Σίγουρα μια χρονιά σας το 1999 που χαρακτηρίζεται από την αυγή του νέου millennium δεν θα μπορούσε παρά να θεωρείται έτσι και αλλιώς σημαδιακή, τουλάχιστον αριθμολογικά, να όμως που για το σινεμά ειδικά υπήρξε στα αλήθεια καθοριστική, σηματοδοτώντας κυριολεκτικά μια τομή, ένα οριακό σημείο όπου το παρελθόν συναντιόταν με ένα συναρπαστικό όπως αποδείχτηκε μέλλον.
Και δεν υπάρχει σίγουρα καλύτερο παράδειγμα από το «Μάτια Ερμητικά Κλειστά», για πολλούς η καλύτερη ταινία της χρονιάς, το κύκνειο άσμα του μέγιστου Στάνλεϊ Κιούμπρικ που έφευγε από τα εγκόσμια πριν προλάβει να δει το πέρασμα στη νέα χιλιετία που αυτός οραματίστηκε όσο λίγοι στην «Οδύσσεια 2001 του Διαστήματος». Τα «Μάτια Ερμητικά Κλειστά» συνιστούν μια μοναδική περιήγηση και αποχαιρετισμό στα μεγάλα θέματα του 20ου αιώνα και ένα συναρπαστικό μάθημα μοντέρνας σκηνοθεσίας που μοιάζει ακόμη να έρχεται από το μέλλον.
Το τρέιλερ του «Μάτια Ερμητικά Κλειστά» του Στάνλει Κιούμπρικ
Στο άλλο άκρο την ίδια χρονιά στο Σάντανς εμφανιζόταν ίσως η πιο ευφυής καμπάνια προώθηση στην ιστορία του σινεμά (μια ταινία που δήθεν βασιζόταν σε found footage τριών φοιτητών που χάθηκαν στο δάσος ενώ ερευνούσαν ένα τοπικό μύθο), το περίφημο πια «The Blair Witch Project» ένας σταθμός όχι μόνο για την ταινία τρόμου, αλλά και για την ίδια την έννοια του μεταμοντέρνου. Τα όρια ανάμεσα στην αλήθεια και το ψέμα ποτέ δεν θα είναι ίδια προφητεύοντας μεταξύ άλλων το σημερινό διαδικτυακό μας κόσμο. Η χειροποίητη ταινία κόστισε μερικές δεκάδες χιλιάδες δολάρια και κέρδισε πάνω από 250 εκατομμύρια στο box office, ένας αληθινός θρίαμβος του low budget και της νέας φτηνής ψηφιακής τεχνολογίας που άνοιξε το δρόμο σε μια νέα γενιά δημιουργών.
Ανάμεσα στα δύο αυτά άκρα το αμερικάνικο σινεμά εδραίωνε μέσα από μια σειρά σπουδαίων δημιουργιών τους μεγάλους πρωταγωνιστές του και τους νέους αναμφισβήτητους μετρ του που θα το οδηγούσαν θριαμβευτικά στη νέα χιλιετία, μια γενιά σκηνοθετών που έδιναν όρκο πίστης στη χρυσή και ανήσυχη εποχή του αμερικάνικου σινεμά της δεκαετίας του '70.
Το τρέιλερ του «The Blair Witch Project» των Ντάνιελ Μάρικ και Εντουάρντο Σάντσεζ
Από το βέβηλο «Fight Club» του Ντέιβιντ Φίντσερ και την Αλτμανική «Μανόλια» του Πολ Τόμας Άντερσον που ανάδειξε τον Τομ Κρουζ σε αληθινό ηθοποιό, ως το ντελιριακό «Στο Μυαλό του Τζον Μάλκοβιτς» του Σπάικ Τζόνζ και από το δηλητηριώδες «Election» του Αλεξάντερ Πέιν στους «Τρεις Βασιλιάδες» του Ντέιβιντ Ο' Ράσελ. Παραδόξως η «Αμερικανική Ομορφιά» του Σαμ Μέντες με την μάλλον ξαναζεσταμένη επίθεσή της στο αμερικανικό όνειρο και την οικογένεια μπορεί να θριάμβευσε στα επερχόμενα Όσκαρ και να φώτισε το άστρο του Κέβιν Σπέισι, σήμερα ωστόσο μοιάζει μάλλον υπερεκτιμημένη.
