Μπορεί το ανθρωποφαγικό Ντελικατέσεν, η υπερβολικά πικάντικη Πόλη των Χαμένων Παιδιών ή το βαρύ Αλιεν: Η Αναγέννηση να μην ενδεικνύονταν για το κοινό στομάχι. Με την Αμελί, την πρώτη σόλο κι ανεξάρτητη από στουντιακές ντιρεκτίβες σκηνοθετική του δουλειά, ο Ζαν Πιέρ Ζενέ αλλάζει απότομα τις γεύσεις, και μας εξηγεί γιατί η νέα του ταινία ωφελεί σοβαρά την υγεία. . .
“Μερικές φορές, επικοινωνείς καλύτερα με 800 άτομα μέσα σε μια σκοτεινή αίθουσα απ’ ό,τι με ένα κάτω από φως”. Ο Ζαν – Πιέρ Ζενέ επικαλείται μια γνωστή φράση του Φρανσουά Τριφό για να απαντήσει στην ερώτηση μας αν πιστεύει πραγματικά πως μια καλή πράξη μπορεί να αλλάξει τη μοίρα ενός ανθρώπου. “Πιστεύω στη μοίρα, πιστεύω όμως και στο ότι μπορεί να παρεμβαίνεις στο έργο της. Αν μπορούσα, φυσικά και θα άλλαζε την τύχη όσων βλέπω ότι είναι δυστυχισμένοι. Σ’ ένα βαθμό, νομίζω ότι μ’ αυτή την ταινία κάτι πρόσφερα σε αυτό το σκοπό” προσθέτει ο 47χρονος Γάλλος σκηνοθέτης.
Αλλωστε, όπως κάθε παραμύθι, έτσι και η ιστορία της Αμελί, της “σύγχρονης Εμα” που θέλει τους γύρω της ευτυχείς χωρίς η ίδια να νοιάζεται ιδιαίτερα για τη δική της ευτυχία, κρύβει πολλές αλήθειες. Το σενάριο ξεκίνησε από αφηγήσεις και προσωπικές μνήμες που κατέγραψε ο Ζενέ από μικρό κιόλας παιδί, ενώ ακόμη και μέλη του καστ ~ με πρώτο το βετεράνο καρατερίστα ο Ρουφίς, που υποδύεται τον πατέρα της ηρωίδας ~ αναγνώρισαν βιωματικά στοιχεία στις καταστάσεις, τους χαρακτήρες, τις λεπτομέρειες.
“Ξεκίνησα το σχέδιο πριν από το Αλιεν” ομολογεί ο Ζενέ, καθώς αποπειράται να εξηγήσει την απότομη αλλαγή κλίματος και ύφους από το βίαιο φουτουριστικό σίκουελ Αλιεν: Η Αναγέννηση στο γλυκό, ρετρό παραμύθι της Αμελί. “Προσπαθούσα όλα αυτά τα ανέκδοτα και τις ιστορίες που συνέλεγα από τα παιδικά μου χρόνια να τα βάλω σε μια σειρά δραματουργική. Οταν, όμως, με ειδοποίησαν για το Αλιεν, δεν είχα τίποτα έτοιμο, κι έτσι τα παράτησα. Το ξανάπιασα πολύ αργότερα. Πήρε αρκετό καιρό να βρω το “κλειδί” για το σενάριο. Μονάχα όταν προέκυψε η ιδέα αυτού του νεαρού κοριτσιού, που θέλει πάντοτε να κάνει το καλό, άρχισε να βρίσκει το πράγμα το δρόμο του. Από ‘κει κι έπειτα, όλα ήταν απλή ευχαρίστηση”.
Χρυσόψαρα με αυτοκτονικές τάσεις, ηλικιωμένοι που επιβιώνουν υπό το βάρος της μοναξιάς, άνθρωποι που ζουν με την “κατάρα” της διαφορετικότητας. Η μελαγχολία φαίνεται κι εδώ, όπως στις πρώτες δύο ταινίες, όμως μετασχηματίζεται σε αισιοδοξία, σε κάτι χαρούμενο και παιχνιδιάρικο. “Είναι ίσως η αντίδραση στο γεγονός ακριβώς ότι είχα γυρίσει τρεις σκοτεινές ταινίες στη σειρά” δικαιολογείται ο Ζενέ. “Από την άλλη, ο περφεξιονισμός που επιχειρήσαμε σε εκείνα τα φιλμ ίσως και να άφησε κάτι θετικό. Οπως και να ‘χει, η αισιοδοξία ήταν ένα στοιχείο που είχαμε αποφασίσει εξαρχής. Θέλαμε ο κόσμος που βγαίνει από την αίθουσα να χαμογελά πλατιά. Σκοπός μου, άλλωστε, ήταν να αποσπάσω από το θεατή το χαμόγελο που θα μου έσκαγε κάποιος αν του αφηγούμουν όλες αυτές τις ιστορίες. Και το εκπληκτικό ήταν ότι δεν κέρδισα απλά το χαμόγελο. Κάποιοι βγήκαν βαθύτατα συγκινημένοι από την ταινία, και ήθελαν να τη δουν και δεύτερη και τρίτη φορά. Όλα αυτά, εννοείται, ήταν πολύ πάνω και πέρα από τις προσδοκίες μου”.
Απόσπασμα από την συνέντευξη του Ζαν Πιερ Ζενέ στον Ρόμπι Εκσιέλ που δημοσιεύεται στο τ. 128 του Περιοδικού ΣΙΝΕΜΑ
