Τι είναι ανεξάρτητος και τι ψευτο-ανεξάρτητος; Η Σάρα Ντράιβερ (σύντροφος και συνεργάτιδα του Τζιμ Τζάρμους) βάζει τα πράγματα στην θέση τους και ο Αυστριακός Ούλριχ Ζάιντλ συνεχίζει να ιντριγκάρει με προκλητικές, 'ενοχλητικές' ιστορίες. Το φεστιβάλ Θεσσαλονίκης παρουσιάζει τους καλλιτέχνες πίσω από δύο ρετροσπεκτίβες, ετοιμάζεται για την λήξη του και την δύσκολη ώρα του απολογισμού – ήταν μια πετυχημένη χρονιά;
Αποστολή: Χριστίνα Λιάπη
* Ένα εκ των τιμώμενων προσώπων του φεστιβάλ Θεσσαλονίκης, η Αμερικανίδα Σάρα Ντράιβερ, οποία μοιράστηκε ιστορίες από την καριέρα της και τα παρασκήνια της δημιουργίας των ταινιών της, συμπεριλαμβανομένης και της σχέστης της με τον Τζιμ Τζάρμους, στην χθεσινή συνέντευξη Τύπου. Ονομάζοντας το “Μια Γυναίκα Εξομολογείται” του Τζον Κασσαβέτη σαν την ταινία που την έπεισε να εγκαταλείψει την αρχαιολογία και να στραφεί στον κινηματογράφο, η Ντράιβερ βρέθηκε σε μια εποχή “έντονων ζυμώσεων”. “Ήμασταν σε επαφή με την κοινότητα των μουσικών, των ζωγράφων, γενικά των καλλιτεχνών. Επικρατούσε ένα είδος αναρχίας, δεν χρειαζόσουν άδεια, μπορούσες να πάρεις μια κάμερα και να κάνεις γυρίσματα στο δρόμο.” Στην σημερινή εποχή φυσικά τα πράγματα είναι διαφορετικά – ακόμα και ο όρος ανεξάρτητος κινηματογράφος μοιάζει να χάνει κάπως την ταυτότητά του: “Μπορεί ο Χάρβεϊ Γουάνστιν να λέει ότι είναι ανεξάρτητος παραγωγός, αλλά πλέον δεν συμφωνώ. Όταν ισχυρίζεται ότι για να κάνει μια ταινία ενός εκατομμυρίου δολαρίων θέλει ένα όνομα 'πρώτης γραμμής' προκειμένου να είναι επιτυχία, δεν είναι σωστό. Σημασία έχει η ταινία, όχι ποιος θα παίξει σε αυτήν. Είναι σαν να προσαρμόζεις τον ηθοποιό στα ρούχα και όχι τα ρούχα στον ηθοποιό.”
* Συνέντευξη Τύπου παραχώρησε πριν από λίγη ώρα και ο Αυστριακός σκηνοθέτης, επίσης τιμώμενος του φεστιβάλ, Ούλριχ Ζάιντλ, ο οποίος είχε την ευκαρία να μιλήσει για την σχέση του με το σινεμά, τους καλλιτεχνικούς του στόχους αλλά και τις ιδιαίτερες, συναρπαστικές μεθόδους εργασίας του. Εξήγησε ότι ξεκίνησε με ντοκιμαντέρ γιατί πίστευε ότι “αυτό το ταξίδι χωρίς να ξέρεις πού θα καταλήξεις” τού παρείχε μεγαλύτερη ελευθερία έκφρασης, κάτι που τώρα όμως βρίσκει στην μυθοπλασία. Αυτό βέβαια δεν σημαίνει ότι έχει περιορίσει τον εαυτό του σε αυτό: σημείωσε ότι το είδος της ταινίας εξαρτάται από το θέμα που επιλέγει, δηλαδή είναι το περιεχόμενο που υπαγορεύει το αν η ταινία θα είναι μυθοπλασία ή ντοκιμαντέρ. Σε κάθε περίπτωση, όμως, η προετοιμασία λίγο διαφέρει: ό,τι κι αν είναι η ταινία, ο Ζάιντλ περνά πολύ χρόνο προετοιμάζοντας σχολαστικά το γύρισμα και μετά αφήνεται στην μαγεία που προκύπτει από την τύχη και τον αυτοσχεδιασμό, στο σετ με τους ηθοποιούς. Πάνω από όλα η φιλοδοξία του είναι να μην δείξει “έναν ωραιοποιημένο κόσμο, αλλά αυτό που κρύβεται από πίσω του.”
