Gunda

Με περγαμηνές από το Φεστιβάλ Βερολίνου, την αγκαλιά του Χοακίν Φίνιξ και τις ευλογίες του Πολ Τόμας Άντερσον, το «Gunda» φέρει στο σινεμά εκείνα τα στοιχεία που λείπουν από τα μεγάλα ντοκιμαντέρ και που παραμένουν στον πυρήνα τους απλά.

Συντάκτης: Χρήστος Πολίτης

ΜΟΙΡΑΣΟΥ ΤΟ

Ένα μικρό χαμηλόφωνο αριστούργημα, μια ασπρόμαυρη σερενάτα χωρίς μουσική για τη ζωή της Γκούντα, μιας μαμάς γουρούνας που ζει και έπειτα βλέπει να χάνεται το θαύμα της ζωής, είναι το «Gunda», ένα εξαίσιο ντοκιμαντέρ από τον Βίκτορ Κοσακόφσκι.

Εκεί που απουσιάζουν οι άνθρωποι, που λειτουργούν παρασκηνιακά, έχοντας επιτελέσει το έργο τους, αφήνοντας για λίγο τα «θύματά» τους να χαρούν τη ζωή, εκεί επεμβαίνει η σκοτεινή πλευρά της «ρουτίνας».

Ο Βίκτορ Κοσακόφσκι, έμπειρος ντοκιμαντερίστας (θυμηθείτε την «Ακουαρέλα» του, ένα καταγγελτικό ντοκιμαντέρ για την κλιματική αλλαγή) επιχειρεί και πράττει το ακατόρθωτο. Γίνεται μέρος μιας φάρμας και ακολουθεί τις μέρες και τα έργα της Γκούντα, ενός θηλυκού γουρουνιού από την στιγμή που γεννάει δεκάδες μωρά.

Η κάμερά του αθόρυβα και αεικίνητα τριγυρίζει στον αγρό μαζί τους, όσο εκείνα μεγαλώνουν με τη μαμά τους να τα προστατεύει και να τα καθοδηγεί. Όπως ακριβώς ο Κοσακόφσκι. Σαν να καθοδηγεί τα βλέμματα και τις κινήσεις των γουρουνιών, σαν εκείνα να ακούνε το «πάμε» και το «στοπ». Σαν να κινηματογραφεί την ίδια την ζωή, σαν ένα πορτραίτο εφάμιλλο με την ομορφιά της ύπαρξης.

Η ζωή των γουρουνιών μοιάζει ανέμελη μέχρι που η ίδια η μοίρα θα έρθει για να τους απομακρύνει. Σαν δυο πόλοι θα χωριστούν με τη μαμά Γκούντα, με την ίδια πρωταγωνίστρια μιας σπαρακτικής λυτρωτικής περιδιάβασης να ψάχνει την ζωή που έφυγε μαζί με τα μωρά της.

Η απουσία των ανθρώπων, η απουσία της μουσικής ή της αφήγησης, αφήνοντας παρθένα την καταγραφή, κάνει το «Gunda» ακόμα πιο τρομακτικό, ακόμα πιο συγκινητικό.

Η γλυκύτητα της ζωής και το αναπόφευκτο του θανάτου, που ο θεατής γνωρίζει επειδή «τυγχαίνει να είναι άνθρωπος» ορίζει το «Gunda» και το τοποθετεί σε εκείνες τις σπάνιες στιγμές σινεμά, που συντελείται το «μεγάλο».

Παραθέτοντας εμβόλιμα σκηνές από τη ζωή μερικών αγελάδων και μιας κουτσής κότας, που σαν δορυφόροι συμπονούν το δράμα που θα έρθει στη φάρμα της Γκούντα, ο Κοσακόφσκι δημιουργεί ένα σύμπαν εκείνων των χαμένων ψυχών που έχουν ημερομηνία λήξης.

Το καταγράφει ο Κοσακόφσκι στα μάτια της Γκουντα που είναι θλιμμένα. Το έχει ζήσει ξανά να χάσει τα μικρά της; Κανείς δε ξέρει, μα και κανείς δεν αμφιβάλλει.

Τα αινιγματικά travellings δημιουργούν ένα κύκλο πόνου, όμοιο με μιας τραγωδίας, που ακολουθεί κατά γράμμα τους κανόνες της.

Αποποιημένο από ενοχές, το «Gunda» είναι ένα σινεμά δώρο.