Με την συμμετοχή του στο επίσημο διαγωνιστικό πρόγραμμα του φεστιβάλ του Εδιμβούργου, και την πρεμιέρα του στο 53ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης ένα χρόνο πριν, αλλά και την βράβευση της πρωταγωνίστριάς του, Αμαλίας Μουτούση με το βραβείο γυναικείας ερμηνείας της Ακαδημίας Κινηματογράφου, η «Χαρά» ανοίγει και επίσημα στις ελληνικές αίθουσες στις 10 Απριλίου.
Μέσα σε ένα αινιγματικό ασπρόμαυρο, ο Γιαννακάκης ακολουθεί την πορεία μιας γυναίκας που βγαίνει από ένα μαιευτήριο με ένα μωρό στην αγκαλιά της για να καταλήξει σε μια δικαστική αίθουσα. Η υπόγεια μουσική που υπογράφει ο The Boy, σε συνδυασμό με την καθηλωτική ερμηνεία της Αμαλίας Μουτούση, ιχνογραφούν το πορτραίτο της Χαράς, μιας απεγνωσμένης γυναίκας που ακροβατεί ανάμεσα στα θέλω της και στα πρέπει.
Γιατί απείχατε από την ταινία μυθοπλασίας 9 ολόκληρα χρόνια; Ήταν εξαιτίας άλλων πρότζεκτ, ανάγκης ή μήπως περιμένατε να ωριμάσει η ιδέα μιας νέας ταινίας;
Η προηγούμενη ταινία μου μυθοπλασίας, «Αλεμάγια», μου άφησε τεράστια χρέη. Κάπως έτσι ξεκίνησα μια έντονη ενασχόληση με το ντοκιμαντέρ. Πραγματοποίησα σε μια περίοδο έξι ετών περίπου ογδόντα ντοκιμαντέρ. Έχοντας ξεχρεώσει, τον έβδομο χρόνο, ξεκίνησα αμέσως τη συγγραφή της «Χαράς». Παρόλα αυτά, τα χρόνια που μεσολάβησαν μού πρόσφεραν μεγάλη επαγγελματική και δημιουργική εμπειρία, συνολικά πάνω από 120 ντοκιμαντέρ, ενώ παράλληλα θεωρώ ότι οδηγήθηκα, μέσα από τη «Χαρά», σε μια πολύ πιο ώριμη και εντελώς διαφορετική κατεύθυνση στη μυθοπλασία, σε σύγκριση με την πρώτη μου ταινία.
Γιατί επιλέξατε να «χρωματίσετε» την ταινία μόνο με άσπρο και μαύρο;
Λόγω της ακρότητας της κεντρικής ηρωίδας. Πιστεύω ότι η χρήση χρώματος θα αλλοίωνε την ακρίβεια. Τη δυνατότητα να εστιάσουμε, μέσα από τους καθαρούς ασπρόμαυρους όγκους, στο πρόσωπό της, χωρίς τους περισπασμούς της πολυχρωμίας. Ούτως ή άλλως, όμως, η ταινία γεννήθηκε μέσα μου πριν από τη βασική ιστορία. Και γεννήθηκε μέσα από ασπρόμαυρες εικόνες. Σε μονοπλάνα και γυρισμένες σε φιλμ 35mm. Όπως κι έγινε.
Πώς προέκυψε η συνάντησή σας με τον Αλέξανδρο Βούλγαρη (The Boy) για την μουσική;
Τον Αλέξανδρο τον γνωρίζω από τότε που ήταν 12 ετών κι εγώ είχα ξεκινήσει ως δεύτερος βοηθός του πατέρα του, Παντελή Βούλγαρη. Είμαστε καλοί φίλοι, άρρωστοι σινεφίλ και οι δυο, ενώ με έχει βοηθήσει και στη «Μακρόνησο» όπου έκανε τη φωνή του βασικού αφηγητή. Θεωρώ ότι είναι ο σημαντικότερος Έλληνας σκηνοθέτης των τελευταίων χρόνων και ένας σπουδαίος τραγουδοποιός. Διαθέτει μια καλλιτεχνική ρευστότητα που τον κάνει εντελώς συναρπαστικό. Η συμμετοχή του στη «Χαρά» μέσα από τα τραγούδια που έγραψε και ερμήνευσε, αλλά και τη μικρή αλλά καθοριστική συμμετοχή του ως ηθοποιού, ήταν ανεκτίμητη για μένα.
Η Αμαλία Μουτούση ερμηνεύει με συγκλονιστικό τρόπο την Χαρά. Πόσο εύκολη ήταν η συνεργασία με έναν ηθοποιό όταν «κρατάει» ολόκληρη την ταινία πάνω του; Και κατά πόσο συμμετείχε στην ζύμωση του χαρακτήρα που υποδύθηκε;
Όταν συνεργάζεσαι με μια τόσο σπουδαία ηθοποιό σε έναν πολύ δύσκολο και απαιτητικό ρόλο, που βρίσκεται στην κόψη του ξυραφιού, η διαδικασία δεν είναι εύκολη.
Η μεγαλύτερη δυσκολία ήταν ότι πέραν των μακρών και εμμονικών συζητήσεων ώστε να καθορίσουμε ακόμα και την πιο μικρή και αφανή λεπτομέρεια, δεν ήθελα να λειτουργήσω ως σκηνοθέτης που δίνει “σιδερένιες” ερμηνευτικές οδηγίες. Αυτό, ασφαλώς δεν είναι εύκολο γιατί ο ηθοποιός μπορεί να αισθανθεί ανυπεράσπιστος.
Προσπάθησα, κατά αυτό τον τρόπο, να βοηθήσω στην αυτενέργεια της Αμαλίας που θα έδινε ζωή στη Χαρά. Σα να ήταν όχι ένας κινηματογραφικός ή θεατρικός χαρακτήρας, αλλά ένα πρόσωπο δίπλα μας. Και την ίδια στιγμή μακριά μας.
Η Αμαλία συμμετείχε σε πολύ μεγάλο βαθμό στη διαμόρφωση, όχι του βασικού στόρι ή του σεναρίου, αλλά του χαρακτήρα της. Κι αυτό ήταν ευεργετικό. Διότι έγινε δικός της. Με τρόπο, πράγματι, συγκλονιστικό.
Πόσο βοήθησαν οι συμμετοχές και οι βραβεύσεις της ταινίας στο να βρει εύκολα τον δρόμο προς τις ελληνικές αίθουσες;
Πίστευα ότι θα βοηθούσαν και γι' αυτό το λόγο καθυστέρησε η διανομή της «Χαράς» στην Ελλάδα. Θεώρησα ότι μια μικρή, ανεξάρτητη, ασπρόμαυρη ταινία, με δύσκολο θέμα, μη έχοντας τη βοήθεια ενός μεγάλου παραγωγού, θα είχε ανάγκη τα εύσημα μιας διεθνούς φεστιβαλικής πορείας η οποία, όπως και έγινε, διαφαινόταν από τότε ως πιθανή. Σε ένα περιβάλλον έντονου ανταγωνισμού στις αίθουσες, δε νομίζω ότι τα βραβεία ή οι συμμετοχές της ταινίας σε πολλά διεθνή φεστιβάλ έπαιξαν κάποιο ρόλο. Ίσως, λοιπόν, θα μπορούσε να έχει βγει στις ελληνικές αίθουσες εδώ κι ένα χρόνο.
Η «Χαρά» κυκλοφορεί στους κινηματογράφους στις 10 Απριλίου.