* Ακριβώς πριν την συνέντευξη Τύπου και στα πλαίσια του αφιερωμένου στην δουλειά του και τις μεθόδους του workshop, ο Ζάιντλ αποκάλυψε για πρώτη φορά εκτενή αποσπάσματα από τις 4 (!) ταινίες που έχει αυτήν την στιγμή στα σκαριά. Όπως παραδέχτηκε ο σκηνοθέτης, η ιδέα αρχικά αφορούσε μια ταινία με τρία 'επεισόδια' αλλά αναπτύχθηκε σε τρεις ξεχωριστές ταινίες, που απαρτίζουν την τριλογία “Paradise”. Επιστρέφοντας στο είδος με το οποίο είχε ξεκινήσει την καριέρα του, ο Ζάιντλ παρουσίασε και το “In the Basement” (working title), ένα ντοκιμαντέρ για τα υπόγεια των σπιτιών στην Αυστρία (μερικές φορές, είπε αστειευόμενος, τα υπόγεια είναι μεγαλύτερα από τα σπίτια στα οποία ανήκουν!) και την περίεργη συνήθεια των συμπατριωτών του να περνούν ατελείωτο χρόνο σε αυτά. Τα κλιπάκια που είδαμε (κανένα από αυτά στην τελική του μορφή, αφού χρειάζονται αρκετή επεξεργασία ήχου και εικόνας) είναι χαρακτηριστικά του ιδιόρρυθμου σύμπαντος του Ζάιντλ, γεμάτα άβολες στιγμές αλλά και μια υπέροχη αίσθηση του χιούμορ, κάτι που έκανε την αίθουσα να ξεσπάσει σε γέλια. Κυρίως, αναδείκνυαν ιδανικά τις μεθόδους του σκηνοθέτη, δηλαδή τον συνδυασμό ερασιτεχνών και επαγγελματιών ηθοποιών, τον αυτοσχεδιασμό κλπ, και υπόσχονται πολλά για τις ταινίες που έρχονται.
* Το φεστιβάλ οδεύει προς το τέλος του αλλά η πιο σημαντική του μέρα είναι η αυριανή, οπότε και θα ανακοινωθούν τα βραβεία του διαγωνιστικού τμήματος. Δίπλα στα ελληνικά “J.A.C.E.” του Μενέλαου Καραμαγγιώλη και “Παράδεισος” του Παναγιώτη Φαφούτη, το φετινό διαγωνιστικό τμήμα παρέθεσε αρκετές εξαιρετικές προτάσεις, άλλες όχι τόσο – μένει να δούμε ποια από αυτές θα μπει στο τιμητικό κλαμπ των βραβευμένων με Χρυσό Αλέξανδρο δημιουργιών, και τελικά τι θα γράψει ο απολογισμός για την 52η διοργάνωση του φεστιβάλ Θεσσαλονίκης.
* Χθες το βράδυ η αποθήκη Γ φιλοξένησε το staff party του φεστιβάλ και γέμισε από σινεφίλ, καλεσμένους αλλά και εργαζόμενους του φεστιβάλ, βραδιά που συνοδεύτηκε από πολλή μουσική και χορό. Απόψε, όμως, έρχεται κάτι ακόμα καλύτερο: στις 10:30 το περιοδικό ΣΙΝΕΜΑ σάς προσκαλεί στο μπαρ PARTISAN για το καθιερωμένο πάρτι του – μην το χάσετε!
