Η Αυτοκρατορία του Φωτός

Empire of Light

Όχι χωρίς προβλήματα, αλλά με ακόμα μία tour de force ερμηνευτική εμφάνιση της Ολίβια Κόλμαν και μια σκηνή που σε στέλνει για χαρτομάντιλα, η «Αυτοκρατορία του Φωτός» είναι εκείνη η μικρή, τρυφερή και πέρα για πέρα ευγενική ταινία που ο Σαμ Μέντες στριμώχνει ανάμεσα σε «μεγαλύτερα» προτζεκτ.

Συντάκτης: Γιάννης Βασιλείου

ΜΟΙΡΑΣΟΥ ΤΟ

Όταν έχεις γυρίσει μια ταινία του μεγέθους του «1917» – όχι μόνο σε επίπεδο παραγωγής- δικαιολογείσαι να στραφείς σε κάτι πιο μικρό και ήσυχο. Η «Αυτοκρατορία του Φωτός» του Σαμ Μέντες τοποθετείται γεωγραφικά στις νότιες βρετανικές ακτές. Η δράση της εξελίσσεται σε ένα κομψό παλιό σινεμά, το Empire, και αφορά μια χούφτα ανθρώπων που ζουν κι εργάζονται εκεί, εστιάζοντας σε μια μανιοκαταθλιπτική υπεύθυνη, έναν νεοπροσληφθέντα μαύρο υπάλληλο και την πρωτίστως αγαπητική, μα δευτερευόντως και ερωτική σχέση που αναπτύσσεται μεταξύ τους.

Ναι, καταλαβαίνεις την αποστροφή μερίδας της κριτικής, η «Αυτοκρατορία» είναι όντως μια προβληματική ταινία. Ναι, έτσι όπως συντρέχουν ποικίλα κοινωνικά και προσωπικά ζητήματα, αισθάνεσαι σαν να παρακολουθείς το ντεμπούτο κάποιου πρωτοεμφανιζόμενου σκηνοθέτη, που θέλει να μιλήσει για όλα, και όχι ενός δημιουργού εγνωσμένης αξίας, όπως ο Μέντες – από μια πλευρά πρόκειται όντως για «πρώτη» ταινία, είναι, βλέπεις, το πρώτο σενάριο που υπογράφει μόνος του. Και ναι, η για ακόμα μια φορά κτηνώδης ερμηνεία της Ολίβια Κόλμαν δεν βρίσκει άξιο συμπαραστάτη στο πρόσωπο του φωτογενέστατου, πλην άγουρου υποκριτικά Μάικλ Γουόρντ, τον οποίο θυμόμαστε από τη σειρά «Top Boy».

Πέρα, όμως, από την επιθυμία του Μέντες να χωρέσει στο έργο κι εκείνα που αγαπά, ταινίες, μουσικές, τον Τένισον φυσικά – θυμάστε το «Skyfall»;- και πέρα από την πολύτιμη σφραγίδα Ντίκινς στην εικόνα, υπάρχει μια καταπληκτική ιδέα στο επίκεντρο της ταινίας που την κάνει να διαφέρει από οποιαδήποτε άλλη αντίστοιχη έχουμε δει και αφορά τη σχέση μας με το σινεμά – επί της ουσίας, αυτό αφορά η «Αυτοκρατορία», έστω κι αν ο Μέντες στις μισές συνεντεύξεις του δίνει το προβάδισμα στην ψυχική ασθένεια. Ενώ συνήθως οι ταινίες της αυτής συνομοταξίας ακολουθούν μια διαδρομή από το σινεμά στη ζωή, ετούτη εδώ επιλέγει αντίστροφη πορεία. Η ζωή λαμβάνει χώρα κυριολεκτικά πάνω από τον κινηματογράφο και γύρω από αυτόν. Δεν είναι τυχαίο, άλλωστε, που οι πρώτες ιδιωτικές συναντήσεις των δυο απόκληρων χαρακτήρων λαμβάνουν χώρα στον εγκαταλελειμμένο πάνω όροφο του σινεμά ή στην ταράτσα του κτιρίου – την ώρα που οι θεατές στην αίθουσα του Empire μαγεύονται από το τεχνητό δράμα, οι ήρωες βιώνουν ένα δικό τους, μαγικό και πέρα για πέρα πραγματικό δράμα, ακριβώς από πάνω.

Η Χίλαρι, η κεντρική ηρωίδα που βασίζεται στη μανιοκαταθλιπτική μητέρα του Μέντες, πρώτα ζει, πρώτα αφήνεται να αγαπηθεί και δοκιμάζει να αγαπήσει κι έπειτα παρακαλά τον μηχανικό προβολής να της δείξει μια ταινία. Γιατί με το βίωμα, από «ψευδαίσθηση ζωής» οι ταινίες γίνονται, ξαφνικά, μια αντανάκλασή της. Αφού ζήσεις, για πρώτη φορά καταλαβαίνεις πραγματικά τι είναι αυτό που βλέπεις, όχι με τον τρόπο του τουρίστα, αλλά με εκείνον του συνοδοιπόρου και (συμ)πάσχοντα. Κι αυτές οι μικρές στιγμές ανάμεσα σε σένα, εκείνη τη δέσμη φωτός, το σελιλόιντ, τους ανθρώπους στην οθόνη και τους ανθρώπους μέσα σου, χτίζουν μια «αυτοκρατορία του φωτός» που κανείς δεν θα μπορέσει ποτέ να αλώσει.