Ζωηροί πειραματισμοί, ασκήσεις ύφους και γριφώδεις καλλιγραφίες προσπάθησαν να κλέψουν την παράσταση από ένα φεστιβάλ που φέτος απέδειξε πόσο αγαπά τις απλές, ανθρώπινες ιστορίες.
Από τον Λουκά Κατσίκα
«where you gonna run to?»
Ενα τραγούδι στριφογύριζε στο μυαλό μου τις μέρες του φετινού φεστιβάλ. Το πέτυχα να κλείνει δυο από τις πιο πολυσυζητημένες στιγμές της διοργάνωσης και έκτοτε το κουβαλούσα καθημερινά μαζί μου. Μετά από τρεις ώρες βουτηγμένες στον πανικό, μια παρέα πόρνες χορεύει και τραγουδά ξένοιαστα το «Sinner Μan» της Νίνα Σιμόν, ρίχνοντας παιχνιδιάρικα αυλαία στο Inland Empire του Ντέιβιντ Λιντς. Το κομμάτι συνοδεύει συμπτωματικά και το εξαίρετο φινάλε του καινούργιου Εμανουέλε Κριαλέζε (Respiro), που με το Nuovomondo προσπαθεί να περισώσει κάτι από τη χαμένη τιμή του ασθμαίνοντος ιταλικού σινεμά. Η ιστορία μερικών Σικελών που εγκαταλείπουν το χωριό για την Αμερική κορυφώνεται με ένα αξέχαστο πλάνο που αναπαριστά δεκάδες ανθρώπους να κολυμπούν σε μια θάλασσα από γάλα, ψάχνοντας για στεριά. Ανάμεσα στον εφιάλτη του Λιντς και την απογειωτική νότα του Κριαλέζε, στο δύσβατο θεματικά σινεμά του πρώτου και τον ανθρωποκεντρικό κινηματογράφο που αποθέωσε ο δεύτερος, το τραγούδι της Σιμόν στάθηκε ο ανεπίσημος ύμνος ενός φεστιβάλ, που φρόντισε στη διάρκειά του να διατυμπανίσει την πρώτη τάση για να επιβραβεύσει τελικά τη δεύτερη.
Ολα τα γνώριμα κομμάτια της βενετσιάνικης Μόστρας βρίσκονταν και φέτος παρόντα: ο διευθυντής Μάρκο Μιούλερ με το όνειρο ενός φεστιβάλ που θα ήθελε να συναγωνιστεί σε αξία και εκτόπισμα τις Κάννες, αν δεν προδιδόταν από τον επαρχιώτικο και πιο ανεπιτήδευτο χαρακτήρα του. Η ατμόσφαιρα του καλοκαιριού, της ζέστης και της υγρασίας που δεν λένε να χαθούν, παρά τον ερχομό του φθινοπώρου. Η αίσθηση ότι βρίσκεσαι μακριά από την υπεροψία και τις επισημότητες άλλων φεστιβάλ, σε ένα φιλικό και φιλόξενο συμβάν έχει πρώτιστο σκοπό να σε κάνει να νιώσεις άνετα. Η αδυναμία των εργαζομένων του να συνεννοηθούν σε άλλη γλώσσα και τα συνηθισμένα οργανωτικά προβλήματα δεν έλειψαν και πάλι. Δεν σε αποσπούσαν όμως από την ουσία που ήθελε την 63η Μόστρα να αποτελεί την πιο πολυσχιδή της πρόσφατης μνήμης. Μπορεί οι λαμπροί επώνυμοι να ήταν αισθητά λιγότεροι (και συγκεντρωμένοι στην αρχή, λόγω της glamorous απαρτίας στην πρεμιέρα της Μαύρης Ντάλιας) και η αμερικανική συμμετοχή να υπήρξε επιεικώς μέτρια (εκτός και αν έχει κανείς διαφορετική άποψη για τους Δίδυμους Πύργους, το Μυστικό Του Σκιάχτρου, το Infamous και το The Fountain), στους θεατές δόθηκε ωστόσο φέτος μεγαλύτερη ευκαιρία να εστιάσουν λιγότερο σε πρόσωπα και περισσότερο σε ταινίες.
Οχι ότι έλειψαν κάποιες κακοφωνίες. Η ισχνή χολιγουντιανή παρουσία έσπρωξε αρκετούς να αναγορεύσουν το Bobby του Εμίλιο Εστεβέζ σε αμερικανικό highlight του φεστιβάλ, προσπερνώντας τις απείρως ανώτερες προτάσεις των Παιδιών Των Ανθρώπων και του Α Guide To Recognizing Your Saints, άντε και του άνισου Hollywoodland, που χάρισε, υπερβολικά, στον Μπεν Αφλεκ το βραβείο αντρικής ερμηνείας. Πολλοί βιάστηκαν να μιλήσουν για το φετινό Καληνύχτα Και Καλή Τύχη, το μόνο που διέκρινα, εντούτοις, εγώ σε αυτό το συμπαθές επισκεπτήριο διασημοτήτων ήταν καλές προθέσεις, θαμμένες κάτω από έναν συρφετό κοινοτυπιών.
