Ο Χαμένος Βασιλιάς

The Lost King

Η περίπτωση της Φιλίπα Λάνγκλεϊ, μιας ερασιτέχνιδας ιστορικού που ερεύνησε και κατάφερε να εντοπίσει το σημείο ταφής του Βασιλιά Ριχάρδου του 3ου, αναθεωρώντας και αποκαθιστώντας ταυτόχρονα και την επίσημη Ιστορία γύρω από το πρόσωπό του. Ο Στιβ Κούγκαν υπογράφει το σενάριο, ξαναβρίσκοντας 9 χρόνια αργότερα και τον Στίβεν Φρίαρς της «Philomena».

Συντάκτης: Ηλίας Δημόπουλος

ΜΟΙΡΑΣΟΥ ΤΟ

Τον Αύγουστο του 2012, μια ανασκαφή σε ένα πάρκινγκ του Λέστερ στην Αγγλία, θα αποκάλυπτε το άδοξο σημείο ταφής του Βασιλιά Ριχάρδου του 3^ου. Νεκρός στην μάχη του Μπόσγουορθ (κατά θαυμάσια σύμπτωση παρά δύο μέρες 527 χρόνια πριν), ο 32χρονος βασιλιάς δεν θα έβλεπε την τρομερά αμφιλεγόμενη συνέχεια του ονόματός του. Για κάποιους εγκάρδιος άρχοντας και σημαντικός νομοθέτης, για άλλους σατανική φυσιογνωμία ενός «σακάτη» που «έκρυβε στην εξωτερική του δυσμορφία την εσωτερική του δολιότητα», ο Ριχάρδος θεωρήθηκε «σφετεριστής του αγγλικού θρόνου» και εναποτέθηκε ιστορικά κοντύτερα στην περιγραφή του θρυλικού σαιξπηρικού έργου που φέρει το όνομά του. Τα πράγματα όμως δεν ήταν ακριβώς έτσι. Αιώνες μετά, μια ερασιτέχνις ιστορικός, η Φιλίπα Λάνγκλεϊ, ηγήθηκε της ανασκαφής που θα αποκάλυπτε όχι μόνο την σωρό του «χαμένου βασιλιά» αλλά και την ιστορική παραχάραξη. Με την κηδεία μετά βασιλικών πλέον τιμών του Ριχάρδου το 2015, 530 χρόνια μετά τον θάνατό του, το Παλάτι αναγνώριζε έναν νόμιμο κι όχι έναν σφετεριστή βασιλιά.

Τα παραπάνω στοιχειοθετούν την νοηματική καρδιά του σεναρίου των Στιβ Κούγκαν και Τζεφ Πόουπ. Ο παραλληλισμός με το σήμερα και την ιστορία της Λάνγκλεϊ είναι ευκρινής και επείγων. Η τέχνη παραχαράσσει για τους δραματικούς σκοπούς της, η εμπάθεια και το κουτσομπολιό διαστρεβλώνουν. Η αλήθεια μπορεί να είναι το πρώτο θύμα της κακοβουλίας όσων για προσωπικούς λόγους απλουστεύουν τα γεγονότα και κατονομάζουν ενόχους, όμως ιστορία δεν γράφεται θερμόαιμα. Η μελέτη, η υπομονή, το πάθος – όλα τους χρονοβόρα και αυτοθυσιαστικά ίσως για οφθαλμοφανές μέρος της σημερινής λογικής – εργάζονται και φέρνουν στο φως τα πράγματα. Χωρίς κραυγές μίσους, αντιθέτως συχνά με αυταπάρνηση. Όπως η Λάνγκλεϊ, που είδε το όνομά της σε κάποιο βαθμό να σβήνεται από τα κατάστιχα των υπευθύνων για το ιστορικό εύρημα και την αποκατάσταση της αλήθειας. Έτσι η ταινία εισέρχεται στο ακόμα πιο κύριο πιάτο της: Άνθρωποι με πάθος και όνειρα, γυναίκες που αγωνίζονται να υπάρξουν, να φανούν, ακόμα και να ακουστούν – όπως ωραιότατα δείχνει η ταινία σε πολλές σκηνές στις οποίες η αρμόδια αναγκάζεται να σιωπήσει μπροστά σε άντρες που οικειοποιούνται την δουλειά και την σκέψη της – όλα τους σε μια ρομαντική, εγγλέζικη συσκευασία που αντιμετωπίζει τον ιστορικό χρόνο ως ολοζώντανο μέρος του παρόντος.

Χάρισμα και ελάττωμα μαζί της ταινίας, είναι η πλήρης σεναριογραφική και σκηνοθετική μετάφραση των παραπάνω σε μια σβέλτη, ανάλαφρη, χολιγουντιανά ρέουσα, αφηγηματικά εύπεπτη και τονικά ευχάριστη λογική. Το έργο παρακολουθείται νεράκι, η μουσική του Αλεξάντρ Ντεσπλά, ήδη από τους αλά «Ψυχώ» τίτλους της αρχής (ένα εσωτερικό αστείο με πλακαδόρικη σχέση με την πλοκή) κινείται και υπογραμμίζει με παροιμιώδη σπιρτάδα όσα βλέπουμε, ενώ η Σάλι Χόκινς στον ρόλο της Λάνγκλεϊ υπενθυμίζει τι χαρισματική ηθοποιό ανακάλυψε και μας επέβαλε πρωταγωνιστικά ο Μάικ Λι πριν κάμποσα χρόνια.

Αναπόφευκτα, σε τόση ελαφρότητα καραδοκούν κάποιες αδυναμίες. Είτε τις επισημάνει κανείς στην υπεραπλούστευση της πραγματικής ιστορίας (ο Σαίξπηρ ασχήμυνε την πραγματικότητα για δραματικούς λόγους, τούτο την ωραιοποιεί για –δίκαια- επίκαιρους), ή διαπιστώσει μια ενοχλητική αντιεπιστημονική στάση για χάρη μιας γυναικείας διαίσθησης, γεγονός παραμένει ότι η Λάνγκλεϊ δεν αντιμετώπισε τόση εχθρότητα στο έργο της από το Πανεπιστήμιο και τις Αρχές. Ούτε, επίσης, στο όνομα μιας κινηματογραφικής διασκέδασης περνάει εύκολα ένα σενάριο που σου ζητά να δεχθείς ως λόγο ανασκαφής ένα προαίσθημα. Θαύματα μπορεί να γίνονται, συμπτώσεις υπάρχουν, όλα καλά κι όλα ωραία, αλλά η γλυκιά παραχάραξη του σινεμά σε μια πραγματική ιστορία διαπράττει εδώ ότι ακριβώς στηλιτεύει η ηρωίδα και όσα έπαθε η υστεροφημία του χαμένου βασιλιά της.

Με άλλα λόγια, δέχεσαι τα ψεγάδια για να απολαύσεις. Και τότε ο Στίβεν Φρίαρς, σε σταθερή αφηγηματική φόρμα εδώ και περίπου 40 χρόνια (για να μην θυμηθούμε το απολαυστικό «Gumshoe» του 1971!), υπενθυμίζει τι θα πει επιδεξιότητα μεγάλου τεχνίτη και ευελιξία σκηνοθέτη-αφηγητή άνεσης σε κάθε κινηματογραφικό είδος. Απλά, οι τέσσερεις οσκαρικές υποψηφιότητες της «Philomena», ή τα σκηνοθετικά μεγαλεία ταινιών όπως οι «Επικίνδυνες Σχέσεις» ή ο «Ήρωας κατά Λάθος» είναι αυτή τη φορά μακριά.