Βρώμικος Παράδεισος

After Blue

Σε έναν πλανήτη κατοικούμενο αποκλειστικά από «γυναίκες», η Ρόξι ξεθάβει μια δολοφόνο και καταδικάζεται μαζί με την μητέρα της να τη βρουν και να την εξοντώσουν. Η απερίγραπτη δεύτερη μεγάλου μήκους του Μπερτράν Μαντικό είναι ένας σκηνογραφικός οργασμός για τον οποίον κάποιοι θα παραληρήσουν και όλοι οι υπόλοιποι θα τρέχουν να σωθούν.

Συντάκτης: Ηλίας Δημόπουλος

ΜΟΙΡΑΣΟΥ ΤΟ

Η εικονοκλαστικότητα, η ιδιότητα δηλαδή ενός δημιουργού να επιτίθεται στη νόρμα και να παραδίδει τελικά μια ρηξικέλευθη αισθητική πρόταση, δεν είναι πανάκεια. Αν ήταν έτσι, ένα πλήθος εικονοκλαστών με ιστορία και συνεκτικό έργο, ο Πίτερ Γκρίναγουεϊ, ο Γκάι Μάντεν ή ακόμα και ο Στάνλεϊ Κιούμπρικ (για να διαλέξουμε τρεις αρκετά διαφορετικούς μεταξύ τους), θα ήταν στο απυρόβλητο και το σινεμά, δια μέσω των δημιουργών του, θα είχε κάνει την εικονοκλαστικότητά τους πεπατημένη. Δεν συμβαίνει – ούτε καν για τον τελευταίο.

Ο Μαντικό, όπως έγραφα πέρυσι στον κατάλογο των Νυχτών Πρεμιέρας, όπου η ταινία πρωτοπροβλήθηκε στην χώρα μας, ανήκει στους δημιουργούς που φτιάχνουν τον κόσμο που θα κινηματογραφήσουν. Ούτε αυτό είναι όμως πασπαρτού. Άλλος ο Τατί, άλλος ο Γκίλιαμ, άλλος ο Χίτσκοκ κι άλλος (ακόμα και) ο Βιλνέβ, αν προτιμάτε. Το μεγάλο μήκος χρειάζεται σενάριο, αντί μια ιδέα, προορισμό, αντί για τουριστική περιδιάβαση. Διαλέγοντας μια γαστρονομική αναλογία, το μεγάλο μήκος είναι μενού, όχι ένα ορντέβρ για να τραβήξεις την προσοχή με μια ξαφνική ένταση ή έναν απρόσμενο συνδυασμό.

«Ο Βρώμικος Παράδεισος» έχει μια καλή ιδέα-μοτίβο, την ανατροπή της φυλετικής δυαδικότητας (συμβολικά και από τον τίτλο διαφαινόμενη – εξού και τα εισαγωγικά στις γυναίκες της εισαγωγής) και την απαλλαγή της Γυναίκας από το πατριαρχικό πρότυπο περιγραφής της, μια σκηνογραφική αντίληψη, που δονείται από τον Στέρνμπεργκ, τον Ράσελ, τον Γκίλιαμ και τον Κόρμαν (ίσως και άλλους που δεν αναγνωρίζω) και αφήνει και σκόρπιες τις εκλεκτικές του αναφορές (ο Στέρνμπεργκ πάλι, η Κέιτ Μπους, οι Roxy – όλοι έχουν ονόματα στο έργο) και τίποτε άλλο. Όλα τους ένα τέλειο υλικό για ένα εστέτ μικρομηκάδικο πείραμα, ποτέ όμως, για αυτόν τον θεατή, για ουσιαστική πράξη μεγάλου μήκους.

Και μιας και φτάσαμε σε «αυτόν τον θεατή», η απάντηση σε μια ερώτηση που οι «άλλοι θεατές» (καλώς) θα διατυπώσουν. Τόσο αρνητική «αστρική» αποτίμηση για μια ταινία που προτείνατε φεστιβαλικά; Ανενδοίαστα ναι. Πρώτον διότι οι ταινίες είναι πάντα για να προτείνονται και δεύτερον διότι ένα φεστιβάλ οφείλει να είναι πολυσυλλεκτικό. Στη γη του χρειάζεται να φυτρώνουν και να εκτίθενται άνθη ετερόκλητα, όλα τους υπηρετούντα, κατά το δυνατόν (αφού όλες οι…σοδειές δεν είναι πάντα ίδιες), τις σύγχρονες μορφές της τέχνης που συντελείται εκεί έξω.

Άλλωστε, ο μπούσουλας για έναν σοβαρό σινεφίλ δεν μπορεί ποτέ να είναι τα αστεράκια.