Λίγους μήνες μετά την επιτυχημένη διεξαγωγή του στο Nikšić του Μαυροβουνίου το 14ο Balkans Beyond Borders Short Film Festival επιστρέφει στην Αθήνα από τις 12 ως τις 14 Ιανουαρίου 2024 έχοντας ως θεματική τα «παραμύθια», τις ιστορίες που διευρύνουν τα όρια της αφήγησης, ξεπερνούν δημιουργικά το ορατό και επαναδιατυπώνουν το ανείπωτο.
Βασισμένοι στη φετινή θεματική Edgetales ζητήσαμε από τους δημιουργούς των ελληνικών ταινιών μικρού μήκους που συμμετέχουν στο Διαγωνιστικό Πρόγραμμα του Φεστιβάλ, να μας μιλήσουν για τα αγαπημένα τους παραμύθια και να μοιραστούν την «κρυμμένη» ιστορία που τους έδωσε έμπνευση για να δημιουργήσουν την ταινία τους.
Στις έξι ξεχωριστές ταινίες τους, οι Ελβίρα Κρίθαρη & Μαρία Σιδηροπούλου («Mommies»), ο Βάλεντιν Στέισκαλ («5PM Seaside»), ο Μιχάλης Γαλανόπουλος («Η Παρέλαση»), ο Τόμας Κούνστλερ («Ροζ Βουνό»), η Νεφέλη Παπαιωάννου («Βουλολίμνα») και η Αριάδνη Αγγελική Θυφρονίτου Λήτου («Άντε Ντε») αναζητούν όλα όσα εκφράζονται υποδόρια μέσα από τις σχέσεις των χαρακτήρων τους, συλλαμβάνουν τις αόρατες συνδέσεις ενός χωροχρόνου και προσεγγίζουν την ιστορία τους μέσα από την «μαγική» γραφή του σινεμά.
Καθίστε αναπαυτικά κι αφήστε τους να σας αφηγηθούν τη δική τους «μια μικρού μήκους κι έναν καιρό»…
Για περισσότερες πληροφορίες σχετικές με το πρόγραμμα του 14ου Balkans Beyond Borders Short Film Festival επισκεφθείτε την επίσημη ιστοσελίδα https://www.balkansbeyondborders.eu.
«Mommies»
των Ελβίρας Κρίθαρη & Μαρίας Σιδηροπούλου
Δεν έχουμε ένα κοινό αγαπημένο παραμύθι και οι δύο, παρότι έχουμε δακρύσει εξίσου με τη «Νεκρή Νύφη» του Τιμ Μπέρτον. Επιλέγουμε, όμως, εδώ να αναφέρουμε το «Δώρο των Μάγων» του Ο' Χένρι.
Στα τέλη του προπερασμένου αιώνα, δύο παντρεμένοι άφραγκοι νέοι στη Νέα Υόκρη πασχίζουν να κάνουν ο ένας στον άλλο το πιο όμορφο δώρο. Το κορίτσι έχει μακριά, όμορφα μαλλιά που τα κόβει και τα πουλάει για να αγοράσει μια πολύτιμη αλυσίδα για το ακριβό ρολόι τσέπης του αγοριού -το μόνο ακριβό πράγμα που εκείνος έχει- και το αγόρι πουλάει το ακριβό ρολόι για να αγοράσει πολύτιμα χτενάκια για τα όμορφα, μακριά μαλλιά του κοριτσιού. Τα δώρα τους αποδεικνύονται άχρηστα, αλλά ο Ο' Χένρι καταλήγει ότι αυτοί οι δύο είναι τελικά οι Μάγοι.
