Νέα Τάξη

New Order

Βραβευμένη με τον Αργυρό Λέοντα της Επιτροπής στη Βενετία το 2020, η «Νέα Τάξη» του Μισέλ Φράνκο είναι μια εφιαλτική πολιτική προφητεία πάνω στον πόλεμο των τάξεων. Οι άστοχες αντιδράσεις που την ακολουθούν όμως, μοιάζουν να έχουν περισσότερο ενδιαφέρον από την ίδια την ταινία

Συντάκτης: Θοδωρής Καραμανώλης

ΜΟΙΡΑΣΟΥ ΤΟ

Σε μια δυστοπική εκδοχή του Μεξικού, η ανώτερη κοινωνικά τάξη παντρεύει τα παιδιά της, την ώρα που στους γύρω δρόμους το προλετάριο έχει σηκώσει τα όπλα. Ένας παλιός υπάλληλος της οικογένειας της νύφης, αποφασίζει να στο σπίτι των πρώην αφεντικών του και να ζητήσει χρήματα για την άρρωστη γυναίκα του. Η εμφάνισή του γίνεται ο καταλύτης σε μια ανελαστική κοινωνική σύγκρουση με οδυνηρό αποτέλεσμα την άνοδο της «Νέας Τάξης».

Η ταινία του Μισέλ Φράνκο φτάνει με καθυστέρηση ενός και πλέον έτους στις ελληνικές αίθουσες, χρόνος κατά τον οποίο ο «θρύλος» της μάλλον μεγάλωσε παρά πληγώθηκε από τις επικρίσεις που κατά κύριο λόγο τη συνοδεύουν. Ίσως επειδή η «Νέα Τάξη» είναι (σε έναν περιορισμένο έστω βαθμό) μια ταινία από την πάστα του «Σαλό» ή του «Μη Αναστρέψιμος». Ένα έργο που ξεκινάει από την πρόκληση, υιοθετώντας επιθετική αισθητική και γραφικές αναπαραστάσεις σε στιγμιότυπα από μία ευρύτερη φρικωδία. Μια έξαρση μηδενιστικής βίας που το διαμέτρημά της μεγαλώνει όσο συνεχίζει να εκμαιεύει αντιδράσεις. Ειδικά δε όταν αυτές αρθρώνονται με στερεοτυπικές φράσεις από το λεξιλόγιο της (πολιτικά νοούμενης) νέας τάξης, μια αόρατης συμφωνίας που οδηγεί νομοτελειακά στην ουδετερότητα, με σκοπό την ισορροπία.

Είναι πολύ εύκολο να παρεξηγήσει κανείς τον σκηνοθέτη, αλλά τον ίδιο δεν φαίνεται να τον πολυνοιάζει. Παραμένει σαδιστικά άμεσος και σχηματικός σε κάθε στροφή του εκρηκτικού πολιτικού του παραληρήματος. Το σενάριό του δεν έχει ήρωες, μόνο θύματα. Δεν έχει ουσιαστική πρόζα, μόνο λέξεις χωρίς κανένα νόημα – τουλάχιστον μέχρι τη λεζάντα λίγο πριν το φινάλε: «μόνο οι νεκροί έχουν δει το τέλος του πολέμου». Ο πόλεμος στην ταινία είναι ταξικός και οι νεκροί αμέτρητοι, τα πλέον ανήθικα (γι' αυτό και μεγαλύτερα) εγκλήματα όμως έρχονται αφού έχει τελειώσει η μάχη των τάξεων (στο δρόμο για την ουδετερότητα, με σκοπό την ισορροπία).

Και όχι, δεν είναι μια ταινία για τα δεινά της επανάστασης, δεν ενδιαφέρεται προφανώς να είναι πολιτικά ορθή, δεν είναι μια ιστορία δοσμένη μέσα από τα μάτια του 1% όπως επανειλημμένα γράφεται και, επιτέλους, δεν υπάρχει πουθενά συμφωνημένο το ότι ο κινηματογράφος υφίσταται για να κάνει εμάς χαρωπούς και τις ταινίες ευάρεστες. Η «Νέα Τάξη» είναι μια εξαιρετικά δυσάρεστη εμπειρία και όσοι εισέλθετε καλύτερα απωλέσατε κάθε ελπίδα. Ο Φράνκο έχει την ικανότητα να μετατρέπει τη δυσφορία και το έντονο στυλιζάρισμά του σε τέχνη. Μέσα σε 86 (το λιγότερο) έντονα λεπτά δείχνει πως κάτι έχει να πει, κάτι καινούργιο, κάτι τολμηρό. Λογιζόμενοι το δεύτερο μισό του φιλμ, όφειλε να βρει ένα καλύτερο παράδειγμα να χρησιμοποιήσει.