Δημήτρης Αθανίτης: 2001 + 1 Αιρετικές Στιγμές

Μικρός αποστήθιζε ονόματα γερμανικών πόλεων και ήθελε να γίνει συγγραφέας. Στα 18 του είδε τον “Κομφορμίστα” του Μπερτολούτσι και αποφάσισε πως αν ήταν ψάρι το Σινεμά θα ήταν το νερό του. Έχει σπουδάσει και Αρχιτεκτονική, αλλά δεν κατάφερε ποτέ του να αγαπήσει το σοβά. Εσείς πάντως το μόνο που έχετε να κάνετε είναι να διαβάσετε τη συνέντευξη και νομίζουμε πως θα τον αγαπήσετε αμέσως.


e-go:Μεθαύριο βγαίνει το 2000 + 1 Στιγμές. Αυτή τη φορά ασχολήθηκες και με την προώθηση της ταινίας σου.

Δ. Α: Ναι. Ωραία είναι. Έχει τρέξιμο. Αν και δεν κάνουμε κάποια τεράστια εκστρατεία στυλ Λαζόπουλου, η ουσία δεν αλλάζει. Κάποια πράγματα πρέπει να γίνουν έτσι και αλλιώς.


e-go:Να πούμε κάποια πράγματα για το 2000 + 1 Στιγμές.

Δ. Α: Είναι ιστορίες στην Αθήνα που καλύπτουν μία γκάμα και ηλικιακή και κοινωνική. Παράλληλα, έχω βάλει και ρεπορταζιακό υλικό που έχω μαζέψει από όλο τα μέρη του κόσμου. Γιατί αυτό που συμβαίνει εδώ, μπορεί να συμβεί στη Ρωσία, στη Γερμανία, σε όλα τα μέρη του κόσμου. Αυτά που δείχνω δεν είναι τοπικά. Είναι μια οποιαδήποτε πόλη του κόσμου σε μια συγκεκριμένη στιγμή.


e-go: . . . Που είναι η Πρωτοχρονιά του 2000.

Δ. Α: Πίσω από όλη αυτό το γκλάμουρ, υπάρχει κάτι άλλο. Ίσως στην ταινία να είναι λίγο ακραίο, γιατί δείχνω την εντελώς άλλη πλευρά.


e-go:Τα Χριστούγεννα σημειώνονται οι περισσότερες αυτοκτονίες στον κόσμο.

Δ. Α: Δεν το ξέρα, αυτό που λες με φωτίζει. Αυτό ακριβώς ήθελα να δείξω.


e-go:Η ταινία του Λαζόπουλου, σου άρεσε;

Δ. Α: Είναι περιθωριακό πράγμα, με την έννοια ότι μάλλον δε θα ενδιέφερε κανέναν εκτός Ελλάδος και φοβάμαι ότι και στην Ελλάδα δεν θα ενδιαφέρεται κανένας μετά από 1-2 χρόνια. Η πλάκα ξέρεις πια είναι; Το τρομερό απωθημένο που υπάρχει στους πάντες να κάνουν σινεμά. Θυμάμαι στην αρχιτεκτονική που όλοι μίλαγαν για σινεμά, μέχρι ένας αρκετά γνωστός ζωγράφος που ήταν βοηθός στην έδρα ζωγραφικής και ήταν ο αγαπημένος μου γιατί στα άλλα μαθήματα τα πήγαινα χάλια, μου αποκάλυψε μια μέρα ότι θέλει να κάνει ταινίες.


e-go:Η Ελλάδα έχει σινεμά, καλό;

