Τα τελευταία δύο χρόνια, η σκηνοθέτις Βάλερι Κοντάκος (ο άνθρωπος πίσω από το Exile Room και τις εκλεκτές προβολές του) γυρίζει πυρετωδώς ένα ντοκιμαντέρ με τον τίτλο «Μάνα», για μια χούφτα πολύ ξεχωριστές γυναίκες που έχουν ιδρύσει ένα ορφανοτροφείο 30 χιλιόμετρα έξω από την Αθήνα. Αυτήν την περίοδο, μάλιστα, η καμπάνια της ταινίας «τρέχει» στο Kickstarter, τη διάσημη πλέον πλατφόρμα crowdfunding, ζητώντας τη βοήθειά σας για να ολοκληρωθεί.
Το cinemag.gr συνάντησε τη δημιουργό και μίλησε μαζί της για τις πεισματάρες ηρωίδες της, τα απίστευτα κατορθώματά τους, αλλά και για την απόφασή της να στραφεί στο Kickstarter, μια μέθοδο που κερδίζει ολοένα περισσότερους οπαδούς.
Η ταινία ανατρέχει στο παρελθόν έξι θαρραλέων κοριτσιών που αποφάσισαν να πάρουν τη ζωή στα χέρια τους με τον δικό τους μοναδικό τρόπο. Εν έτει 1962, το έσκασαν από τα σπίτια τους και έγιναν μοναχές με σκοπό να ιδρύσουν ένα ιδιότυπο ορφανοτροφείο για φτωχά και κακοποιημένα παιδιά, που θα τους επέτρεπε να γίνουν «ανύπαντρες μητέρες» παρακάμπτοντας τα συντηρητικά ήθη της εποχής.
Έπειτα από ένα περιπετειώδες ξεκίνημα, που περιλάμβανε ένα σωστό ανθρωποκυνηγητό από τις οικογένειές τους και την αστυνομία, πολλαπλές αποδράσεις από τους αυστηρούς κηδεμόνες τους και, φυσικά, τη δυσπιστία της επίσημης εκκλησίας απέναντι στις προθέσεις τους, χάρη στο αστείρευτο πείσμα τους, κατάφεραν να πραγματοποιήσουν το όνειρό τους: μέσα στα τελευταία 50 χρόνια έχουν πάρει κάτω από τις φτερούγες τους και αναθρέψει πάνω από 300 παιδιά.
Σήμερα, παρά την προχωρημένη πλέον ηλικία τους, τα τέσσερα από τα έξι μέλη της πιο ατρόμητης γυναικείας «συμμορίας» στην ιστορία της Ελληνορθόδοξης Εκκλησίας ζουν και βασιλεύουν μαζί με τα 60 παιδιά τους στην κορυφή ενός ανεμοδαρμένου λόφου στη Νέα Μάκρη, στο Παιδικό Χωριό Λύρειο. Συνεχίζουν να δουλεύουν όσο πιο σκληρά μπορούν για να εξασφαλίσουν μια δεύτερη ευκαιρία σε όποιο παιδί βρεθεί στο δρόμο τους, και το ντοκιμαντέρ «Μάνα» θα είναι ένας φόρος τιμής στο κουράγιο και την εφευρετικότητά τους.
Ένα πρώτο τρέιλερ της ταινίας μπορείτε να δείτε εδώ:
Πότε γνώρισες τις ηρωίδες της ταινίας σου;
Συνάντησα για πρώτη φορά τις καλόγριες πριν από πολλά χρόνια σε μια καλοκαιρινή επίσκεψη στην Ελλάδα. Ο παππούς του συζύγου μου υπήρξε ένας από τους πρώτους υποστηρικτές του οράματός τους.
