To 1964, Οταν τΟ BBC ήταν o παντoκράτoρας τoυ βρετανικoύ ραδιoφώνoυ, δύΟ πειρατικoί σταθμoί έφερναν την επανάσταση στα μεσαία κύματα, εκπέμπoντας μέσα από τη θάλασσα! Βασισμένη στην πραγματική ιστορία των Wonderful Radio London και Radio Caroline, Η νέα ταινία του Ρίτσαρντ Κέρτις «Ροκ Εν Πλω» (The Boat That Rocked) αφηγείται την ιστορία του Radio Rock, ενός σταθμού που απελευθέρωσε το rock n roll από τα δεσμά των συντηρητικών εθνικών ερτζιανών.
Από τον Ηρακλή Κορέλη
ΕΠΙΒΙΒΑΣΗ
Το 1964 ήταν η χρονιά που στη Βρετανία τα πάντα άλλαξαν εξαιτίας του ραδιόφωνου. Στο μέσο της παγκόσμιας έκρηξης του rock n roll, το BBC έπαιζε δύο μόλις ώρες ηχογραφημένης μουσικής την εβδομάδα! Την Κυριακή του Πάσχα του 1964, τρία μίλια από τις ακτές του Φέλιξστοου στο Σάφολκ, εξέπεμψε για πρώτη φορά το Radio Caroline, μέσα από ένα παλιό επιβατηγό φέρι. Γέννημα-θρέμμα των Ιρλανδών Ρόναν ΟΡάιλι και Ολιβερ Σμέντλεϊ, το Radio Caroline υπήρξε ο πρώτος πειρατικός ραδιοφωνικός σταθμός που ξεκίνησε να εκπέμπει εν μέσω θαλάσσης. Τον Δεκέμβριο της ίδιας χρονιάς, ξεκινά το πρόγραμμά του άλλος ένας ραδιοφωνικός σταθμός που θα στεγαζόταν για τρία χρόνια σε ένα μικρό πολεμικό πλοίο του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, το Wonderful Radio London, ή αλλιώς The Big L.
Οι πειρατικοί σταθμοί αποφάσισαν να εκπέμπουν με αυτόν τον τρόπο, εκμεταλλευόμενοι το γεγονός πως αν ένα πλοίο βρισκόταν αγκυροβολημένο τρία μίλια από τις βρετανικές ακτές, θεωρούνταν πως βρισκόταν σε διεθνή ύδατα. Ετσι, κατάφερναν να μην πληρώνουν φόρους και να εκπέμπουν χωρίς άδεια, μέσα από κλεμμένες συχνότητες.
Κι οι δύο σταθμοί βασίστηκαν στο αμερικανικό πρότυπο ραδιοφώνου, με έσοδα που προέρχονταν από τζινγκλς και εμπορικές διαφημίσεις. Το πρόγραμμά τους σε πρώτη φάση απευθυνόταν στις νοικοκυρές και στα παιδιά που επέστρεφαν από το σχολείο ανοίγοντας μηχανικά το ραδιόφωνο. Στο Big L μάλιστα υπήρχε μια εκπομπή θρησκευτικού περιεχομένου, ονόματι «Ο Κόσμος Αύριο», που αν και ερχόταν σε αντίθεση με το πρόγραμμα των djs της εποχής, διατηρούνταν σε ισχύ μόνο και μόνο επειδή η επιχείρηση που είχε την παραγωγή της, πλήρωνε αδρά τον σταθμό.
Ετσι, με γνώμονα το αμερικανικό top-40, και μετάδοση 24 ωρών το 24ωρο, κατάφεραν να αποκτήσουν ένα τεράστιο ακροατήριο, παίζοντας μια μεγάλη γκάμα μουσικών επιλογών, σε αντίθεση με το κραταιό BBC που βασιζόταν για την ώρα στην περιορισμένη απήχηση της ορχηστικής μουσικής.
ΑΝΑΧΩΡΗΣΗ
Στην ταινία του Ρίτσαρντ Κέρτις «Ροκ Εν Πλω», το BBC παρουσιάζεται ως ένας δεινόσαυρος: big bands, τζαζ, ορχηστρική μουσική κι ελάχιστο έως καθόλου ροκ. Το ακριβώς αντίθετο δηλαδή απ ό,τι εκπροσωπεί το φανταστικό πειρατικό πλοίο της ταινίας Radio Rock που εμφανίζεται ως ο προπομπός της ροκ επανάστασης. Η αλήθεια βέβαια δεν είναι ακριβώς έτσι, καθώς το Radio Caroline είχε ξεκινήσει ως μια διαφορετική εκδοχή του BBC Light, τμήματος του BBC Radio με πιο δημοφιλείς επιλογές για όλα τα γούστα.
