Η Ιωάννα Παπαγεωργίου φεστιβαλίζεται μέχρι τελικής πτώσεως
Στάση πρώτη: Γκρίνιες και κουνούπια
Λίντο, Βενετίας. Η Μόστρα δεν είναι έτσι όπως την είχα αφήσει δύο χρόνια πριν. Λιγότερο φιλόξενη ή «παρεϊστικη» και πολύ πιο κιτς, κουράζει και απογοητεύει. Τα υπερβολικά μέτρα ασφαλείας κάνουν αδύνατες τις (πάλαι ποτέ) ανέμελες βόλτες από τη μια αίθουσα στην άλλη. Τα κουνούπια επιτίθενται 24 ώρες το 24ωρο, στολίζοντας τους πάντες με ενοχλητικές καντήλες. Οι Καραμπινιέροι στήνουν μπλόκα, βρίζουν («you fucking tourists!»), πιάνονται στα χέρια και κόβουν πρόστιμο (35 ευρώ) σε ποδηλάτες, φεστιβαλιστές και μη, για ασήμαντες αφορμές. Και οι πολυαναμενόμενοι Αμερικανοί σταρ (Μπραντ Πιτ, Τζορτζ Κλούνεϊ, Σαρλίζ Θέρον, Κιμ Μπέισινγκερ) ήρθαν, φωτογραφήθηκαν και απήλθαν, εν ριπή οφθαλμού. Τίποτα από όλα αυτά, όμως, δεν θα είχε σημασία αν οι ταινίες μας είχαν αποζημιώσει.
Εντός συναγωνισμού, η μια χρυσή μετριότητα διαδέχεται την άλλη. Το «Βurning Ρlain» – σκηνοθετικό ντεμπούτο του σεναριογράφου Γκιγιέρμο Αριάγκα («Βαβέλ») είναι καλοσκηνοθετημένο και καλοερμηνευμένο, αλλά ενοχλητικά προβλέψιμο και… φτυστό το σινεμά του (τακτικού συνεργάτη του Αριάγκα), Αλεχάντρο Γκονζάλεζ Ινιάριτου. Το επιβλητικά σκηνοθετημένο «Ηurt Locker» της Κάθριν Μπίγκελοου καταλήγει σε ένα ενδιαφέρον συμπέρασμα (στο πόλεμο, οι θεωρούμενοι ήρωες και πατριώτες είναι, απλά, εθισμένοι στην αδρεναλίνη «ναρκομανείς»), έχοντας όμως προηγουμένως αναλωθεί σε ακατάσχετη, τεστοστερονούχα φλυαρία και αναίτιες παρακάμψεις. Το «Gake No Ue No Ρonyo» («Ρonyo On The Cliff By The Sea») του Χαγιάο Μιγιαζάκι προκύπτει αναμενόμενα γλυκό, πανέμορφο και μαγικό, αλλά ωχριά μπροστά στα προηγούμενα αριστουργήματα του δημιουργού του, «Το Κινούμενο Κάστρο» και «Ταξίδι Στην Χώρα Των Θαυμάτων». Ακόμα και ο πολυσυζητημένος, βραβευμένος «Wrestler» του Ντάρεν Αρονόφσκι δεν έτυχε κοινής αποδοχής. Δεν ήταν λίγοι εκείνοι που τον βρήκαν εξεζητημένο (παρά τις τίγκα στον κόκκο, ρεαλιστικές εικόνες του), κοινότοπα μελοδραματικό και εκβιαστικό, εξαιτίας κυρίως της πρωταγωνιστικής επιλογής του μεταλλαγμένου από τις πλαστικές Μίκι Ρουρκ, ο οποίος σου ανακατεύει το στομάχι και μόνο που τον βλέπεις. Στην άλλη όψη του νομίσματος, συμπαθητικές εντυπώσεις, παρά τις αδιαμφισβήτητες αδυναμίες τους, προκάλεσαν το ντοκυμαντερίστικο και λυρικό «Βirdwatchers» του Μάρκο Μπέκις με τις ανθρωπολογικές και οικολογικές ανησυχίες του, το επικό «Τeza» του Αιθίοπα Χαϊλέ Γκεριμά- αν και αργεί ασυγχώρητα να πάρει μπρος, το νωχελικό και ατμοσφαιρικό «Gabbla» του Ταρίκ Τεγκουιά, που φέρνει στο μυαλό παλιό, καλό Αγγελόπουλο, το ανορθόδοξο ερωτικό δράμα «Jerichow» του Γερμανού Κρίστιαν Πέτζολντ («Υella») και η επανένωση του Τακέσι Κιτάνο με το δημιουργικό του δαιμόνιο στο γλυκόπικρο «Αkires To Κame» («Αchilles And The Τortoise»). Τα πραγματικά καλά νέα όμως ήρθαν (με μια μόνο εξαίρεση) είτε από τα παράλληλα προγράμματα, είτε εκτός συναγωνισμού.