Με έναν παρόμοια παράδοξο τρόπο, η Ρόζα της ταινίας μας, δωρίζει πολύτιμα ωάρια σε γυναίκες που δεν μπορούν να τεκνοποιήσουν με τα δικά τους. Η Ρόζα μπορεί και να είναι οι Μάγοι. Η Ιωάννα αγοράζει γενετικό υλικό δύο αγνώστων της και με αυτό δημιουργεί την τετραμελή οικογένειά της. Τα τρίδυμα παιδιά της μπορεί και να είναι οι Μάγοι. Εκτός από την έννοια του δώρου, της «δωρεάς» όπως χαρακτηρίζεται κατεξοχήν η διαδικασία απόκτησης γενετικού υλικού τρίτου (παρότι ο λήπτης πληρώνει), η ταινία μας συστήνει μια σχεδόν άγνωστη στο ευρύ κοινό διαδικασία που λόγω της πολυπλοκότητάς της δεν θα μπορούσε να ειπωθεί παρά μόνο σαν σε παραμύθι. Η ίδια η Ιωάννα, η άλλη πρωταγωνίστρια της ταινίας μας, χρησιμοποιεί την φόρμα του παραμυθιού για να εξηγήσει στα παιδιά της τις ρίζες τους. Η ταινία είναι απότοκο δημοσιογραφικής έρευνας για το εμπόριο ωαρίων στην Ελλάδα, αλλά δεν επιχειρεί να πει περισσότερα για αυτό. Περισσότερο αποτελεί μια ιστορία για τη μητρότητα του μέλλοντος.
Λίγα λόγια για την ταινία
Δύο γυναίκες, η μία δότρια ωαρίων και η άλλη λήπτρια και μητέρα τριδύμων, μοιράζονται τις σκέψεις τους για τη μητρότητα και το δικαίωμα των παιδιών που γεννιούνται μέσω των αναπαραγωγικών τεχνολογιών να γνωρίζουν την αλήθεια για τις ρίζες τους. Η ταινία είναι μία παραγωγή του Onassis Culture.
«Η Παρέλαση»
του Μιχάλη Γαλανόπουλου
Υπάρχει ένα παραμύθι που θα γυρνάει στο μυαλό μου για πάντα. Η ανάμνηση της πρώτης φοράς που μου το διάβασαν σαν παιδί, παραμένει ανεξίτηλη στον χρόνο. Έκλαιγα ασταμάτητα και δεν κατάφερα να κοιμηθώ εκείνο το βράδυ. Κάτι άλλαξε μέσα μου. Το παραμύθι στο οποίο αναφέρομαι είναι «Η ιστορία μιας μητέρας» του Χανς Κρίστιαν Άντερσεν.
Στην «Παρέλαση» υπάρχουν δύο ιστορίες και μια φιλία που τυχαία συναντήθηκαν, για να δημιουργήσουν τελικά την ταινία. Τα παιδιά που δραπατεύουν από την μαθητική παρέλαση και η γειτονιά του Ασυρμάτου και του λόφου του Φιλοπάππου. Η πρώτη ιστορία προέρχεται από στοίχους του βιβλίου «Ούτις» του Σαμσών Ρακά και η δεύτερη από την ταινία «Συνοικία το Όνειρο» του Αλέκου Αλεξανδράκη. Ο λόγος όμως που ένιωσα οικεία με την ιστορία της ταινίας και θέλησα να την μοιραστώ, είναι γιατί μου θύμησε τις εφηβικές αφηγήσεις ενός φίλου μου, γέννημα θρέμμα της περιοχής. Κάπως έτσι, όλα έβγαζαν πλέον νόημα στο μυαλό μου.
Λίγα λόγια για την ταινία
Οι περιπέτειες μιας ομάδας μαθητών λυκείου στην Αθήνα, κατά τη διάρκεια της εθνικής στρατιωτικής παρέλασης.
«Ροζ Βουνό»
του Τόμας Κούνστλερ
Μου ζητήσατε να γράψω για το αγαπημένο μου παραμύθι. Τι είναι το παραμύθι; Θα το ταύτιζα με μια προφορική ιστορία που άκουσα όταν ήμουν παιδί και διαμόρφωσε βαθιά την ύπαρξή μου. Σε αυτή την περίπτωση, θυμάμαι μια συγκεκριμένη στιγμή: να κάθομαι με την αγαπημένη μου γιαγιά, Έλενα, στον καναπέ του καταστήματος ρούχων των παππούδων μου στη Ρώμη.
