Ενα φεστιβάλ κι οι δύο όψεις του. Δύο συντάκτες του ΣΙΝΕΜΑ ταξιδεύουν στο μεγάλο φεστιβάλ του Τορόντο και επιστρέφουν με διαμετρικά αντίθετες απόψεις.
Με άνεση από το Τορόντο
Ως καλοήθεις άνθρωποι, οι Καναδοί ετοιμάζουν ένα μαλακό και φιλικό φεστιβάλ. Στο Τορόντο, οι λαμπρές πρεμιέρες φοριούνται με τον πιο casual τρόπο. Ενας είναι ο εχθρός του Τορόντο: η χρονική του τοποθέτηση. Για έναν Ευρωπαίο επαγγελματία, έχουν ήδη προηγηθεί το Βερολίνο, οι Κάννες και η Βενετία στο φεστιβαλικό καλεντάρι. Το Τορόντο, στα 30 του χρόνια, είναι το βήμα της βορειοαμερικάνικης κινηματογραφίας με θέα στο παγκόσμιο σινεμά. Αυτή η πλατφόρμα προώθησης ταινιών, λίγο πριν την επιδρομή των γιορτών και το ξεκίνημα των βραβείων, βολεύει πολύ τους διανομείς και αγοραστές. Τοποθετημένο σε δυο πολυαίθουσες , το φεστιβάλ σε προσκαλεί σε μια διαδοχή προβολών από το πρωί ως το βράδυ. Και αν έχεις χάσει κάτι το ενδιαφέρον, οι εξαιρετικά φιλόξενοι διοργανωτές θα σου βρουν σίγουρα εισιτήριο στην επίσημη με τους ενθουσιώδεις και ευγνώμονες θεατές. Κατά μια έννοια, θυμίζει τις Νύχτες Πρεμιέρας επί 10 σε κλίμακα, στο γεγονός ότι δίνει μόνο βραβείο κοινού και διακρίνεται από τρομερή ποικιλία.
Φοβερή ιδέα να εισάγουν γνωστοί και σχετικοί την ταινία κάποιου άλλου- η Μινέλι, η Ροσελίνι, ο Λάρι Κλαρκ και ο Νικ Κέιβ φιγουράριζαν στην ανομοιογενή αυτή ομάδα. Από τις πρεμιέρες υψηλού προφίλ μέχρι μεταμεσονύχτιες καλτιές για τρελαμένους, οι 250 ταινίες λογικά κάλυπταν τους πάντες. Το δικό μου γούστο καλύφθηκε από το άκρως κισλοφσκικό Enfer του Τάνοβιτς, το αυτοβιογραφικό Ζοζό του Ζόζεφ Φάρες, το καθόλου απολογητικό American Gun του Αρικ Αβελίνο, τις 7 Παρθένες του Αλμπέρτο Ροντρίγκεζ, μεστά φιλμ διαφορετικών διαστάσεων. Απογοητευτικός ο Νιλ Τζόρνταν, κλασικά καλός ο Πολάνσκι με τον Ολιβερ Τουίστ του. Κι αν κάποιοι βρίσκουν υπερβολικό το πανόραμα του καναδικού κινηματογράφου, ας μην ξεχνούν ότι αυτή είναι η ειρηνική εκδίκηση της πόλης που ολόκληρη τη χρονιά μασκαρεύεται ως Νέα Υόρκη ή Σικάγο, για να μπορούν οι Αμερικανοί να γυρίζουν φτηνά τις ταινίες τους δυο βήματα από το σπίτι τους.
Θοδωρής Κουτσογιαννόπουλος
Η τέχνη ως εμποροπανήγυρη
Οταν ακούς για το μεγαλύτερο σε όγκο κινηματογραφικό φεστιβάλ του κόσμου και γεμίζει το κεφάλι σου με παγκόσμιες πρεμιέρες πολυαναμενόμενων ταινιών (Capote, Breakfast On Pluto, L Enfer), αρχίζεις να ονειρεύεσαι. Λίγο αργότερα προσγειώνεσαι ανώμαλα στις κακοφωτισμένες και μίζερες αίθουσες των πολυκινηματογράφων που φιλοξενούν τις «επαγγελματικές» προβολές για δημοσιογράφους και αγοραστές και στις οποίες μετά το πρώτο δεκάλεπτο αρχίζουν οι μαζικές αποχωρήσεις. Τόσο, βλέπετε, χρειάζεται ένας «επαγγελματίας» για να αξιολογήσει μια ταινία. Τελικά πρόκειται για την πιο ρεαλιστική εισαγωγή σε ένα φεστιβάλ φτιαγμένο όχι για να δεις ταινίες, αλλά για να κάνεις sampling, σε μια συγκαλυμμένη αγορά- μαμούθ όπου οι ταινίες-προϊόντα βγαίνουν στο ράφι προς άγρα αγοραστών από την ιδιαίτερα προσοδοφόρα αγορά της Βόρειας Αμερικής. Εδώ είδαμε, άλλωστε, καλλιτεχνικούς διευθυντές του μεγέθους ενός Νόα Κόαν να προλογίζουν σκηνοθέτες, αρπάζοντας την ευκαιρία για να διαλαλήσουν σε όλους τους τόνους πόσο κακή είναι η πειρατεία και πώς αν τραβήξουμε μια φωτογραφία θα μας κατάσχουν την κάμερα (επί λέξει!).
Οσο για τις περίφημες ανοιχτές στο κοινό προβολές (σε ωραίες ομολογουμένως αίθουσες), σίγουρα είναι συγκινητικό να βλέπεις κόσμο να μαζεύεται στις εννιά το πρωί για μια νοτιοαφρικάνικη ταινία. Από την άλλη, μείναμε με την υποψία ότι το κοινό του Τορόντο αποτελεί μάλλον το ιδανικό στατιστικό δείγμα (νεανικό, πολυφυλετικό και σχεδόν… αμερικανικό) για να τεσταριστεί αγοραστικά το προϊόν. Να, λοιπόν, γιατί εδώ πλέον μπαίνουν οι βάσεις για την οσκαρική και ταμειακή πορεία πολλών αμερικανικών ταινιών. Ευτυχώς που στις τάξεις του το γιγαντιαίο φεστιβάλ φιλοξενεί προγραμματιστές, όπως ο «δικός» μας Δημήτρης Εϊπίδης ή η Νταϊάνα Σάντσεζ που επιμελείται το λατινοαμερικάνικο σινεμά, οι οποίοι και διασώζουν το καλλιτεχνικό του προφίλ.
Και οι ταινίες που είδες, θα πείτε; Μα δεν καταλάβατε ότι με όλα αυτά «χάνονται» τελικά οι ταινίες;
Λευτέρης Αδαμίδης