Είδαμε και προτείνουμε
«Βelow Sea Level» του Τζιαφράνκο Ρόσι. Αγριας ομορφιάς, αποκαλυπτικό ντοκιμαντέρ για τους… εξωγήινους γήινους που ζουν χωρίς νερό και ηλεκτρικό στην έρημο, 303 χιλιόμετρα νοτιοδυτικά του Λος Αντζελες και 40 μέτρα υπό της στάθμης της θάλασσας.
«Rachel Getting Μarried» του Τζόναθαν Ντέμι (Διαγωνιστικό). Μικρή, χειροποίητη, όχι σπουδαία αλλά αληθινά επαναστατική (σε κατασκευή, όψη και περιεχόμενο) ταινία. Πολυφυλετική, πολυπολιτισμική και καθαρόαιμα αμερικανική. Οπλισμένη με απύθμενη ανθρωπιά και την ανιδιοτελή ερμηνεία ζωής της Αν Χάθαγουεϊ.
«35 Rhums» της Κλερ Ντενί (Εκτός Συναγωνισμού). Με τους διαλόγους στο off και τη γλώσσα του σώματος των ηρώων στη διαπασών συλλαμβάνει η σκηνοθέτης όσα αναπνέουν στη σιωπή. Για να αφουγκραστεί τους φοβισμένους ιθαγενείς των σύγχρονων, παγκοσμιοποιημένων πόλεων – μελισσιών και τη μοναξιά που τους πονάει, αλλά ταυτόχρονα τους ανακουφίζει.
«Les Plages d Αgnes» της Ανιές Βαρντά (Εκτός Συναγωνισμού). Ντοκιμαντέρ -προσωπικό ημερολόγιο- απομνημονεύματα μιας σπουδαίας ζωής – ανοιχτή αγκαλιά σε παλιούς και καινούργιους φίλους. Μία από τις κορυφαίες σκηνοθέτιδες όλων των εποχών στήνει καθρέφτες στην παραλία και φάρους μνήμης στην ψυχή σε ένα απρόσμενα χιουμοριστικό και απελευθερωτικά συγκινητικό φιλμ.
Δεν είδαμε, αλλά ακούσαμε τα καλύτερα
Για το πειραματικό «Shirin» του Αμπάς Κιαροστάμι, το οκτάωρο, υπερβατικό ψυχογράφημα μιας χούφτας κυνηγών της ευτυχίας, «Μelancholia», του Λαβ Ντιάζ και το -κατά πολλούς καλύτερο φιλμ ολόκληρου του Φεστιβάλ- ημιαυτοβιογραφικό «Stella» της Σιλβί Βεριντέ, με πρωταγωνίστρια ένα 11χρονο κοριτσάκι που ετοιμάζεται να περάσει το κατώφλι του «πραγματικού», ενήλικου και αιφνίδια βίαιου κόσμου.