Εκείνη καθόταν με τον 5χρονο Τόμας και του έλεγε ιστορίες από την Ιλιάδα και την Οδύσσεια, καθώς και από την Παλαιά Διαθήκη, αλλά και την ιστορία του πώς ο προπάππους μου επέζησε από το Άουσβιτς. Σχεδόν 30 χρόνια μετά, θυμάμαι έντονα τις παθιασμένες ερμηνείες της ως Έκτορας, Αχιλλέας, Οδυσσέας, Μωυσής ή Βασιλιάς Σολομώντας. Οι αφηγηματικές της ικανότητες ήταν ικανές να με κάνουν να αισθάνομαι μέρος της ιστορίας και να συμπάσχω πραγματικά με τους χαρακτήρες – είτε επρόκειτο για τον Οδυσσέα που αντιμετώπιζε τον Κύκλωπα, είτε για τον προπάππου μου, Ρόμεκ. που αντιμετώπιζε τους φασίστες στην Ιταλία του 1940. Ακόμα θυμάμαι το αίσθημα απογοήτευσης που ένιωθα όταν ο Οδυσσέας έβλεπε την Ιθάκη του στον ορίζοντα και οι σύντροφοί του αποφάσιζαν να ανοίξουν τον σάκο του ανέμου…
Σχετικά με το «Ροζ Βουνό», μου αρέσει να λέω ότι είναι ένα αρχαίο, οθωμανικό παραμύθι. Η αλήθεια είναι ότι δεν είναι. Το «Ροζ Βουνό» είναι μια ιστορία που έγραψα (λίγο μεθυσμένος) στο Καφενείο της Καλλιδρομίου. Είναι μια ιστορία που πηγάζει από τη βαθύτερη και γνήσια ανάγκη μου να εκφράσω οπτικά και ηχητικά ένα αίσθημα που είχα μέσα μου. Πρόκειται για το συναίσθημα της λαχτάρας και τη δύναμη να αλλάξεις το χρώμα των βουνών για το πρόσωπο που επιθυμείς.
Η ταινία διαδραματίζεται στα Ιωάννινα γιατί έψαχνα ένα μέρος στην Ελλάδα που θα είχε την αίσθηση ενός αρχαίου παραμυθιού, με το κάστρο, τον βασιλιά, τους πρίγκιπες και τη μαγική πινελιά που φέρνει η ομίχλη και η απίστευτη μουσική της περιοχής της Ηπείρου.
Λίγα λόγια για την ταινία
Ιωάννινα, Ελλάδα, 1809. Ο Αλή Πασάς προσπαθεί να ευχαριστήσει τη νεαρή του σύζυγο Βασιλική, προσφέροντάς της πολύτιμα κοσμήματα και άλλα τιμαλφή. Το µόνο ωστόσο που τη χαροποιεί είναι τα ροζ λουλούδια που καλλιεργεί ειδικά για εκείνη ο ανθοκόμος της αυλής. Ένας ανταγωνισμός ξεκινά ανάμεσα στους δύο άντρες, για τα µάτια της Βασιλικής. Στο τέλος, θα είναι αμφίβολο ποιος είναι ο πραγματικός νικητής.
«Βουλολίμνα»
της Νεφέλης Παπαιωάννου
Ως προνομιούχο λευκό κορίτσι, μεγάλωσα σ’ έναν προστατευόμενο κόσμο στον οποίο τα παραμύθια είχαν ελαφρότητα κι ένα χαρούμενο τέλος. Καθώς τα χρόνια περνούσαν και η αποδόμηση του κόσμου αυτού λάμβανε χώρα με διάφορους τρόπους, ανακάλυπτα πως η σκοτεινή και η φωτεινή πλευρά της ύπαρξης καταλάμβαναν τον ίδιο χώρο. Τη συνύπαρξη αυτή την εντοπίζω χαρακτηριστικά στις ιστορίες της υπαίθρου.