Πώς και αποφάσισες να γυρίσεις ένα ντοκιμαντέρ για αυτές;
Όταν μετακόμισα στην Ελλάδα πριν από δέκα χρόνια, ξεκίνησα να επισκέπτομαι πιο συχνά τα παιδιά στο Λύρειο και γνώρισα καλύτερα τις καλόγριες. Άρχισα να βλέπω πως το χωριό λειτουργούσε σαν μια πολύ μεγάλη οικογένεια και μου έκανε τρομερή εντύπωση η αποφασιστικότητα και η αφοσίωση των μοναχών προκειμένου να κάνουν ότι έπρεπε για τα παιδιά αυτά. Μία άλλη σημαντική ανακάλυψη ήταν το πώς αυτή τους η συμπεριφορά βγάζει το καλύτερο στους άλλους ανθρώπους. Σε αγνώστους που ανακαλύπτουν το Λύρειο και θέλουν να βοηθήσουν όπως μπορούν. Θα μπορούσε να πει κανείς ότι παρασύρθηκα κι εγώ από αυτή τη μεταδοτικότητα τού να θέλω να βοηθήσω και να υποστηρίξω την προσπάθεια.
Πριν από έξι-επτά χρόνια άρχισα να τις ρωτάω αν θα με άφηναν να κάνω ένα ντοκιμαντέρ για αυτές και για τη δουλειά που κάνουν στο ίδρυμα. Γέλασαν και μου είπαν: «Θα δούμε». Κάθε χρόνο τις ξαναρωτούσα. Τελικά, πριν από δύο χρόνια, η επιμονή μου επιβραβεύθηκε.
Πες μας μερικά πράγματα για τη ζωή στο Λύρειο.
Είναι ένα σωστό τρελοκομείο αλλά με ένα πολύ καλό σύστημα λειτουργίας. Πρόσφατα πέρασα μερικές νύχτες εκεί και στο τέλος ήμουν εντελώς εξουθενωμένη. Όλοι κάνουν συνέχεια κάτι, τα μεγαλύτερα παιδιά μελετούν με τους δασκάλους τους… Έπειτα, όλοι έχουν διάφορες αγγαρείες, πλύσιμο πιάτων, καθάρισμα, να φροντίσουν τα μικρότερα παιδιά. Όλη η βδομάδα είναι γεμάτη δουλειά. Μερικά Σάββατα, τα πράγματα είναι πιο χαλαρά, οι δραστηριότητες πιο ψυχαγωγικές και τα παιδιά διασκεδάζουν, παίζουν ποδόσφαιρο…
Πόσα χρόνια λειτουργεί το Λύρειο;
Το Λύρειο υπάρχει περίπου από το 1967. Όχι με τη σημερινή μορφή του, αλλά σαν όνειρο – ξεκίνησε σαν ένα σπίτι που δωρίθηκε στις καλόγριες και μέσα στα χρόνια, με δωρεές από ιδιώτες, το μετέτρεψαν σε ένα μικρό καταφύγιο ασφάλειας και σταθερότητας για εκατοντάδες παιδιά.
Πώς και αποφάσισες να ξεκινήσεις καμπάνια στο Kickstarter;
Η σκέψη πέρασε για πρώτη φορά από το μυαλό μου όταν με προσέγγισε ένας γερμανικός τηλεοπτικός σταθμός και μου ζήτησε να φτιάξω το ντοκιμαντέρ έτσι ώστε να ταιριάζει στις δικές του προδιαγραφές, κάτι που σήμαινε ότι θα έπρεπε να έχει voice over και να υπακούει σε συγκεκριμένους κανόνες αφήγησης. Αυτό δεν με ενδιέφερε καθόλου. Η ιδέα να προσεγγίσω την ΕΡΤ επίσης δεν με ενθουσίαζε. Αν και έχω δουλέψει με την ΕΡΤ στο παρελθόν και ελπίζω να το ξανακάνω στο μέλλον, αυτό δεν ήταν ένα φιλμ για το οποίο ήθελα να συνεργαστώ μαζί τους. Προτιμούσα να το μοιραστώ με τον κόσμο…
Τι νομίζεις ότι μπορεί να προσφέρει αυτός ο τρόπος χρηματοδότησης;
Είμαστε ακόμα στα μισά της καμπάνιας μας. Όποτε δεν μπορώ ακόμα να πω με σιγουριά. Είναι υπέροχο που άνθρωποι που δεν γνωρίζεις διαβάζουν για το πρότζεκτ σου και θέλουν να βοηθήσουν. Αλλά, επίσης, χρειάζεται και πολλή δουλειά από την πλευρά της παραγωγής. Διαρκής ανανέωση της κατάστασης, ενημέρωση κλπ.