Δ. Α: Θα έλεγα ότι ένας λόγος που δεν έχουμε σινεμά είναι ότι στην Ελλάδα δεν έχουμε μυθιστόρημα. Η ελληνική κοινωνία έχει πρόβλημα, είναι νόθα. Είμαστε χύμα, δεν υπάρχουν κανόνες, δεν υπάρχει τίποτα. Δεν υπάρχει πολυπλοκότητα στην Ελλάδα. Είναι όλα πολύ. . . Ο Ζενέ έχει πει μια κουφή φράση, που στην αρχή δεν την είχα καταλάβει. Οι Έλληνες λέει βάζουν το μουνί τους στο τραπέζι. Ξέρεις με ποια έννοια: Γνωρίζεις έναν Έλληνα και σε πέντε λεπτά έχει τελειώσει, δεν υπάρχει τίποτε άλλο. Και το βλέπεις συμβαίνει και στο Σινεμά αυτό.


e-go:Υπάρχει μια μόνιμη γκρίνια για την πορεία του ελληνικού κινηματογράφου. Δεν έχουμε λεφτά, δεν έχουμε λεφτά.

Δ. Α: Όχι, δεν είναι αυτό. Η Ελλάδα κάνει τις ταινίες που μπορεί να κάνει. Και είναι και πολύ δύσκολη τέχνη το σινεμά.


e-go:Λογοτέχνες όμως έχουμε καλούς.

Δ. Α: Ο Παπαδιαμάντης έχει αίσθημα, δεν το συζητάω.
Αλλά αν το δεις απ’ έξω έχει περιορισμένο ενδιαφέρον. Στην Ελλάδα γυρίζουμε γύρω από τον εαυτούλη μας, ενώ η γλώσσα της Τέχνης είναι διεθνής. Εγώ δηλαδή δεν καταλαβαίνω πολλούς από τους στίχους του Μορισέϊ, αλλά τα τραγούδια του με αγγίζουν. Στην Ελλάδα κάνεις κάτι, μια κουτσουλίτσα και ικανοποιείσαι σε χρόνο μηδέν. Για αυτό και δεν προχωράμε. Χριστέ μου, γιατί με πιάνει αυτή η έκρηξη κατά πάντων;


e-go:Μην ανησυχείς, θα σου στείλω τη συνέντευξη πριν τη δημοσιεύσω. Για συνέχισε. . .

Δ. Α: Έχουμε τρομακτικό πρόβλημα αυτοπεποίθησης. Αν δε μας πει κάποιος μπράβο, πεθαίνουμε. Λένε ας πούμε οι Γιουγκοσλάβοι, ναι, είστε οι φίλοι μας και εμείς φουσκώνουμε σαν παγώνια. Τα Σκόπια, τώρα, μας έχουν ανάγκη . . . Τι λες, καλέ. Είμαστε για γέλια.


e-go:Είσαι λίγο ανθέλληνας;

Δ. Α: Όχι, όχι, εξάλλου δεν είμαι κάτι άλλο. Δεν θα ήθελα να είμαι στο Λος Άντζελες ή στη Λισσαβόνα. Όχι. Απλώς μου αρέσει τα πράγματα να έχουν κάτι από κάτω. Και στην Ελλάδα υπάρχει μια τρομακτική ευκολία.


e-go:Ας αλλάξουμε θέμα. Αντίο Βερολίνο, Βίκυ Βολιώτη, Λένα Κιτσοπούλου (και οι δύο μιλούν γερμανικά). Ποια η σχέση σου με την Γερμανία;

Δ. Α: Τρελή. Ιδιόρρυθμη. Όταν ήμουνα μικρός άκουγα συνεχώς στο σπίτι τη λέξη Γερμανία. Ο πατέρας μου, η μητέρα μου, ακόμα και η γιαγιά μου πηγαινοέρχονταν στη Γερμανία. Εγώ είχα μια τρομερή μανία να αποστηθίζω τα ονόματα των γερμανικών πόλεων. Βερολίνο, Μπόχουμ, Φράνκφουρτ αμ Μάιντς . . .


e-go:Πρωτότυπο έως και ιδιοφυές. Ο αγαπημένος σου σκηνοθέτης;