η θύελλα από την Ασία
Αυτό που προκαλεί μεγαλύτερη εντύπωση τα τελευταία χρόνια είναι το πόσο συστηματικά διαλέγει πλέον το φεστιβάλ να αποφύγει το εκτενές θεαθήναι, προκειμένου να αφοσιωθεί στις εμμονές του- με σταθερότερη τη δημιουργία ενός πολυφωνικού και επιθετικά αντιφατικού προγράμματος που ευνοεί τις ιδιορρυθμίες και τους νεωτερισμούς, δίχως να κρύβει την αδυναμία του για τη σύγχρονη ασιατική κινηματογραφία. Οι πιο αξιοσέβαστοι δημιουργοί της προτίμησαν φέτος να απέχουν από τις Κάννες για να εξορμήσουν στις οθόνες του νησιώτικου Λίντο. Ηθελες (υπερτιμημένο) Σίντζι Αογιάμα με το αυτιστικό του Crickets; Εδώ θα το έβρισκες. Κιγιόσι Κουροσάβα με ολόφρεσκη ιστορία φαντασμάτων; Προέκυψε το (μια από τα ίδια) Retribution. Εψαχνες εγκεφαλικό (από πολλές απόψεις) anime δια χειρός του γιαπωνέζου Κον Σατόσι; Υπήρχε το ενδιαφέρον, αν και βαρυφορτωμένο Paprika. Σου έλειψε ο κομίστας Κατσουχίρο Οτόμο του Akira; Φέτος θα τον πετύχαινες να δοκιμάζεται στη μυθοπλασία με το πανέμορφο αλλά σεναριακά ανίσχυρο παραμύθι Bugmaster. Αναρωτήθηκες τι απέγινε ο νέος αγαπημένος του φεστιβάλ Τζία Ζανγκ Κε; Βρέθηκε στη Μόστρα με την προβολή-έκπληξη του Still Life, που αμέσως μετά τρύπωσε στο διαγωνιστικό και κατέληξε να κερδίσει τον Χρυσό Λέοντα. Ζήτησες Ταϊλανδό Απιτσατπόνγκ Βερασεθάκουλ και το (γοητευτικά) αινιγματικό σινεμά του; Η νέα του δημιουργία Syndromes And Α Century βρισκόταν εδώ. Πεθύμησες έπος πολεμικών τεχνών; Το πρόσφερε ο βιρτουόζος Φενγκ Ξιαογκάνγκ (Α World Without Thieves) με το εκθαμβωτικό Banquet. Πέρασαν τρεις μήνες χωρίς καινούρια ταινία από τον Τζόνι Το; Η Βενετία μερίμνησε ώστε ο 50χρονος Κινέζος να φέρει εδώ το Exiled, ένα από τα καλύτερα φιλμ του. Πέρασε ένας χρόνος χωρίς να δεις καινούργιο Τσάι Μινγκ Λιανγκ; Η Βενετία έφερε την ωραιότερη πρόσφατη δημιουργία του.
Η ετήσια ασιατική συγκομιδή έμοιαζε λίγο πολύ όπως και το υπόλοιπο φεστιβαλικό πρόγραμμα: σαν ένα στιλιστικό καλειδοσκόπιο όπου η φόρμα αποθεωνόταν σε βάρος της όποιας ουσίας. Από τις πολυάριθμες προβολές, ωστόσο, αυτό που έμεινε τελικά να αποδειχθεί ήταν η αδιαφιλονίκητη πίστη στη δύναμη που κρύβουν ένα καλογραμμένο σενάριο, μια γερή ερμηνεία, οι ιστορίες που μπορεί να σου διηγηθεί ένα ανθρώπινο πρόσωπο. Γι αυτό και στο τέλος της μέρας, νικητές του φεστιβάλ δεν αναγορεύτηκαν οι εστέτ ανατολίτες ή οι υπερφίαλοι Αμερικάνοι, αλλά ο Φρίαρς, ο Κριαλέζε, ο Ρενέ, ο Χαρούν και μια χούφτα ταινίες προσγειωμένες στα απολύτως απαραίτητα. Αληθινοί πρωταγωνιστές δεν ήταν η επιτηδευμένη αφαίρεση και το άλλοθι του συμβολισμού αλλά το μοτίβο της αδυναμίας του ανθρώπου να αντεπεξέλθει σε έναν κόσμο ο οποίος τεχνολογικά, πολιτικοκοινωνικά και ιστορικά, κινείται ερήμην του και συχνά εις βάρος του. Η αποξένωση, ο τρόμος του αναπάντεχου και του αγνώστου, η απώλεια του ελέγχου στάθηκαν οι προσωπικοί δαίμονες που στοίχειωσαν τους περισσότερους ήρωες του 63ου φεστιβάλ. Και μαζί αρκετούς από τους θεατές… ^
the magnificent seven
Do Οver
Πέντε διαφορετικοί χαρακτήρες στην πρώτη και την τελευταία μέρα του χρόνου. Πέντε παράλληλες ιστορίες που αρχίζουν και τελειώνουν μέσα σε 12 ώρες. Ενα υπερκινητικό και συστηματικά απρόβλεπτο ντεμπούτο του 29χρονου Τσενγκ Γιου Τσιε, που πέρασε και από τις Νύχτες Πρεμιέρας.
