19.00 Η ΜΑΝΑ ΚΙΟΥΣΤΕΡΣ ΑΝΕΒΑΙΝΕΙ ΣΤΟΝ ΟΥΡΑΝΟ (MUTTER KUSTERS FAHRT ZUM HIMMEL, 1975)
Παίζουν: Μπρίγκιτε Μίρα, Ίνγκριντ Κάβεν, Μάργκιτ Κάρστενσεν, Γκόντφριντ Τζον
O Χέρμαν Κιούστερς, ο οποίος εργάζεται στο ίδιο εργοστάσιο ελαστικών στην Φρανκφούρτη τα τελευταία είκοσι χρόνια, σκοτώνει έναν προϊστάμενό του και στη συνέχεια αυτοπυροβολείται. Η απειλή μαζικών απολύσεων διαφαίνονταν ήδη στα σκαριά. Η γυναίκα του, Μάτερ Κιούστερς, βρίσκεται αρχικά αβοήθητη εν όψει της καταστροφής. Ο γιος του και, πάνω από όλα, η γυναίκα του της γυρίζουν την πλάτη, γιατί δεν θέλουν να συνδεθούν με κανέναν τρόπο δημοσίως με την υπόθεση δολοφονίας, ενώ γύρω της συγκεντρώνονται σταδιακά ένα σωρό διαφορετικοί άνθρωποι που προσπαθούν να καπηλευτούν τη θλιβερή αυτή ιστορία, ο καθένας για δικό του όφελος.
Η «Μάνα Κιούστερς» στάθηκε μια από τις ταινίες του Φασμπίντερ που προξένησαν το μεγαλύτερο σάλο, όταν κυκλοφόρησε πρώτη φορά, και στην ακόλουθη παράγραφο ο σκηνοθέτης Ρούντολφ Τομ εξηγεί το γιατί: «Επειτα από μια ειδική προβολή στην Μπερλινάλε, οι διανομείς δεν τόλμησαν να προβάλλουν την ταινία στις γερμανικές αίθουσες. Φοβόντουσαν πιθανές δράσεις διαμαρτυρίας από την Αριστερά. Ο Φασμπίντερ δεν παραλείπει τίποτα στην κρίση του πάνω σε όλους τους χαρακτηριστικούς τύπους ανθρώπων που εμφανίζονται στην ταινία: είναι όλοι ψυχροί, ψευδείς, αναίσθητοι και εγωιστές. Κάνει μονάχα μία εξαίρεση: την Μάτερ Κιούστερς.
Την μετατρέπει σε μια πραγματική σούπερ-μητέρα, την πραγματική ηρωίδα της ταινίας. Εργάζεται ολόκληρη την ημέρα χωρίς να παραπονιέται. Καταπίνει τον εγωισμό και την αναισθησία των άλλων χωρίς να κατηγορεί κανέναν. Όταν οι δημοσιογράφοι που διψούν για σκάνδαλο της επιτίθενται σαν γύπες, φωτογραφίζοντάς την με τις αυτόματες κάμερές τους την ώρα που μαγειρεύει, κάνει δουλειές σπιτιού, στρώνει τα κρεβάτια και κοιτάει την τελευταία φωτογραφία του συζύγου της, εκείνη υπομονετικά το επιτρέπει, γιατί αντιλαμβάνεται πως έχει μια δουλειά που πρέπει να κάνει».
Την ταινία προλογίζει ο θεωρητικός κινηματογράφου Νίκος Σαββάτης
21.00 Η Αγάπη Είναι πιο Κρύα από τον Θάνατο (Liebe ist Kälter als der Tod, 1969)
Παίζουν: Ράινερ Βέρνερ Φασμπίντερ, Χάνα Σιγκούλα, Ούλι Λόμελ
Σε μια συνέντευξη που έδωσε ο Φασμπίντερ τον Μάιο του 1969, μετά την πρεμιέρα αυτής της πρώτης του ταινίας με τον αλησμόνητο τίτλο, ο δημοσιογράφος τον ρώτησε αν η αυστηρότητα του ύφους του έχει στόχο να «παγώσει» τα συναισθήματα του κοινού. Ο σκηνοθέτης τού απάντησε με θέρμη: «Έχεις την πλοκή. Μια γλώσσα. Ήχο και μουσική. Όλα αυτά γεννούν έτσι κι αλλιώς συναισθήματα. Δεν θέλω να απορροφήσω τα συναισθήματα που έχει ήδη το κοινό. Θέλω να ξυπνήσω καινούργια συναισθήματα. Να κάνω τους θεατές να ανακαλύψουν τις πιο απόκρυφες πτυχές τους. Για μένα αυτό είναι πολιτική πράξη».
Στον αστερισμό των κινηματογραφικών αναφορών αυτού του ανορθόδοξου, πλην αρχετυπικού φιλμ νουάρ, το σινεμά είναι κάτι πέρα και πάνω από μια μηχανή ενσυναίσθησης – είναι μια ολόκληρη κοσμολογία. Στην πρώιμη, αυτοχρηματοδοτούμενη κινηματογραφική του απόπειρα, ο σκηνοθέτης πρωταγωνιστεί (αν και με ψευδώνυμο) στον ρόλο του Φραντς, ενός προαγωγού που αρνείται να μπει στους κόλπους του οργανωμένου εγκλήματος, αλλά φτιάχνει τη δική του συμμορία μαζί με τη Γιοχάνα, την πόρνη και ερωμένη του, και τον Μπρούνο, έναν άλλο γκάνγκστερ που έχουν στείλει οι μαφιόζοι στο κατόπι του. Καθώς το κοινό ανακαλύπτει το αποτύπωμα της βίας πάνω στις καλογυαλισμένες επιφάνειες και τα κρυφά απωθημένα της νιότης που είναι καταδικασμένη να προσγειώνεται απότομα στην πραγματικότητα, καθώς η κριτική μειδιά με τρόμο καθώς εκτίθεται σ’ ένα νέο είδος ειρωνείας για την εικονογραφία της Δύσης, ο Φασμπίντερ παίζει το παιχνίδι της μίμησης με αυτό το δείγμα γερμανικής νουβέλ βαγκ και χειρίζεται την κάμερα με τον ενθουσιασμό και την ευλάβεια που έχει κανείς όταν ανακαλύπτει μια καινούργια, ανεξερεύνητη ήπειρο.
Κατεβάστε το ωρολόγιο πρόγραμμα εδώ
Διαβάστε ακόμη:
Ράινερ Βέρνερ Φασμπίντερ και ξερό ψωμί! Αναλυτικό πρόγραμμα του αφιερώματος
Ράινερ Βέρνερ Φασμπίντερ και ξερό ψωμί! Οι καλεσμένοι του αφιερώματος
