Έχοντας γίνει γνωστός μέσα από την πορεία του στο θέατρο, αλλά και τις τηλεοπτικές του εμφανίσεις, ο Διαμαντής Καρανταστάσης κάνει το σκηνοθετικό του ντεμπούτο στον κινηματογράφο με ένα πρότζεκτ φιλόδοξο όσο και απαιτητικό: το «Αίμα» αναμιγνύει μια σύγχρονη ιστορία με στοιχεία από τον μύθο του Οιδίποδα, και προτείνει έναν νέο τρόπο παντρέματος του θεάτρου και του σινεμά.
Βασισμένο σε θεατρικό έργο της Μαριάννας Κάλμπαρη, η ταινία απεικονίζει μια μέρα στην ζωή ενός άντρα μετατρέπεται σε μια μάχη ενάντια στο παρελθόν της οικογένειάς του. Για να αποδράσει από τον άρρωστο τρόπο αγάπης που τρέχει στο αίμα του, πρέπει να είναι ικανός για να αγαπήσει…με τον δικό του τρόπο.
Λίγες μέρες μετά την βράβευση της ταινίας στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Άμστερνταμ με το Ειδικό Βραβείο της Επιτροπής, μιλήσαμε στον σεναριογράφο και σκηνοθέτη Διαμαντή Καραναστάση για την αφορμή πίσω από το πρότζεκτ, την συγγένειά του με τον μύθο και τις δυσκολίες της πρώτης – και μηδενικού προϋπολογισμού – ταινίας του, που θα δούμε στις Νύχτες Πρεμιέρας τον Σεπτέμβριο.
Πώς προέκυψε η ιδέα για το συγκεκριμένο θεατρικό να αποτελέσει τη βάση για το σκηνοθετικό σας ντεμπούτο;
Από τη στιγμή που το πρωτοδιάβασα -και στη συνέχεια το έπαιξα- είχε γεννηθεί μέσα μου η κινηματογραφική εκδοχή του. Πρόκειται για ένα ιδιοφυές κείμενο την Μαριάννας Κάλμπαρη που διαπραγματεύεται δομικά ζητήματα της ύπαρξής μας, όπως τουλάχιστον τα αντιλαμβάνομαι εγώ. Η θέληση -ή μάλλον η ανάγκη- να κάνω ταινία μεγάλου μήκους ήρθε πρώτη, και όταν ήρθε, το «Νέο Αίμα» (στη συνέχεια «Αίμα») ήταν το μόνο πράγμα που είχα στο μυαλό μου. Μ’ αρέσει να λειτουργώ ενστικτωδώς. Αυτό έκανα και στο γύρισμα, αυτό έκανα στο μοντάζ, αυτό κάνω και τώρα. Μπορεί η επόμενη ταινία μου να είναι ένα road movie χωρίς καθόλου σενάριο, δεν ξέρω…
Σας προβλημάτιζαν οι θεατρικές του ρίζες; Πώς προσεγγίσατε την μίξη κινηματογράφου και θεάτρου;
Τις θεατρικές του ρίζες τις αντιμετώπισα απλώς σαν πρόκληση. Με ενδιαφέρει πολύ η εξερεύνηση της συγγένειας των δύο τεχνών, κινηματογράφου και θεάτρου. Όχι ως μια απλή εξυπηρέτηση του ενός στο άλλο. Αλλά στο πώς αντλώντας τα ισχυρά, τα ιδιαίτερα στοιχεία τους -τα όπλα τους- μπορείς να υπηρετήσεις το καλλιτεχνικό αποτέλεσμα. Ελπίζω στο «Αίμα» να έκανα ένα βήμα προς τα εκεί.
Πώς συγγενεύει η κεντρική ιστορία με τον μύθο του Οιδίποδα; Μοιράζεται κοινά θέματα και πλοκή, ή είναι πιο αφηρημένη η σχέση τους;
Ο μύθος του Οιδίποδα ήταν η βάση, ο καμβάς, το όχημα… Ανάλογα με τη διαδρομή που θες να ακολουθήσεις παρακολουθώντας την ταινία είτε είναι εκεί κάθε στιγμή και σε κάθε σκηνή, είτε αντιλαμβάνεσαι την πλήρη απουσία του… Η λογική του βιβλίου, της ανάγνωσης και της υποκειμενικής αντίληψης, η λογική της εξερεύνησης και της αποκωδικοποίησης και όχι του «σερβιρίσματος» είναι το σινεμά που –κυρίως- με έλκει. Αυτό προσπάθησα να κάνω και στη ταινία.
Ποια φάση της παραγωγής (προετοιμασία, γυρίσματα, μοντάζ) ήταν πιο απαιτητική για έναν πρωτοεμφανιζόμενο σκηνοθέτη σαν κι εσάς; Ποια η πιο διασκεδαστική;
Όλες οι φάσεις της παραγωγής ήταν εξαιρετικά απαιτητικές. Μόνο χρονικά μπορώ θα μπορούσα -ίσως- να υπολογίσω τη δυσκολία… 4 μήνες προετοιμασία, 1 μήνα γύρισμα, 1 χρόνο (και κάτι) μοντάζ. Μαθηματικά λοιπόν νικητής είναι… το μοντάζ! Όμως όχι. Το πιο σημαντικό και πιο δύσκολο κομμάτι για μένα, όπως φαντάζομαι και για κάθε ανεξάρτητο δημιουργό, είναι ο χρόνος που απαιτείται μέχρι η ταινία να βρει το δρόμο της. Η επιλογή της ταινίας για προβολή στις Νύχτες Πρεμιέρας, αλλά και το βραβείο στο Άμστερνταμ κάνουν τα στάδια της παραγωγής που αναφέρατε, να μοιάζουν (ή να είναι τελικά;) παιχνίδι! Τελικά όλα τα στάδια της δημιουργίας ήταν εξίσου διασκεδαστικά.
Επιλέξατε να πορευθείτε χωρίς προϋπολογισμό για να εξασφαλίσετε και την απόλυτη καλλιτεχνική ελευθερία του καστ. Αυτό πρέπει να περιέπλεξε αρκετά την διαδικασία της παραγωγής, σωστά;
Επέλεξα να κινηθώ χωρίς προϋπολογισμό γιατί ζούμε σε μια εποχή που μπορείς (και πρέπει!) να το κάνεις. Βέβαια, η επιλογή αυτή μού χάρισε την απόλυτη ελευθερία στο να επιλέξω συνεργάτες που θαυμάζω, όπως τους ηθοποιούς μου Βίκυ Βολιώτη, Νέστορα Κοψιδά και Δώρα Σαμψώνα, το Σίμο Σαρκετζή στην κινηματογράφηση, το Σταύρο Γασπαράτο στην μουσική και τη Χριστίνα Κάλμπαρη στα σκηνικά. Μου χάρισε την απόλυτη ελευθερία στον τρόπο που επέλεξα να γίνει το γύρισμα, στον τρόπο που λειτούργησαν όλοι μέσα σ’ αυτό, αλλά και στα υπόλοιπα στάδια της παραγωγής. Αυτό βέβαια είναι μια άλλη -και πολύ μεγάλη- κουβέντα…Μου χάρισε όμως εν τέλει και τον απόλυτο έλεγχο. Και αυτό θα μπορούσε, όντως, να περιπλέξει τα πράγματα. Σε μένα, τελικά, λειτούργησε ευεργετικά.
Χριστίνα Λιάπη
Δείτε περισσότερα για την ταινία στην επίσημη ιστοσελίδα της.
