River
«Χιλιάδες έζησαν χωρίς αγάπη, ούτε ένας χωρίς νερό». H ρήση του Ώντεν τυπωμένη σε ένα ποτάμι που καθρεφτίζει το ηλιοβασίλεμα και οι προετοιμασίες μιας ορχήστρας, αρκούν να προϊδεάσουν και τον πλέον επιπόλαιο θεατή για αυτό που θα ακολουθήσει. Όσοι γνωρίζουν τη δουλειά της Τζένιφερ Πίντομ και κυρίως το «Solo» και τη «Μαγεία του Βουνού», δεν θα πρέπει να έχουν καμία αμφιβολία. Η ίδια η σκηνοθέτις το περιγράφει σαν τονικό κινηματογραφικό ποίημα, πρόκειται όμως για μουσική δωματίου, παιγμένη στον πεπερασμένο χώρο μιας γκαλερί, η κύρια σάλα της οποίας πλημμυρίζει από -ορισμένες συγκλονιστικές είναι η αλήθεια- δυναμικές εικόνες. Όσο η κάμερα κοιτάζει από ψηλά, συναντά αφηρημένους πίνακες στα χρώματα της φύσης, φράκταλς που στον πυρήνα τους κρύβουν τις απαρχές μιας κοινωνικής δομής η οποία παρασιτεί αρμονικά στις όχθες των ποταμών. Ο Γουίλεμ Νταφό στο ρόλο του αφηγητή, μας υπενθυμίζει ότι στο ρου της ιστορίας η ανθρώπινη δραστηριότητα ξεκινά εκεί που υπάρχει νερό. Ένα ζωογόνο στοιχείο με την παράλληλη ιδιότητα να διαβάλλει το πρόσωπο του πλανήτη, προσφέροντάς του μοναδικές (και εξαιρετικά φωτογενείς όπως αποδεικνύεται) μορφές και αντιθέσεις.
Αν υπάρχει ένας λόγος που ο συνδυασμός εικόνας και ήχου δεν μετουσιώνεται ποτέ σε συμφωνία, είναι το κείμενο. Σε όλα του τα επίπεδα… Είναι στιγμές που οι λέξεις και η εκφορά τους φέρνουν σε έκθεση ιδεών ενώ η αποστειρωμένη στουντιακή του ποιότητα, απουσία οποιουδήποτε sound design πέραν της πρωτότυπης μουσικής, το καθιστούν ένα εντελώς περιττό στυλιστικό στοιχείο που υπονομεύει την διαλογιστική δύναμη της εικόνας. Οδηγεί επίσης την εσωτερική αφήγηση για το ταξίδι του νερού από τη ζωή στο θάνατο κι από τη γη στον ουρανό, στα τετριμμένα μονοπάτια κάθε οικολογικής επίκλησης στο συναίσθημα. Από τα μισά του δεύτερου μέρους όπου η εστίαση έχει περάσει στην επιβολή του ανθρώπου πάνω στους υδάτινους όγκους, το (οτπικοακουστιικό) ενδιαφέρον σταδιακά μειώνεται και χρειάζεται να έρθει μια έκρηξη ακολουθούμενη από τα ελεγειακά νιαουρίσματα μοιρολόγια του Τομ Γιορκ για να μας επαναφέρουν στο στοχαστικό mood.
Το ντοκιμαντέρ καταλήγει ακριβώς εκεί όπου ξεκίνησε και είναι απορίας άξιο πως μια δουλειά γυρισμένη σε 40 περίπου χώρες, που απευθύνεται αποκλειστικά στα αισθητήρια της ακοής και της όρασης, έχει αποτύχει να μας ταξιδέψει. Ίσως γιατί ενσωματώνει πολλή (και μάλλον αχρείαστη) πληροφορία… Ίσως γιατί ό,τι και να λέει ο Ώντεν, η τέχνη χρειάζεται αγάπη κι όχι νεράκι. Κρατάμε την φωτογραφική ευαισθησία (που κι αυτή χάνεται κάπου μέσα στις μεταμορφώσεις), παραδεχόμαστε τη θετική διάθεση και τους μειλίχιους ρυθμούς (πραγματικό διάλειμμα απ' το ζόφο που μας περιβάλλει), αλλά όπως έγραψε και ένας μεγάλος Έλλην κλασικός "χωρίς νερό μπορώ, χωρίς εσένα όχι". Ακόμα και στα ντοκιμαντέρ καμιά φορά αρμόζουν μεταφορές, όχι κυριολεξίες.
ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ
- ΠΑΡΑΓΩΓΗ Αυστραλία
- ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ Τζένιφερ Πίντομ
- ΣΕΝΑΡΙΟ
- ΗΘΟΠΟΙΟΙ
- ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ
- ΔΙΑΡΚΕΙΑ75'
- ΔΙΑΝΟΜΗNeo Films
