Ένας βετεράνος δημιουργός περιωπής και ο αγαπημένος του, top κλάσης ηθοποιός, αποτελούν ικανή μαγιά για ένα φιλμ που αν μη τι άλλο θα έμπαινε αέρα σε κάθε φεστιβαλική λίστα. Ειδικά όταν ο πρώτος είναι ο Έιμπελ Φεράρα που από τα τέλη των ’70s έχει θέσει εαυτόν στο πάνω ράφι των σύγχρονων αμερικανών δημιουργών με ταινίες όπως το «Bad Lieutenant» και ο δεύτερος ο Γουίλεμ Νταφό, που έχει καταθέσει βαριά ερμηνευτικά διαπιστευτήρια με σπάνια άνεση να υποδύεται χαρακτήρες in extremis. Κάτι που ο Νταφό καλείται να επαναλάβει για χάρη της «Σιβηρίας», στην πέμπτη συνεργασία του με τον Φεράρα. Με τη διαφορά πως εδώ σχεδόν όλα πάνε λάθος: μένουν στην επιφάνεια των όμορφων κάδρων ενώ από ουσία το μόνο που κάνουν είναι να δοκιμάζουν τα όρια μεταξύ κοινοτοπίας και κενότητας.
Η υπαρξιακή οδύσσεια ενός μοναχικού μεσήλικα ονόματι Κλιντ που πασχίζει να συμφιλιωθεί με τους δαίμονές του κινούμενος από τη παγωμένη Σιβηρία στην πυρωμένη έρημο και από τις σκοτεινές σπηλιές στα ηλιόλουστα δάση, υποφέρει από παιδικές ασθένειες που δεν θα θέλαμε να συναντήσουμε στο ύστερο έργο ενός ασυμβίβαστου και οριακού δημιουργού. Πρωτόλειες φιλοσοφικές αναζητήσεις και φλερτ με την ψυχανάλυση που περισσότερο θα ταίριαζε σε κάποιον νεόκοπο κινηματογραφιστή ο οποίος γοητεύεται διαβάζοντας για πρώτη φορά Φρόιντ συνδέονται κάτω από ένα χωροχρονικό πέρα δώθε που παρά ορισμένες σπασμωδικές προσπάθειες να διαφύγει της σοβαροφάνειας, καταλήγει να βυθίζεται σε αυτή.
Ο Φεράρα μετατρέπει τον Νταφό σε μια ακούσια παρωδία μερικών εμβληματικών σταθμών του σπουδαίου ηθοποιού
Κυρίαρχο πεδίο εσωτερικής πάλης του Κλιντ είναι – τι άλλο; – οι γονείς και η παιδική ηλικία. Στην πορεία του που προσιδιάζει σε συνειρμό, εφιάλτη ή κακό τριπάρισμα, συναντά αλχημιστές, γιατρούς, σοβιετικούς να πραγματοποιούν εκκαθαρίσεις στα γκούλαγκ, γυναίκες που μπορεί να ήταν ερωμένες του ή απλά αντικείμενα πόθου, φτάνει στο σημείο να γίνεται παιδί πιάνοντας το μπερδεμένο γαϊτανάκι της ζωής του απ’ την αρχή ή να παίρνει ο ίδιος τη μορφή του πατέρα που τόσο τον κατατρύχει. Για κάθε πιασάρικη στιχομυθία-όαση με τους φανταστικούς ή εσωτερικούς του αντιπάλους του ήρωα τύπου «My soul is within me / Think again, brother» ή «My therapist says you are selfish / You need another therapist», καιροφυλακτεί ένα ρεσιτάλ από μπαναλιτέ δαιμόνια. Σαν εκείνο όπου κάνει έρωτα με διαφορετικές γυναίκες για να μεταμορφωθούν τελικά στην ηλικιωμένη του μητέρα, από της οποίας το προσκεφάλι έλειπε όταν άφηνε τον μάταιο τούτο κόσμο.
Συν τοις άλλοις, η «Σιβηρία» αστοχεί θεαματικά και εξαιτίας της παρουσίας του Νταφό, επειδή ο Φεράρα τον μετατρέπει σε μια ακούσια παρωδία μερικών εμβληματικών σταθμών του σπουδαίου ηθοποιού. Οι ερωτικές σκηνές και αυτές στην σιβηρική καλύβα παραπέμπουν στον «Αντίχριστο», εκείνες στην έρημο τον «Τελευταίο Πειρασμό» και κάποιες από τις πιο κλειστοφοβικές εξάρσεις της ταινίας έρχονται να κλείσουν το μάτι στον «Φάρο», έστω και από σπόντα. Με αυτά τα δεδομένα, η ανθεκτική ποιότητα του Νταφό να σταθεί ακόμα και σε αυτό το επικίνδυνο σε διολισθήσεις one man show ή φωτογραφία του Στέφανο Φαλιβένε που δίνει αυτά τα λεγόμενα «ωραία κάδρα» μπολιασμένα με τον δυναμισμό του φυσικού τοπίου, δεν αρκούν για να σώσουν ένα φιλμ που αν βρισκόταν σε ένα πιο σκληρό φεστιβάλ όπως αυτό των Καννών, δύσκολα θα γλίτωνε την αποδοκιμασία.
Το ΣΙΝΕΜΑ / cinemagazine.gr βρίσκεται στο Βερολίνο με την υποστήριξη της Aegean Airlines και σας υπόσχεται καθημερινές, ζεστές ανταποκρίσεις. Το 70ό Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Βερολίνου θα πραγματοποιηθεί 20 Φεβρουαρίου – 1 Μαρτίου 2020.
