Mικρό Λουλούδι (ή 15 Τρόποι να Σκοτώσεις τον Γείτονά σου)

Petit Fleur

Ο Σαντιάγο Μίτρε του υποψήφιου για Όσκαρ «Αργεντινή, 1985» σκηνοθετεί για πρώτη φορά μακριά από τη χώρα του, διασκευάζοντας το ομότιτλο μυθιστόρημα σε μία ανάλαφρη σουρεαλιστική/υπαρξιακή φάρσα για τον ανδρικό ψυχισμό και τις σύγχρονες σχέσεις.

Συντάκτης: Θοδωρής Καραμανώλης

ΜΟΙΡΑΣΟΥ ΤΟ

Ο Χοσέ, ένας Αργεντίνος και άρτι απολυμένος κομίστας, προσπαθεί (not) να ξαναφτιάξει τη ζωή του σε μια επαρχιακή πόλη της Γαλλίας. Κυρίως περιμένοντας την όμορφη σύζυγό του να γυρίσει απ' τη δουλειά και φροντίζοντας τη νεογέννητη κόρη τους. Μια μέρα, στην προσπάθειά του να νιώσει ωφέλιμος, αποφασίζει να φυτέψει ένα δέντρο στην αυλή τους και με το baby monitor στην τσέπη, χτυπάει την πόρτα του γείτονα για να του ζητήσει ένα φτυάρι. Σχεδόν ανεξήγητα, η συνάντησή τους καταλήγει με το φτυάρι καρφωμένο στο λαιμό του γείτονα, ενώ το πικάπ παίζει το «Petite Fleur» του Σίντνεϊ Μπεσέ. Μία εβδομάδα μετά, ο Χοσέ έκπληκτος ανακαλύπτει πως ο γείτονας του όχι απλά είναι ακόμη ζωντανός αλλά και έτοιμος να τον ξαναϋποδεχτεί στην πολυτελή μεζονέτα του, αυτή τη φορά για να δοκιμάσουν φίνο κόκκινο κρασί…

Το φιλμ προέρχεται από ένα μικροσκοπικό παράλληλο σύμπαν που άπτεται της ελληνικής διανομής, αλλά μένει αόρατο στα μάτια των πολλών που δυσκολεύονται να δουν κάτω απ' τη σκιά των υπερηρώων. Σ' αυτό το σύμπαν, το απ' τα έσχατα του world cinema οριοθετημένο, το υποεκπροσωπούμενο, το αχαρτογράφητο, το άναρχο και το σκοτεινό, το «Μικρό Λουλούδι» είχε ανακηρυχθεί από τους ειδικούς ως μία απ' τις πιο αναμενόμενες ταινίες της χρονιάς που πέρασε. Δεν έρχεται συχνά η ευκαιρία κι η στιγμή, που ένα ταλέντο του διαμετρήματος του Σαντιάγο Μίτρε ξεφεύγει απ' τα στενά όρια της χώρας του για την παραγωγή μιας ταινίας, διασκευάζοντας μάλιστα ένα σύγχρονο μπεστ σέλερ, προσαρμόζοντας το στις ευαισθησίες του διεθνούς arthouse κοινού. Κάπως έτσι, πολύ πριν το υποψήφιο για Όσκαρ «Αργεντινή, 1985» του ιδίου σκηνοθέτη, είχαμε να περιμένουμε μια σουρεαλιστική κομεντί που θα έφερνε το Μίτρε για πρώτη φορά στην Ευρώπη και αναγνωρίσιμους ευρωπαίους σταρ στη δούλεψή του (Μελβίλ Πουπό, Βιμάλα Πονς, Σέρχι Λόπεζ).

