Περιέχοντας εικόνες από την Ελευσίνα του τώρα και του πάντα, συγκεντρωμένες με επιμέλεια για δέκα χρόνια, η Αγέλαστος Πέτρα κέρδισε στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης τα βραβεία καλύτερου ντοκιμαντέρ, Κοινού , καθώς και αυτό του Περιοδικού ΣΙΝΕΜΑ. Ο σκηνοθέτης της Φίλιππος Κουτσαφτής μας μίλησε για το ταξίδι του στην μνήμη μιας πόλης. . .
Η Πόλη της Ελευσίνας
“Δεν έχω σχέση με την Ελευσίνα. Βρέθηκα εκεί κατ’ επιλογή. Ηταν ένας χώρος που μου ταίριαζε. Εκεί μπορούσα να παρακολουθήσω τη πορεία μας μέσα στο χρόνο. Ουσιαστικά η Ελευσίνα είναι ένα μέσο για την κατανόηση των πραγμάτων: όπως η τέχνη, σου επιτρέπει να ερμηνεύσεις τον κόσμο, αλλά και τον άνθρωπο. Να δεις όλα όσα συμβαίνουν στον καιρό μας, αλλά και στον εαυτό μας. Επιπλέον είναι ένας οικουμενικός τόπος. Πνευματικό κέντρο, τότε. Κέντρο της διασκέδασης και του εμπορίου στο Θριάσιο πεδίο, τώρα. Είναι ολοφάνερες εκεί οι επιλογές της ελληνικής κοινωνίας, που γύρισε την πλάτη της στον πνευματικό κόσμο, δίνοντας προτεραιότητα σε έναν πιο υλιστικό τρόπο ζωής. Οπως λέει ο Σεφέρης: “πεινούσαμε στης γης τη πλάτη, σα φάγαμε καλά, πέσαμε εδώ στα χαμηλά, ανίδεοι και χορτάτοι”.
Ο όγκος του υλικού
“Πέρασα δέκα χρόνια εκεί. Δε βιαζόμουν να τελειώσω. Δεν πήγαινα βέβαια καθημερινά, αφού αυτή δεν ήταν η μοναδική δουλειά μου. Εκανα εν τω μεταξύ ταινίες και τηλεοπτικά ως διευθυντής φωτογραφίας και πάρα πολλές δουλειές στο θέατρο ως φωτιστής. Η Ελευσίνα όμως κυριαρχούσε βαθιά μέσα στην ψυχή μου. Αυτό που μ’ έσωσε ήταν τα ημερολόγια που κρατούσα. Διαβάζοντάς τα μπόρεσα να τακτοποιήσω το τεράστιο υλικό μου”.
Οι προθέσεις και το αποτέλεσμα
“Αυτή η ταινία είναι μια προσπάθεια για ένα βλέμμα που ήθελα να κάνω ως κινηματογραφιστής σε σχέση με ό,τι αποκαλούμε πολιτιστική κληρονομιά. Αυτό το διάλογο που πρέπει να προσπαθήσουμε να βρούμε ανάμεσα στο χθες και το σήμερα. Η υποδοχή της ταινίας στη Θεσσαλονίκη ήταν πολύ καλύτερη από αυτό που ελπίζαμε. Περάσαμε πολλά χρόνια δύσκολα. Για πολύ καιρό γύριζα μόνος. Ο Θανάσης, ένας Ελευσίνιος φίλος με βοήθησε πολύ, όπως και η αρχαιολόγος Πόπη Παπαγγελή. Χωρίς αυτήν η ταινία δεν θα γινόταν ποτέ”.
Απόσπασμα από την συνέντευξη του Φίλιππου Κουτσαφτή στην Ιωάννα Παπαγεωργίου που δημοσιεύεται στο τεύχος 120 του περιοδικού ΣΙΝΕΜΑ.