Την ίδια χρονιά Ο Μ. Νάιτ Σιάμαλαν, που μπορεί σήμερα να μοιάζει ανυπόληπτος, έγραφε ιστορία στο σκηνοθετικό του ντεμπούτο με το ανατρεπτικό φινάλε της «Έκτης Αίσθησης» φέρνοντας μετά από καιρό μια ταινία τρόμου στα Όσκαρ ενώ οι αδερφοί Γουατσόφσκι έσπαγαν τα ταμεία και εικονογραφούσαν με ακρίβεια στο «Μάτριξ» τη νέα εποχή.
Στην Ευρώπη οι αδερφοί Νταρντέν γκρέμιζαν με το θρίαμβο της «Ροζέτα» στις Κάννες την ειδυλλιακή εικόνα της Γηραιάς Ηπείρου με μια κραυγή ενάντια στην κοινωνία των δύο τρίτων και έφτιαχναν μια ολόκληρη ζωή με την ημιντοκιμαντερίστικη γραφή τους και το βαθιά σωματικό σινεμά τους οδηγώντας την κληρονομιά του Ρομπέρ Μπρεσόν (ο οποίος που έμελε να φύγει από τη ζωή την ίδια χρονιά), σε νέους δρόμους.
Το τρέιλερ του «Fight Club» του Ντέιβιντ Φίντσερ
Ο Πέδρο Αλμοδοβάρ άγγιζε το απόγειο της τέχνης του με το «Όλα για τη Μητέρα Μου», ο Λαρς Φον Τρίερ με τους εκπληκτικούς «Ηλίθιους» οδηγούσε το βραχύβιο Δόγμα 95 στα όρια της αλήθειας του καταστρατηγώντας κάθε όριο στο ρεαλισμό ανοίγοντας το δρόμο για ένα σινεμά χωρίς όρια, ο Αμπάς Κιαροστάμι με το θρίαμβο του «Ο Άνεμος θα μας Μεταφέρει» στη Βενετία επιβεβαίωνε το μεσουράνημα του ιρανικού σινεμά για πολλά ακόμη χρόνια και η ακόμη άγνωστη στα μέρη μας Κλερ Ντενί υπέγραφε το αριστούργημά της «Beau Travail» και ο Βιμ Βέντερς το λατρεμένο και στη χώρα μας ντοκιμαντέρ «Buena Vista Social Club», ένα μοναδικό φόρο τιμής στην κουβανέζικη μουσική.
Δυο σπουδαίοι δημιουργοί που θα γράψουν τη δική τους ιστορία έκαναν το ντεμπούτο τους το 1999, ο μετέπειτα βραβευμένος με το Χρυσό Φοίνικα («Ανάμεσα στους Τοίχους») Λοράν Καντέ με το «Resources Humaines» και ο Πάμπλο Τραπέρο από την Αργεντινή με το «Mondo Grua» που άνοιγε το δρόμο για ένα ολόκληρο κύμα ταινιών από τη χώρα της Λατινικής Αμερικής που θα πρωταγωνιστήσει τα επόμενα χρόνια στο διεθνές σκηνικό για λόγους…οικονομικούς και καλλιτεχνικούς. Ανάλογα ταινίες, όπως το εντυπωσιακό «Nowhere to Hide» του Λι Μιούνγκ-Σε σηματοδοτούν αθόρυβα την αρχή της Κορεατικής επέλασης των επόμενων χρόνων με ονόματα όπως ο Παρκ Τσαν-Γουκ , ο Κιμ Τζι-Γουν ή ο Κιμ Κι-Ντουκ.
Το τρέιλερ του «Όλα για τη Μητέρα μου» του Πέδρο Αλμοδόβαρ
Το ελληνικό σινεμά σημαδεύτηκε από δύο ταινίες που βρέθηκαν στα άκρα του, από τη μια μεριά η ασύλληπτη εμπορική επιτυχία του «Safe Sex» με το σχεδόν ένα εκατομμύριο εισιτήρια και από την άλλη μια υποθήκη για το μέλλον που επιβεβαιώθηκε στο έπακρο και άκουγε στον παράξενο τίτλο «Η Επίθεση του Γιγαντιαίου Μουσακά» του Πάνου Χ. Κούτρα, ένα μοναδικό, προφητικό ελληνικό b-movie που δίκαια βρίσκεται πια στη σφαίρα του cult. Ναι λοιπόν, το 1999 ήταν σίγουρα μια συναρπαστική χρονιά!
Το τρέιλερ του «Safe Sex» των Θανάση Παπαθανασίου και Μιχάλη Ρέππα