Κατάγομαι από την Καρδίτσα και η Θεσσαλία είναι ένα μέρος που έχει παράδοση στους μύθους που σχετίζονται με πνεύματα που καραδοκούν το βράδυ στα ποτάμια, νεράιδες που σου παίρνουν τη φωνή, με δέντρα που ψιθυρίζουν, φίδια που πνίγουν μωρά. Βρίσκω φοβερά ενδιαφέροντα τα λαϊκά παραμύθια που συνοδεύουν διάφορους τόπους ανά τον κόσμο, γιατί είναι ένας τρόπος να μάθουμε και να καταλάβουμε την ιστορία, τις συνήθειες, τη νοοτροπία της εκάστοτε κοινότητας καθώς και μιας ζωής που χάνεται στο πέρασμα των χρόνων μέσα από το πάντρεμα του πραγματικού και του υπερφυσικού.
Κάπως έτσι μαγνητιστήκαμε και από τον μύθο της λίμνης Κουρνά στα Χανιά, ο οποίος έχει να κάνει με μια τραγική ιστορία ενδοοικογενειακής σεξουαλικής κακοποίησης. Ο μύθος αυτός, όχι μόνο μας οδήγησε στην σημερινή κατάσταση του υδροβιότοπου αυτού που απειλείται οικολογικά από την τουριστικοποίηση της περιοχής, αλλά μας επιβεβαίωσε ότι έχει την πραγματική του υπόσταση στο σήμερα.
Λίγα λόγια για την ταινία
Η μικρού μήκους ταινία «Βουλολίμνα» είναι ένα σύγχρονο συλλογικό πορτρέτο δύο λιμνών στην Κρήτη (Κουρνά και Αγυιά) που περιλαμβάνει όλα τα ζωντανά και μη πράγματα, πραγματικά και φανταστικά: ζώα, φυτά, νεράιδες, τουρίστες, ακόμη και πλαστικά ποδήλατα.
«Άντε Ντε»
της Αριάδνης Αγγελικής Θυφρονίτου Λήτου
Παραμύθια μου έλεγαν οι γονείς μου για να κοιμηθώ, η γιαγιά μου για να φάω, ο Κυπουργός και οι Κατσιμιχαίοι για να ταξιδεύω ήσυχη στο αμάξι και ο Τριβιζάς για να έχουμε κοινές στιγμές με τον αδερφό μου. Και από ότι φαίνεται, τώρα τα λέω εγώ τα παραμύθια. Τα λέω κυρίως για να καταλάβω καλύτερα τι έχω μέσα μου και να βρω τρόπους να το επικοινωνήσω. Έτσι έγινε και με το «Άντε Ντε».
Ένα βράδυ στο Μπιλμπάο, όπου έκανα το Εράσμους μου, είχα μια πολύ έντονη συνεδρία με την ψυχολόγο μου και κάπου ανάμεσα στα κλάματα και τους λυγμούς, μου ήρθε η εικόνα μιας γυναίκας που παίζει με το αρκουδάκι της στο κρεβάτι της. Η εικόνα της Δήμητρας. Ακολούθησαν οι εικόνες του Μήτσου και της Σοφίας. Οι τρεις τους έφτιαξαν μια ιστορία για νέα άτομα που δεν είναι έτοιμα να κάνουν το επόμενο βήμα στη ζωή τους. Όπως ήμουν και εγώ σε εκείνη τη φάση. Σίγουρα και οι τρεις χαρακτήρες έχουν ανάγκη ένα παραμύθι, για να ηρεμήσουν λιγάκι.
Ίσως ένα παραμύθι σε μια Αγέλαστη Πολιτεία, όπου Η Χαρά και το Γκουντούν προσπαθούν να μάθουν Τα Μυστικά του Κήπου. Ή ίσως αυτό που θα τους βοηθούσε πραγματικά να ήταν η συνειδητοποίηση πως είναι έτοιμοι να γράψουν και να διαβάσουν μόνοι τα δικά τους παραμύθια.
Λίγα λόγια για την ταινία
Ο πρωτοετής, 18χρονος Μήτσος, η κολλημένη στο πατρικό της, 25χρονη Σοφία και η «περνώ και μόνη μου καλά», 30χρονη Δήμητρα. Ένα Σαββατόβραδο που κανείς τους δεν ξέρει αν είναι έτοιμος για το επόμενο βήμα.