Δ. Α: Νομίζω ο Μπερτολούτσι. Ήταν η αφορμή να ανακαλύψω το σινεμά. Ο Παζολίνι, ο Κόπολα. Όταν είδα τον Κομφορμίστα, αποφάσισα ότι θα κάνω σινεμά.


e-go: Είπες θα γίνω σκηνοθέτης;

Δ. Α: Όχι, δεν ξέρω. Μου φαίνεται αστεία η λέξη. Αυτό που είδα μου φάνηκε μαγικό και ότι είμαι μέσα του. Είπα αυτός είναι ο χώρος μου, η πατρίδα μου. Ναι, αυτή είναι η πατρίδα μου. Αυτό θα ήταν το νερό μου αν ήμουν ψάρι.


e-go: Έχεις σπουδάσει Αρχιτεκτονική. Πως προέκυψε, ποια είναι η σχέση της με τον κινηματογράφο; Ας πούμε ο Γκριναγουέϊ συνδυάζει στις ταινίες του την αρχιτεκτονική, τα εικαστικά και την ανατομία. Φαντάζομαι ότι ο σχεδιασμός ενός κτιρίου και η ικανότητα σύνθεσης έχει σχέση με τον σχεδιασμό και την παραγωγή μιας ταινίας.

Δ. Α: Ναι, μου φάνηκε κοντά στον κινηματογράφο. Έχω πάρει μέρος και σε αρχιτεκτονικούς διαγωνισμούς. Με φοβερό πάθος, αν και δεν πήρα βραβείο. Η διαφορά με τον κινηματογράφο είναι η πρώτη ύλη. Στην Αρχιτεκτονική πρέπει να αγαπήσεις το σοβά, δεν το κατάφερα. Ενώ στο Σινεμά η πρώτη ύλη είναι ο άνθρωπος. Ότι ήθελα να κάνω μικρός, να γίνω συγγραφέας, να κάνω οτ κοτούρ, να γίνω έμπορος, όλα χωράνε μέσα στο σινεμά. Ο Γκριναγουέι έχει ενδιαφέρον, απλώς είναι λίγα χάρτινα τα πρόσωπά του.


e-go:Ποια είναι η ελληνική στάση στη φιλοσοφία του low budget; Εσύ την αντιπροσωπεύεις;

Δ. Α: Ναι είμαι αντιπρόσωπος του low budget από ανάγκη. Κάπου στο low budget έχεις τη δυνατότητα να ελέγξεις αυτό που κάνεις, πλήρως. Κι εγώ ένα τέτοιο σινεμά θέλω να κάνω. Χωρίς παραγγελίες. Ένα συγκεκριμένο σινεμά. Όταν βέβαια έχεις λεφτά, έχεις και ελευθερίες. Και το περίεργο είναι ότι όσο περισσότερα λεφτά υπάρχουν, τόσο λιγότερες ανεξάρτητες παραγωγές γίνονται. Πάντως είναι ωραίο να κάνεις ταινίες και με πολλά και με λίγα λεφτά. Εναλλάξ.


e-go:Το επόμενό σου σχέδιο;

Δ. Α: Ένα ερωτικό δράμα. Το έχω έτοιμο. Ψάχνω τον τίτλο.


e-go:Ποια είναι η σχέση σου με τον Ε.Κ.Κ; Νομίζω πως έχει χρηματοδοτήσει το Καμιά Συμπάθεια για το Διάβολο, αλλά όχι τις Στιγμές; Γιατί;

Δ. Α: Χμ, το Κέντρο έχει συνήθως μία εκ των υστέρων συμμετοχή. Στην αρχή λέει όχι, μετά βλέπει το βίντεο και δίνει. Είμαι λίγο το κακό παιδί, που το αγαπάνε όμως.


e-go: Λέω να βάλω τίτλο Δημήτρης Αθανίτης: Μια αιρετική συνέντευξη.

Δ. Α: Μ’ αρέσει. Όπως είπε και ο Μπουνιουέλ, για να είσαι αιρετικός πρέπει πρώτα να έχεις πιστέψει.