Στάση δεύτερη: Μπαράκ Ομπάμα και ξερό ψωμί!
Τορόντο, Καναδάς. Το μεγαλύτερο φεστιβάλ της αμερικανικής ηπείρου με υποδέχεται όπως και πέρυσι. Φιλόξενο, άψογα οργανωμένο και ξεκούραστο. Χωρίς μαυροντυμένους «σεκιουριτάδες» και ανελέητο στριμωξίδι ή αναμονή σε ουρές. Ανευ λουσάτων, επίσημων προβολών. Χαλαρό, άνετο και έτη φωτός μακριά από το δήθεν. Με πρωταγωνιστές πάντα και μόνο τις ταινίες. Που φέτος φιγουράρουν στο πρόγραμμά του λιγότερες. Και ποσοτικά και ποιοτικά. Απόλυτα συντονισμένες, όμως, οι περισσότερες με το χτυποκάρδι των επερχόμενων προεδρικών εκλογών στις ΗΠΑ. Συνοδευόμενες από τους πολιτικά συνειδητοποιημένους δημιουργούς τους, οι οποίοι συντάχθηκαν αμαχητί στο πλευρό του νέου δημοκρατικού υποψήφιου. Ετσι, ο Ομπάμα έγινε ο αφανής πρωταγωνιστής της φετινής διοργάνωσης, κυριαρχώντας ως θέμα συζήτησης στα Q&A με το κοινό, στις συνεντεύξεις Τύπου, στα σχόλια κριτικών και δημοσιογράφων και στα απανταχού πηγαδάκια των φεστιβαλιστών. Ο Σπάικ Λι υπερασπίστηκε το περιστασιακά μεγαλειώδες αλλά ανισόρροπο και σκανδαλωδώς ασυμμάζευτο πολεμικό έπος του, «Μiracle At St. Αnna» (που ρίχνει φως στη δράση των αφροαμερικάνων στρατιωτών στη Ιταλία του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου), φορώντας μπλούζα με το πρόσωπο και το όνομα του Ομπάμα. Ο Τζόναθαν Ντέμι γέλασε κολακευμένος και ψιθύρισε «μακάρι» όταν Νεοϋορκέζος δημοσιογράφος εξέφρασε τη γνώμη πως το «Rachel Getting Μarried» είναι «η πρώτη ταινία της εποχής Ομπάμα». Ο περίφημος ή περιβόητος (ανάλογα με τον ποιον θα ρωτήσεις), Αμερικανός κωμικός και πρωταγωνιστής του «Religulous», Μπιλ Μαρ, υποστήριξε πως μπορεί όσο ζει να μην χαρεί έναν άθεο ως πρόεδρο των ΗΠΑ, αλλά «καλά θα κάνουμε να αποκτήσουμε σύντομα τον πρώτο Αφροαμερικανό, γιατί διαφορετικά την έχουμε βαμμένη». Αποψη η οποία αφενός βρήκε σύμφωνους ουκ ολίγους συναδέλφους από κάθε γωνιά του πλανήτη και αφετέρου, μοιραία, μας έκανε να δούμε τις ταινίες με άλλο μάτι.