Φευ αγαπητοί. Το «Μικρό Λουλούδι» περισσότερο από σουρεάλ ψυχαναλυτική κωμωδία φέρνει σε υπαρξιακή φάρσα, ίδιον ιδιαίτερα δημοφιλές απ' ότι φαίνεται μεταξύ των εκπροσώπων μιας εξαιρετικά ταλαντούχας γενιάς Αργεντίνων σκηνοθετών απ' το μικρούλι σύμπαν, που ακόμα δεν έχει καλά καλά σαρανταρίσει. Όσο ο Χοσέ περιμένει τη ζωή του να συμβεί, περιδιαβαίνει στα προάστια του ανδρικού ψυχισμού αναζητώντας επιβεβαίωση στο προσωπικά του αδιέξοδα. Μια φυγή απ' τη στείρα ρουτίνα θα έλεγε ο αδαής κι ο επιπόλαιος. Τη βρίσκει μέσα απ' το φόνο, μόνο που το πτώμα αρνείται να συμβιβαστεί με την ιδέα του αφανισμού του. Μέχρι που η δολοφονία γίνεται κι αυτή ρουτίνα, κομμάτι μιας περιοδικής εκτόνωσης όπως οι επισκέψεις σε έναν εναλλακτικό (δηλαδή τσαρλατάνο) ψυχολόγο/γκουρού/υποκινητή των επτά θανάσιμων αμαρτημάτων στις οποίες επιδίδεται η σύζυγος. Η οποία ως το πραγματικό θύμα της αστικής, πόσω μάλλον μικροαστικής της κατάστασης αντιμάχεται τη συνήθεια και καταλήγει να μαλακίζεται μεταφορικά και κυριολεκτικά όσο φοβάται μην τυχόν την προσπεράσει η ζωή που ονειρευόταν να ζήσει. Πολύ νόημα που θα έλεγε κι ο Χάρι Κλυν.

Επειδή όμως «ο σινεμάς πρόκειται για αλισβερίσι», πίσω απ' όλ' αυτά τα ιντριγκαδόρικα κάτι πρέπει να δώσει κι ο σκηνοθέτης, αλλά δεν… Αντίθετα υποπίπτει κι ο ίδιος στο θανάσιμο αμάρτημα της οκνηρίας και του να κάνει το θέμα του φόρμα και μορφή. Έτσι η σκηνοθετική ρουτίνα διαπερνά το κάθε κάδρο του. Το «Μικρό Λουλούδι» είναι η άψυχη επανεκτέλεση ενός jazz standard. Μια ανέμπνευστη επαναληπτικότητα απλώνει κι απλώνεται στο χρόνο, κάνοντάς το να μοιάζει με το κινηματογραφικό κακέκτυπο ενός θεάτρου του παραλόγου (με το πιο παράλογο απ' όλα να είναι η επιμονή του στη ρομαντική διάσταση της ταινίας του). Κι αν ξεπεράσουμε την αντικειμενική ματιά πάνω στο έργο, υπάρχει κι ένα δεύτερο αμάρτημα, ευτυχώς όχι θανάσιμο, που έχει να κάνει με την ανάγνωση του πρωτότυπου. Το πραγματικό χάρισμα στη μεταφυσική του κειμένου δεν έχει να κάνει με την ικανότητα του γείτονα να μην πεθαίνει, αλλά με τη δυνατότητα του πρωταγωνιστή να σκοτώνει χωρίς συνέπειες…

Απ' ό,τι φαίνεται όμως ο Μίτρε είχε καλύτερα πράγματα να κάνει από το να σκηνοθετεί κωμωδίες στη Γαλλία. Γι' αυτό όπως θα έλεγε κι ο γείτονας του Χοσέ, καλύτερα στη ρουτίνα του. Στα πολιτικά θρίλερ εποχής και στον υπαρκτό σουρεαλισμό της αργεντίνικης ιστορίας. Για τα υπαρξιακά μας έχουμε να απευθυνθούμε στους υπόλοιπους της γενιάς του (με τον καλύτερο btw να έπεται στις κυκλοφορίες του συγκεκριμένου γραφείου διανομής, περισσότερα εν καιρώ).