Πέρα από τη δραστηριότητά σου ως σκηνοθέτης, βρίσκεσαι πίσω από το χώρο του Exile Room. Ποια ήταν η ιδέα γύρω από την ίδρυσή του;
Πριν από δέκα χρόνια το ντοκιμαντέρ στην Ελλάδα ήταν ένα μη κινηματογραφικό προϊόν. Μαζί με άλλους δημιουργούς ντοκιμαντέρ ξεκινήσαμε μια μικρή ομάδα στο Bios, όπου βρισκόμασταν μια φορά το μήνα και δείχναμε ο ένας στον άλλο τη δουλειά μας και μιλούσαμε για ντοκιμαντέρ. Έπειτα βρήκα αυτόν τον χώρο στην οδό Αθηνάς, που ήταν αρκετά μεγάλος για να δημιουργήσουμε μια αίθουσα προβολής. Προσπάθησα να εξασφαλίσω ότι οι συνθήκες προβολής και η ποιότητα του ήχου και της εικόνας θα ήταν οι καλύτερες δυνατές για το μπάτζετ που διαθέταμε και ξεκίνησα να προβάλλω ντοκιμαντέρ που αλλιώς δεν υπήρχε δυνατότητα να δει κανείς εδώ. Αυτή τη στιγμή, είμαι ενθουσιασμένη που τουλάχιστον δύο ελληνικά ντοκιμαντέρ προβάλλονται σε αίθουσες εμπορικής διανομής στην Αθήνα και έπονται και άλλα. Ταυτόχρονα, το Exile Room προσφέρει workshop και σεμινάρια σχετικά με το ντοκιμαντέρ και, γενικά, αποτελεί σημείο συνάντησης για όσους ενδιαφέρονται για το ντοκιμαντέρ.
Η ταινία «Μάνα» βρίσκεται πλέον ελάχιστους μήνες μακριά από την ολοκλήρωση των γυρισμάτων και χρειάζεται τη βοήθειά σας για να μονταριστεί το υλικό και να δημιουργηθεί η κατάλληλη υποδομή, ώστε η ταινία για τις αφανείς αυτές ηρωίδες να βγει και εκτός Ελλάδας και να βρει το κοινό που της αξίζει.
Αν θέλετε λοιπόν κι εσείς αυτή η προσπάθεια να πετύχει το στόχο της, ρίξτε μια ματιά στην καμπάνια της ταινίας στο Kickstarter, ενισχύστε την και μοιραστείτε αυτό το όμορφο πρότζεκτ με όσους ενδιαφέρονται για τα γυναικεία δικαιώματα, για τα παιδιά και για την αόρατη ζωή της Ελλάδας, αυτή που δεν φτάνει ποτέ στα πρωτοσέλιδα: www.kickstarter.com/projects/1290581015/mana-a-documentary-about-6-nuns-and-60-children
Αν η καμπάνια φτάσει το στόχο που έχει θέσει (45.000 δολάρια) μέχρι τις 4 Μαΐου, τότε η παραγωγή της ανεξάρτητης αυτής ταινίας θα μπορέσει να αξιοποιήσει τα έσοδα προκειμένου να ολοκληρωθεί το φιλμ. Αν όχι, τα χρήματα που έχουν καταβάλει οι ευγενικοί άγνωστοι, θα επιστρέψουν στις τσέπες τους.
Κι αν έχετε ακόμα αμφιβολίες, αξίζει να αναφέρουμε ότι το Sheffield Doc/Fest, ένα από τα σημαντικότερα φεστιβάλ ντοκιμαντέρ στον κόσμο, επέλεξε το «Μάνα» ως ένα από τα αγαπημένα του πρότζεκτ στο Kickstarter, ενώ το Pitching Forum του φεστιβάλ DocsBarcelona επέλεξε το «Μάνα» ανάμεσα σε 253 πρότζεκτ από 37 χώρες για να παρουσιαστεί ενώπιον τηλεοπτικών αγοραστών και διεθνών διανομέων για πιθανή χρηματοδότηση.