Τα 60s ήταν μια μπερδεμένη δεκαετία, σύμφωνοι. Και το ροκ προσπαθούσε να βρει διαύλους από κάθε πιθανό μέσο, ακόμα κι από πειρατικούς σταθμούς που μετέδιδαν το πρόγραμμα τους από μισοπεθαμένα πολεμικά πλοιάρια. Ηταν άλλωστε τέτοια η ορμή του, ώστε η προοπτική του να σκάσει σαν ορμητικό κύμα στα ανυποψίαστα αυτιά των μεγάλων ακροατηρίων ήταν αναπόφευκτη. Μέσα στο ξέφρενο ελευθερίων ηθών swinging London της δεκαετίας του 60, η ρέμπελη και σχεδόν ρομαντική προσπάθεια των ραδιο-πειρατών έμοιαζε απλά απαραίτητη.
Η φουρνιά των ντισκ τζόκεϊς από τη Βρετανία αλλά και την Αμερική που θα στελέχωναν τους πειρατικούς ραδιοσταθμούς περιελάμβανε ονόματα όπως ο σπουδαίος Τζον Πιλ (που πριν «μετακομίσει» στο BBC είχε την εκπομπή «Ρerfumed Garden» στον Big L), ο Τόνι Μπλάκμπερν, ο Κένι Εβερετ κι ο Ντέιβ Κας. Ακόμα κι ο θρυλικός Wolfman Jack πέρασε από τα στούντιο του Radio Caroline, στη δεκαετία του 80, όταν είχε αναλάβει τον σταθμό – κι αφού είχε διασπαστεί σε Radio Caroline North και South.
Είναι γνωστή η παθολογική σχέση του Τζον Πιλ με το ραδιόφωνο, η αγάπη του για το ροκ κι η χωρίς προηγούμενο αφοσίωσή του σε νέα συγκροτήματα και καλλιτέχνες τους οποίους προωθούσε ακατάπαυστα. Και φυσικά από την άλλη πλευρά η λατρεία του κοινού για τον Πιλ, εντός κι εκτός Βρετανίας, πριν και μετά τον άδικο χαμό του, το 2004.
Πολύ πριν τον Τζον Πιλ όμως, ο Big L είχε αναλάβει να «διαπαιδαγωγήσει» το βρετανικό ακροατήριο με τόνους rock n roll: οι Byrds, οι Small Faces, οι Cream, οι Animals, οι Who, όλοι τους βρίσκονταν σταθερά στο airplay του σταθμού. Οι Walker Brothers έφτιαχναν τζινγκλς, η Motown πρωτοακούστηκε από τις συχνότητές του. Το 1967, χρονιά κυκλοφορίας του «Sgt. Peppers Lonely Hearts Club Βand» των Beatles, ο Big L έχει την αποκλειστικότητα της μετάδοσης του άλμπουμ. Ο δίσκος παιζόταν από την αρχή μέχρι το τέλος του, ολόκληρη τη μέρα, ξανά και ξανά. Ενα χρόνο πριν, το 1966, ο Κένι Εβερετ κλείνει μια συνέντευξη με τους Beatles. Μόνο που εξαιτίας της απαγόρευσης των τηλεπικοινωνιών ξηράς-θαλάσσης που επέβαλλε η κυβέρνηση στους σταθμούς που μεταδίδονταν από πλοία, ο Εβερετ αναγκάστηκε να καλέσει έναν αριθμό στη στεριά. Από εκεί ο διευθυντής ειδήσεων του σταθμού Πολ Κέι απαντάει στην κλήση και ηχογραφεί τη συνομιλία, προτού επιστρέψει στο σταθμό και τη μοντάρει, προσθέτοντας μουσική ώστε να φτιάξει μια 30λεπτη συνέντευξη.
ΑΠΟΒΙΒΑΣΗ
Τα πράγματα δεν ήταν όμως ευοίωνα για το μέλλον των ραδιοπειρατών. Εκτός από το γεγονός ότι ακόμη και οι πιο δημοφιλείς μόδες κάποια στιγμή ξεπερνιούνται, η κυβέρνηση του τότε πρωθυπουργού Χάρολντ Γουίλσον δεν έβλεπε με καλό μάτι την κυριαρχία των πειρατικών σταθμών κόντρα στο κρατικό ραδιόφωνο. Ο βασικότερος «εχθρός» των πειρατών ήταν ο Τόνι Μπεν, υπουργός της κυβέρνησης, υπεύθυνος των τηλεπικοινωνιών και σημερινός σοσιαλιστής ακτιβιστής. Στις 14 Αυγούστου 1967, η βρετανική κυβέρνηση εφαρμόζει τον νόμο «Μarine Broadcasting Offences Αct», με τον οποίο απαγορεύει οποιαδήποτε εργασία βρετανών υπηκόων σε σταθμούς εκτός συνόρων, υπό οποιαδήποτε σχετιζόμενη ιδιότητα.