Κάποιες από αυτές, διαπιστώσαμε, άρπαξαν την ευκαιρία να καταπιαστούν με τις ευτυχείς, ιστορικές ή μυθολογικές συμπτώσεις της λευκής με τη μαύρη κουλτούρα: το προικισμένο με εξαιρετικές ερμηνείες από τους Αλεσάντρο Νίβολα και Τσι ΜακΜπράιντ, αλλά τηλεοπτικών διαστάσεων, «Who Do You Love» του Τζέρι Ζακς- που αφηγείται πώς ο εβραίος Λέοναρντ Τσες σύστησε στη συλλογική συνείδηση τα μπλουζ ή το αθόρυβα μαχόμενο, αντιρατσιστικό δράμα «Τhe Secret Life Of Βees» της Τζίνα Πρινς-Μπάιθγουντ που καταγράφει τη λυτρωτική φιλία μεταξύ μιας στοιχειωμένης έφηβης (Ντακότα Φάνινγκ), μιας κακοποιημένης υπηρέτριας (Τζένιφερ Χάντσον) και τριών αδερφών (Κουίν Λατίφα, Αλίσια Κις, Σόφι Οκονέντο) στη Νότια Καρολίνα των 60s. Κάποιες άλλες, επέλεξαν να στηλιτεύσουν τις τρομοκρατικές και στενόμυαλες πρακτικές της νυν ρεπουμπλικανικής αμερικανικής κυβέρνησης έμμεσα μεν, εύστοχα δε: το αναπάντεχα ικανοποιητικό «Νothing But The Τruth» του Ροντ Λούρι, που θέτει μια πράκτορα της CIA (Βέρα Φαρμίγκα) αντιμέτωπη με μια δημοσιογράφο (Κέιτ Μπέκινσεϊλ) και αμφότερες αντιμέτωπες με την αδιάλλακτη, απάνθρωπη δύναμη της Ουάσινγκτον ή το αντιηρωικό, αστυνομικό δράμα «Ζήτημα Τιμής» του Γκάβιν Ο Κόνορ και του Εντουαρντ Νόρτον. Υπήρξαν τέλος και εκείνες που συζητήθηκαν επειδή, απλά, είναι αξιόλογες ταινίες…
Φιλμ που κρατάμε
«Εasy Virtue» του Στέφεν Ελιοτ. Ο δημιουργός του «Οι Περιπέτειες Της Πρισίλα» ξαναβρίσκει τον καλό του εαυτό. Διασκευάζει το θεατρικό του Νόελ Κάουαρντ ως μια ειρωνική, ξεκαρδιστικά αστεία, αλλά και εποικοδομητικά πικρή κωμωδία εποχής με μεθυστικές ερμηνείες από τους Τζέσικα Μπίελ, Κόλιν Φερθ και Κριστίν Σκοτ Τόμας.
«Still Walking» του Χιροκάζου Κόρε-εντα. Ο Ιάπωνας θαυματοποιός του «Κανείς Δεν Ξέρει» αποκαλύπτει το ατρόμητο χιούμορ του και τα συναρπαστικά δράματα που ελλοχεύουν στην καθημερινότητα, φιλμάροντας την επεισοδιακή επανένωση μιας δυσλειτουργικής οικογένειας.
«Τhe Duchess» του Σολ Ντιμπ. Αμφιλεγόμενο βιογραφικό δράμα εποχής, ιχνηλατεί τους θριάμβους και τα πάθη της Δούκισσας του Ντέβονσαϊρ που επέδρασε καταλυτικά στη βρετανική κοινωνία και πολιτική του 18ου αιώνα. Απενεχοποιημένα φεμινιστικό, διαθέτει μια ερμηνεία-βουβό δυναμίτη από τον Ρέιφ Φάινς και την Κίρα Νάιτλι στο ρόλο της ζωής της.
«Religulous» του Λάρι Τσαρλς. Συνδυάζοντας τις λέξεις religious (θρησκευόμενος) και ridiculous (γελοίος) στον τίτλο, και υπακούοντας στις δαιμόνιες σκηνοθετικές παρεμβάσεις του αθεόφοβου Τσαρλς («Μπόρατ»), ο ορκισμένος άθεος Μπιλ Μαρ τα βάζει με τους πιστούς και τους λειτουργούς των πιο διαδεδομένων θρησκειών στον κόσμο σε ένα απερίγραπτα διασκεδαστικό ντοκιμαντέρ.
Αίσθηση προκάλεσαν επίσης: η ακαταμάχητα ελκυστική κοινωνική κομεντί του Ντάνι Μπόιλ, «Slumdog Μillionaire», η -απόγονος του «Juno»- εύστροφη εφηβική κομεντί του Πίτερ Σόλετ «Νick And Noras Infinite Ρlaylist» και το μεταμοντέρνο γουέστερν του Εντ Χάρις, «Αppaloosa», με τις εξάσφαιρες ερμηνείες του ίδιου και του Βίγκο Μόρτενσεν.