Το 14ο Διαβαλκανικό Φεστιβάλ Ταινιών Μικρού Μήκους BBB – Athens Edition, με τη θεματική Edgetales, έρχεται στην Αθήνα από τις 12 έως τις 14 Ιανουαρίου στην Ταινιοθήκη της Ελλάδος. Στο φετινό πρόγραμμα αναζητήστε τις ταινίες του επίσημου διαγωνιστικού τμήματος, ειδικές προβολές, περφόρμανς, εκδήλωση δικτύωσης με την Πρεσβεία του Μαυροβουνίου στην Αθήνα και ένα φωτογραφικό μαραθώνιο στη γειτονιά του Κεραμεικού.
ΣτΣ: Ο Βάλεντιν Στέισκαλ δεν μπόρεσε, δυστυχώς, να συμμετέχει στην κουβέντα λόγω φόρτου εργασίας, μας ευχαρίστησε όμως πολύ ευγενικά για την πρόταση.
Το ωρολόγιο πρόγραμμα του Φεστιβάλ
Παρασκευή 12/01
18:00 – 19:30 Έναρξη & Διαγωνιστικό: Tradition Revisited
20:00 – 21:30 Διαγωνιστικό: Dis-wanted
21:30 – 22:00 Περφόρμανς 12/36, από την ομάδα ANOMIA
22:00 – 23:30 Διαγωνιστικό: Marked Bodies
Σάββατο 13/01
11:30 – 16:00 Φωτογραφικός Μαραθώνιος: Urban Edgetales, Τεχνοχώρος Φάμπρικα, Κεραμεικός
18:00 – 18:30 Περφόρμανς Απόπειρα επιβίωσης σε πλαίσια, από την ομάδα Άπλετοι Κήποι
18:45 – 20:00 Διαγωνιστικό: Contact-less
20:15 – 21:30 BBB & co – Young Creators-Fresh Ideas: "Νέοι Σκηνοθέτες από το Τμήμα Κινηματογράφου του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης φωτίζουν τη σκοτεινή αίθουσα"
22:00 – 23:30 Διαγωνιστικό: Archived Memory
Κυριακή 14/01
18:00 – 19:30 Μαζί στο Σινεμά – BBB edition: προβολή We all come from somewhere & συζήτηση ‘προσβασιμότητα και κινηματογράφος’, powered by ATLAS E.P | Η ταινία θα προβληθεί με υπότιτλους και ακουστική περιγραφή για λόγους προσβασιμότητας, στη συζήτηση θα υπάρχει διερμηνεία στην Ελληνική Νοηματική Γλώσσα.
20:00 – 21:30 ΒΒΒ twinning: Montenegro, σε συνεργασία με το Κέντρο Κινηματογράφου Μαυροβουνίου
21:30 – 22:00 Εκδήλωση δικτύωσης, σε συνεργασία με την Πρεσβεία του Μαυροβουνίου στην Αθήνα
22:15 – 00:00 Διαγωνιστικό: Not for granted
Δείτε το αναλυτικό πρόγραμμα των ταινιών εδώ.
Χώρος διεξαγωγής:
Ταινιοθήκη της Ελλάδος
Μεγάλου Αλεξάνδρου 136, Αθήνα, 10435
Εισιτήρια:
5€ / προβολή
8€ / ημερήσιο
*Η δράση Μαζί στο Σινεμά – BBB edition (προβολή ταινίας μικρού μήκους και συζήτηση) είναι με
δωρεάν είσοδο, θα κρατηθεί σειρά προτεραιότητας.
*H προβολή BBB twinning: Montenegro είναι με δωρεάν είσοδο, θα κρατηθεί σειρά προτεραιότητας.
Για περισσότερες πληροφορίες επισκεφθείτε την εκδήλωση του 14ου BBB SFF στο Facebook, την επίσημη ιστοσελίδα του Φεστιβάλ και ακολουθήστε τα SoMe στο Facebook και στο Instagram.