Ολοι οι πειρατικοί σταθμοί κλείνουν, εκτός του Radio Caroline, που «μετακομίζει» σε ολλανδικά εδάφη. Ο Big L αποφασίζει να κλείσει πριν την εφαρμογή του νόμου, σε ώρα που θα είχε το μεγαλύτερο δυνατό ακροατήριο. Οι πάνω από 10 εκατομμύρια ακροατές του ακούνε αποχαιρετισμούς στο σταθμό από τον Ρίνγκο Σταρ, τον Μικ Τζάγκερ, τον Κλιφ Ρίτσαρντ και όταν οι εργαζόμενοι αποβιβάζονται στο σταθμό του Λίβερπουλ, οι φανς τους υποδέχονται με συνθήματα και φορώντας μαύρα περιβραχιόνια. Το BBC μετονομάζει το BBC Light σε Radio 1(όνομα που διατηρεί μέχρι σήμερα) με δομή που ακολουθούσε το πρότυπο των πειρατικών σταθμών.
Τελικά, η ιστορία του Radio Caroline και του Big L ήταν, ταυτόχρονα με μία τρέλα, και η υπενθύμιση της ελευθερίας στο ραδιόφωνο, η απόδειξη ότι η μουσική δεν έχει σύνορα και όρια. Πώς το λεγε το τραγούδι του Μάρβιν Γκέι; «Αint no river wide enough»; Βάλτε μαζί κι ωκεανούς, και χώρες, κι είμαστε εντάξει…
Ρoκ Εν Πλω
Η ΤΑΙΝΙΑ
Η γραφή του Ρίτσαρντ Κέρτις πέρασε με άνεση από το δηλητηριώδες χιούμορ του «Μαύρου Βέλους» και του «Μίστερ Μπιν» στις ζαχαρωμένες, γλυκόπικρες κομεντί του «Love Αctually» και του «Μια Βραδιά Στο Νότινγκ Χιλ». Στο «Βoat That Rocked» («Ροκ Εν Πλω») εμπνέεται από την ιστορία του Radio Caroline και του Wonderful Radio London, για να φτιάξει μια πολύχρωμη κωμωδία με πλήθος χαρακτήρων, στη μορφή του «Love Αctually». Παρότι η υπόθεση αφηγείται την ιστορία ενός πειρατικού ραδιοφωνικού σταθμού που εκπέμπει από ένα πλοίο ονόματι Radio Rock, το φιλμ κρατά αποστάσεις από τα πραγματικά γεγονότα.
Η ΥΠΟΘΕΣΗ
1966. Ο νεαρός Καρλ, μετά την αποβολή του από το σχολείο, επιβιβάζεται στον πειρατικό ραδιοφωνικό σταθμό Radio Rock που στεγάζεται σε ένα μικρό πλεούμενο, για να μείνει μαζί με τον νονό του, Κουέντιν, ιδιοκτήτη του σταθμού. Εκεί γνωρίζει τους οχτώ djs του σταθμού (και τη λεσβία μαγείρισσα του πλοίου!), οι οποίοι με τη σειρά τους τον παρασέρνουν σε περιπέτειες με το ασθενές φύλο… Ενώ το κρατικό ραδιόφωνο προωθεί την τζαζ, οι ντισκ τζόκεϊ του σταθμού αποθεώνουν το rock n roll και αποκτούν εκατομμύρια ακροατές. Η κυβέρνηση όμως δεν πολυσυμπαθεί τα σχέδια των πειρατών…
ΤΟ ΚΑΣΤ
Πάνε χρόνια από τότε που ο Φίλιπ Σέιμουρ Χόφμαν έπαιζε τον Λέστερ Μπανγκς στο «Σχεδόν Διάσημοι» του Κάμερον Κρόου. Στο φιλμ υποδύεται τον Αμερικανό dj Κάουντ, τον «θεό των ραδιοσυχνοτήτων». Ο Μπιλ Νάι έπαιζε στο «Love Αctually» έναν ξεπεσμένο ροκ σταρ. Εδώ αναβαθμίζεται ως Κουέντιν- αφεντικό του ραδιοφωνικού σταθμού. Εξίσου ταλαντούχοι Βρετανοί ηθοποιοί έχουν βασικούς ρόλους: ο Τομ Στάριτζ είναι ο νεαρός Καρλ, που πηγαίνει μετά την αποβολή του από το σχολείο στο πλοίο-σταθμό, ο Νικ Φροστ είναι ο dj Ντέιβ κι ο Ρις Ιφάνς ο σταρ dj Γκάβιν. Η Κάθριν Πάρκινσον έχει τον εξωφρενικό ρόλο της λεσβίας μαγείρισσας (θα μπορούσε να ‘ναι χαρακτήρας του Αστερίξ), ενώ η Εμα Τόμσον είναι η μητέρα του νεαρού Καρλ.
Την άλλη πλευρά εκπροσωπεί ο Κένεθ Μπράνα, ως Νόρμαντι, υπουργός της κυβέρνησης και πολέμιος του Radio Rock, ενώ ο Στίβεν Μουρ υποδύεται τον πρωθυπουργό της Βρετανίας. H ταινία αναμένεται στις αίθουσες το Φθινόπωρο.
