Αγία Έμυ

Holy Emy

Μια πραγματική Αγία πέρα από το Καλό και το Κακό, πρωταγωνιστεί σε ένα σκληρό παραμύθι που δανείζεται από το μαγικό ρεαλισμό και το ντοκιμαντέρ παρατήρησης, για να καταλήξει κάπου πολύ πιο μακριά. Κάπου που ελάχιστες ταινίες πριν την «Αγία Έμυ» κατάφεραν ή σκέφτηκαν να φτάσουν.

Συντάκτης: Θοδωρής Καραμανώλης

ΜΟΙΡΑΣΟΥ ΤΟ

Η Έμυ κι η Τερέζα, δύο κοπέλες με καταγωγή από τις Φιλιππίνες που δουλεύουν περιστασιακά στην ψαραγορά, βλέπουν τις ζωές τους να αλλάζουν όταν η δεύτερη μένει έγκυος από έναν νεαρό προμηθευτή. Η Έμυ φοβάται πως θα χάσει τη φίλη της, που είναι το μόνο της στήριγμα στην κοινότητα Χαρισματικών Καθολικών του Πειραιά. Είναι επίσης μια από τους λίγους που ξέρουν πως όταν κλαίει, τα μάτια της τρέχουν αίμα…

Ντισκλέιμερ όπως θα λέγανε και στο χωριό μου: οφείλω να πω πως νιώθω εντελώς ακατάλληλος να μιλήσω για μια ταινία που όλο της το είναι, βιολογικά με ξεπερνά. Ένα έργο που αναφέρεται στο μυστήριο της νέας ζωής και το μεγαλείο της γυναικείας φύσης, μέσα από μια ιστορία που στροβιλίζει με ένταση γύρω τους τις προαιώνιες κεκαλυμμένες προκαταλήψεις όσων δεν μπορούν να τα συλλάβουν. Η «Αγία Έμυ» είναι μια τραχιά αλλά σθεναρά κινηματογραφική ιστορία ενηλικίωσης, που δεν παραλείπει από τις περιγραφές εμπειριών και βιωμάτων τις κηλίδες του αίματος. Τις ίδιες που η κοινή γνώμη έχει συνηθίσει να τις βλέπει σαν μπλε υγρό στις διαφημίσεις. Αναφέρεται επίσης σε σχέσεις κυρίως μεταξύ γυναικών, αλλά σε ένα σχεδόν πυρηνικό επίπεδο, αφού για την Έμυ που βασανίζεται να διαχειριστεί την κατάστασή της, όλες μοιάζουν εξαρτημένοι δεσμοί.

Αν εύλογα αναρωτιέστε ποια κατάσταση, η Έμυ είναι psychic (παραψυχολογική θα λέγαμε στα ελληνικά) θεραπεύτρια. Είναι μειονότητα μέσα στη μειονότητα των Χαρισματικών Καθολικών, την εκκλησία της οποίας θέλει να επισκέπτεται, αλλά αρνείται να βαπτιστεί. Σκέφτεται να δουλέψει (κάτι) σαν υπηρέτρια στο σπίτι μιας ηλικιωμένης όπου εργαζόταν και η μητέρα της, η οποία είχε αντίστοιχα χαρίσματα αλλά δεν τα άντεξε. Και τέλος δεν θέλει να υπάρχει χωρίς την σαφώς πιο εξωστρεφή Τερέζα, που στην αρχή φαίνεται να είναι η μόνη που καταλαβαίνει σε έναν ικανοποιητικό βαθμό την πολυπλοκότητα που περιβάλλει την ηρωίδα. Η Έμυ είναι σύμφωνα με την παράδοση και την εικονογραφία του Χριστιανισμού μια εν δυνάμει αγία, αλλά ο κύκλος της την προειδοποιεί πως γιατρεύει ο Χριστός, αλλά γιατρεύει και ο Διάβολος.

Υπάρχουν πολλές ακόμη λεπτομέρειες που λειτουργούν κοσμητικά στην αγιογραφία της Έμυ και κάνουν την κατάσταση ακόμη πιο περίπλοκη. Ο χαρακτήρας της ωστόσο παραμένει (καλώς νοούμενα) απλός και προσανατολισμένος στα τυπικά μιας ιστορίας ενηλικίωσης: πρέπει να μάθει να εμπιστεύεται τις δυνάμεις της και να είναι στέκεται άνετα, αν όχι περήφανα απέναντι σε μια κοινωνία που είτε τη φλερτάρει στο πίσω κάθισμα ενός αυτοκινήτου ή τη βάζει να χαιρετάει σε σαλόνια στην Καστέλα, πάντα θα την κοιτάζει περίεργα. Ακόμα κι όταν επιτέλους αφήσει τον ήλιο να συναντήσει το ματωμένο βλέμμα της μέσα από τα τζάμια ενός αστικού λεωφορείου.

Για όλα τα παραπάνω, το ντεμπούτο στη μυθοπλασία της Αρασέλη Λαιμού αποτελεί μια εξαιρετικά ενδιαφέρουσα και τολμηρή ταινία, που εξετάζει τη θέση μιας γυναίκας ανάμεσα σε αντικρουόμενες παραδόσεις. Το κάνει όμως αναγνωρίζοντας πως είναι το κλειδί της ύπαρξης και χρησιμοποιώντας δύο ισοσκελισμένους χαρακτήρες που υιοθετούν διαφορετικό τρόπο στην έκφραση της θηλυκότητάς τους. Στο αμιγώς κινηματογραφικό κομμάτι υπάρχουν αρκετές ενστάσεις – ίσως σε κάποια από τα μικρότερης έντασης σημεία χρειαζόταν ένα πιο ελαφρύ χέρι, ίσως κάπου υπάρχει περισσότερη πληροφορία απ' όση θα έπρεπε, ίσως το λουκ να είναι ένα κατιτίς πιο κάτω από την προσεγμένη παραγωγή. Τίποτα από αυτά όμως δεν υποβιβάζει την ουσία ενός πολύ ιδιαίτερου φιλμ, μπρος στο οποίο στέκομαι με το δέος που αρμόζει σε ένα μυστήριο το οποίο δεν μπορώ πλήρως να μεταλάβω. Κι ο λόγος βρίσκεται ενδεχομένως σε αυτές τις κηλίδες αίμα που σφραγίζουν όλες τις κρίσιμες σκηνές, όπως και το (από πολλές απόψεις) μαγικό φινάλε.