Βραβεία Βενετία 08
ΧΡΥΣΟ ΛΙΟΝΤΑΡΙ: «Τhe Wrestler», Ντάρεν Αρονόφσκι
ΑΡΓΥΡΟ ΛΙΟΝΤΑΡΙ ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑΣ: Αλεξέι Γκέρμαν, «Ρaper Soldier»
ΕΙΔΙΚΟ ΒΡΑΒΕΙΟ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ: «Τeza», Χαϊλέ Γκεριμά
ΚΟΥΠΑ ΒΟΛΠΙ ΑΝΔΡΙΚΗΣ ΕΡΜΗΝΕΙΑΣ: Σίλβιο Ορλάντο, «Ιl Papa di Giovanna»
ΚΟΥΠΑ ΒΟΛΠΙ ΓΥΝΑΙΚΕΙΑΣ ΕΡΜΗΝΕΙΑΣ: Ντομινίκ Μπλανκ, «L Αutre»
ΜΑΡΤΣΕΛΟ ΜΑΣΤΡΟΓΙΑΝΙ ΚΑΛΥΤΕΡΟΥ ΝΕΟΥ ΗΘΟΠΟΙΟΥ: Τζένιφερ Λόρενς, «Τhe Burning Ρlain»
ΟΣΕΛΑ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗΣ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑΣ: Αλισέρ Χαμιντχοντζάεφ και Μαξίμ Ντρόντζοφ, «Βumaznyj Soldat»
ΟΣΕΛΑ ΣΕΝΑΡΙΟΥ: Χαϊλέ Γκεριμά, «Τeza»
ΛΟΥΙΤΖΙ ΝΤΕ ΛΑΟΥΡΕΝΤΙΣ ΠΡΩΤΗΣ ΤΑΙΝΙΑΣ: «Ρranzo Di Ferragosto», Τζιάνι Ντι Γκρεγόριο
ΚΑΛΥΤΕΡΗΣ ΤΑΙΝΙΑΣ ΤΩΝ «ΟΡΙΖΟΝΤΩΝ»: «Μelancholia», Λαβ Ντιάζ
ΚΑΛΥΤΕΡΟΥ ΝΤΟΚΙΜΑΝΤΕΡ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ «ΟΡΙΖΟΝΤΕΣ»: «Βelow Sea Level», Τζιαφράνκο Ρόσι
FIPRESCI: «Gabla», Ταρίκ Τεγκουιά, «Goodbye Solo», Ραμίν Μπαχρανί
ΒΡΑΒΕΙΑ ΤΟΡΟΝΤΟ 08
CITYTV ΚΑΝΑΔΙΚΟΥ ΝΤΕΜΠΟΥΤΟΥ: «Βefore Τomorrow», Μαρί-Ελέν Κουσινό και Μαντλέν Πιουζούκ Ιβαλού
CΙΤΥΤV ΚΑΛΥΤΕΡΗΣ ΚΑΝΑΔΙΚΗΣ ΤΑΙΝΙΑΣ: «Lost Song», Ροντρίγκεζ Τζιν
Diesel Ανακάλυψης: «Ηunger», Στιβ ΜακΚουίν
FΙΡRΕSCΙ: «Lymelife, Ντέρικ Μαρτίνι, «Disgace», Στιβ Τζέικομπς
CΑDΙLLΑC Κοινού: «Slumdog Μillionaire», Ντάνι Μπόιλ
ΚΑΛΥΤΕΡΟ, ΚΑΝΑΔΙΚΟ, ΜΙΚΡΟΥ ΜΗΚΟΥΣ: «Βlock Β», Κρις Τσονγκ Τσανγκ
