρατάει τον πρωτότυπο τίτλο του βιβλίου και βάζει μπροστάρη τον επίσης εκκεντρικό Τζονι Ντεπ στον ρόλο του Γουίλι και την Ελένα Μπόναμ Κάρτερ στο ρόλο της μητέρας του Τσάρλι. Η ταινία θα φέρει περισσότερα από 350 εκατομμύρια δολάρια στα ταμεία και θα γίνει από τις πιο πετυχημένες (ίσως η πιο πετυχημένη εισπρατικά και καλλιτεχνικά) μεταφορές στην οθόνη του Ρόαλντ Νταλ.
Το 1972, ο Νταλ θα υπογράψει μια άνευρη συνέχεια για τον Γουίλι Γουόνκα, το «Γυάλινο Ασανσέρ», την οποία ο Μπάρτον θα μετουσιώσει στην ταινία του 2005.
Ματίλντα
Η δεκαετία του 1970 είναι μια μεταβατική περίοδος για τον Ρόαλντ Νταλ, καθώς βρίσκεται ανάμεσα στις δυο πιο παραγωγικές και ουσιαστικά πιο «πετυχημένες» στη συγγραφική του πορεία. Αν και υπογράφει αρκετές ιστορίες, μονάχα ο «Φανταστικός Κύριος Φοξ» θα βρει την ανταπόκριση που του πρέπει. Εν έτει 1970 και ενώ δουλεύει τον καμβά της αρκετά χρόνια, ο Νταλ αφηγείται την ιστορία του κλεφτοκοτά Φοξ που πασχίζει να σώσει την τιμή της οικογένειάς του, βάζοντάς τα με τους αγρότες της περιοχής που σκάβουν λαγούμια που οδηγούν στο σπίτι του. Η ταινία έχαιρε κινηματογραφικής μεταφοράς καθώς την ανέλαβε ο ευφυής Γουές Άντερσον και τη μετέφερε με αξιώσεις το 2009 με τις φωνές των Τζωρτζ Κλούνει, Μέριλ Στριπ, Μπιλ Μάρει, Γουίλιαμ Νταφόε, Όουεν Γουίλσον και του ίδιου του Άντερσον -που πρωτη φορά εμπιστεύτηκε στην καριέρα του σενάριο που δεν γράφτηκε από τον ίδιο- που ενθουσιάστηκε από την ιστορία.
Η δεκαετία του 1980 είναι και η πιο παραωγική για τον Νταλ. Συνολικά 6 παιδικά μυθιστορήματα, 3 συλλογές παιδικών ιστοριών, 3 θεατρικά έργα (διασκευές του «Τσάρλι και του Εργοστασίου Σοκολάτας», του «Φανταστικού Κυρίου Φοξ» και του «Τζέιμς και του Γιγαντοροδάκινου»), 3 ποιητικές συλλογές και 3 αυτοβιογραφικές ιστορίες σε μορφή μυθιστορήματος.
The Witches
Ωστόσο, τρία θα είναι εκείνα που θα δικαιώσουν την φήμη του.
Ο «Μεγάλος Φιλικός Γίγαντας», το πιο φιλόδοξ σχέδιό του, όπως υποστήριζε ο ίδιος αφορά ένα ορφανό κορίτσι που θα γνωριστεί με έναν καλοκάγαθο γίγαντα στις σκοτεινές γειτονιές του Λονδίνου, θα γνωρίσει έναν άλλο κόσμο, εκεί όπου κατοικούν καλοί και κακοί γίγαντες και θα γίνει επιτέλους μέλος μια νέας οικογένειας. Ωστόσο, αν και οι οιωνοί προιδέαζαν πως η ταινία που ανέλαβε ο Στίβεν Σπίλμπεργκ, ο μεγαλύτερος κινηματογραφικός παραμυθάς θα απογείωνε την ιστορία, εν τούτοις κοινό, κριτική και ταμεία γύρισαν την πλάτη στο φιλόδοξο σχέδιο που έμεινε μετέωρο.
Γνωστός για την κριτική του στάση απέναντι στην μεταφορά του έργου του σε τηλεόραση, θέατρο και κινηματογράφο (αν και οι περισσότερες ταινίες βασισμένες στο έργο του θα γυριστούν μετά τον θάνατό του το 1990), ο Νταλ υπογράφει το 1983 τις «Μάγισσες», ένα σκοτεινό παραμύθι για ένα ορφανό (και πάλι) κορίτσι (όπως ο Τζίμης και η ηρωίδα του «Γίγαντα») που θα αναγκαστεί να μείνει με τη Νορβηγίδα γιαγιά του (άμεση αναφορά στις ρίζες της μητέρας του). Μια από τις ιστορίες της γιαγιάς (που είναι πολλές) αφορούν ένα συνέδριο μαγισσών που λαμβάνει χώρα και κάπως όλο αυτό μεταφέρεται στην πραγματική ζωή του κοριτσιού. Ο μεγάλος Νίκολας Ρεγκ («Ο Άνθρωπος που Έπεσε στη Γη», «Don't Look Now», «Insignificance») θα μεταφέρει την ιστορία στο σινεμά το 1990, λίγους μήνες πριν πεθάνει ο Νταλ, που τελικά αποκύρηξε την ταινία. Με την Αντζέλικα Χιούστον πρωταγωνίστρια, ο Ρεγκ κάνει τη μοναδική ίσως παιδική ταινία της καριέρας του (καλύτερα μη ενήλικη) με μάλλον άνισο αποτέλεσμα.
Ο Τσάρλι και το Εργοστάσιο Σοκολάτας (2005)
Τέλος, το 1988, ο Ρόαλντ Νταλ ένα από τα τελευταία του μυθιστορήματα. Η «Ματίλντα», ένα κορίτσι που μοιάζει να μη βρίσκει τον χώρο και την θέση της ανάμεσα στην άξεστη οικογένειά της, θα ανακαλύψει έναν μαγικό κόσμο στα βιβλία και στην θαλπωρή της ορφανής δασκάλας της, που μεγαλώνει με την αυταρχική θεία της, που τυγχάνει και διευθύντρια στο σχολείο τους. Οι τηλεκινητικές ικανότητες της μικρής θα φτιάξουν έναν υπέροχο κόσμο, που θα μεταφέρει αγαστά στο σινεμά ο Ντάνι ντε Βίτο με τον ίδιο, τη Ρέα Πέλμαν και την Μάρα Γουίλσον στο καστ.
Ο κόσμος του Ρόαλντ Νταλ ήταν γεμάτος αναφορές, γεμάτος αδικίες και συμφωνίες, γεμάτος ειλικρινείς προθέσεις, αγάπη και συμπόνοια, λύτρωση και χαρά. Και κανεις δεν αμφιβάλλει γι' αυτό.