Dry Season
Μαχάματ Σαλέν Χαρούν το όνομα του 45χρονου σκηνοθέτη, αφρικανική η καταγωγή του, νεορεαλιστικές οι καταβολές του, ένα μικρό ακατέργαστο διαμάντι που σφύζει από συναισθηματική ένταση η ταινία του. Ειδικό Βραβείο της κριτικής επιτροπής.
Ι Dont Want To Sleep Αlone
Στην πιο εικαστική δημιουργία του, ο Τσάι Μινγκ Λιάνγκ υπέγραψε ένα βρόμικο και υγρό ποίημα, βουτώντας την κάμερά του σε έναν παρακμιακό απόπατο ανθρώπινης ζωής για να αντλήσει την δύναμη της αγάπης μέσα από την υγρασία και τα λασπόνερα.
Νuovomondo
Ενα μίνι μεταναστευτικό έπος σκηνοθετημένο μαγευτικά από έναν δημιουργό που περισσότερο από τις δυνατότητες της εικόνας αγαπά τους ήρωές του και τις ιστορίες τους. Αργυρός Λέοντας σε ένα φιλμ που, μέχρι τελευταία στιγμή, έμοιαζε ως ο ισχυρότερος επιλαχών για το πρώτο βραβείο.
Ρrivate Fears In Public Ρlaces
Θαυματουργός στα 85 του, ο Αλέν Ρενέ πήρε μια πληθώρα ανθρώπων και την έβαλε να κινηθεί σε ένα γοητευτικό, κωμικοτραγικό και φινετσάτο γαϊτανάκι καταστάσεων και συμπεριφορών που απλώνεται απολαυστικά στην οθόνη. Αργυρός Λέοντας Σκηνοθεσίας.
Τhe Queen
O Φρίαρς εμπιστεύτηκε ορθώς τα πάντα σε ένα οξυδερκές σενάριο κι ένα one woman show υποκριτικής που βραβεύτηκαν δικαίως από το φεστιβάλ. Η Ελεν Μίρεν με την καλύτερη γυναικεία ερμηνεία των τελευταίων χρόνων δίνει στη βασίλισσα Ελισάβετ μια διάσταση που κανείς δεν φανταζόταν ποτέ ότι έχει: την ανθρώπινη.
Still Life
O Χρυσός Λέοντας της 63ης διοργάνωσης κατέληξε σε μια δημιουργία που προβλήθηκε ως ταινία-έκπληξη. Βενετσιάνικη καθαρά ανακάλυψη, ο σκηνοθέτης του Platform και του The World στρέφεται φιλικότερα προς το κοινό, με ένα ήρεμα ελεγειακό φιλμ έξοχου βλέμματος.
πώς ήταν ο καινούργιος Λιντς;
Βάλε τους περισσότερους θεατές της ασφυκτικά γεμάτης πρώτης προβολής του Inland Empire να σου απαντήσουν στο παραπάνω ερώτημα και θα συναντήσεις μια ευρεία γκάμα αντιδράσεων που επιχειρούν να καλύψουν την απόσταση ανάμεσα στη σύγχυση και την αμηχανία. Πειραματιζόμενος με την καινούργια σε αυτόν τεχνολογία του DV, ο Λιντς οδήγησε την ολοκαίνουργια ταινία του σε έναν λαβύρινθο ονείρων, πραγματικότητας, αντανακλάσεων και κινηματογραφικών ψευδαισθήσεων όπου τα όρια γίνονται επικίνδυνα δυσδιάκριτα και τα νοήματα χάνονται σε κάποιον από τους υποσυνείδητους διαδρόμους που διαβαίνει η Λόρα Ντερν. Αποτελώ εξαίρεση σε αυτό που θα πω, αλλά ο τρίωρος ψυχοτροπικός τυφώνας του Λιντς με πήρε μαζί του στις σκοτεινές αβύσσους που διάλεξε να εξερευνήσει. Είδα το φιλμ δυο φορές. Και στις δυο περιπτώσεις, αυτό που συνάντησα ήταν μια διαφορετική ταινία. Η μία ένιωσα να με φέρνει σε απόγνωση. Η άλλη να δουλεύει ύπουλα τα μάγια της επάνω μου.
