H Φανταστική Χώρα μου
«Όταν θες να κινηματογραφήσεις τη φωτιά, πρέπει να είσαι παρών στο σημείο όπου η πρώτη φλόγα θα κάνει την εμφάνισή της». Αυτά ήταν, μεταξύ άλλων, τα λόγια που είχε πει κάποτε ο σπουδαίος Κρις Μαρκέρ στο Γκουσμάν και τούτο εδώ το φιλμ είναι η απόδειξη πως μπορεί ο Χιλιανός σκηνοθέτης να μη βρέθηκε το 2019 στη χώρα του, όταν η σπίθα της κοινωνικοπολιτικής αλλαγής έκαψε για πρώτη φορά, όμως ο ίδιος έθεσε και πάλι την τέχνη του στην υπηρεσία της γενέτειράς του.
Αν και σε επίπεδο ποιητικής αποτύπωσης το νέο ντοκιμαντέρ του Γκουσμάν βρίσκεται μακριά από το οπτικό υπερθέαμα της «τριλογίας της πατρίδας» («Νοσταλγώντας το Φως», «Το Μαργαριταρένιο Κουμπί», «Οροσειρά των Ονείρων»), η ιστορική μνήμη διατηρείται ακέραια και στη νέα του ταινία, αντηχώντας σχεδόν τη δυναμική της πρώτης και κατά κοινής παραδοχής, καλύτερης τριλογίας του, της διαχρονικά σημαντικής «Η Μάχη της Χιλής» (1975 – 1979).
Το 2019 η απόφαση της κυβέρνησης για αύξηση της τιμής του εισιτηρίου του μετρό, αποτέλεσε τη σταγόνα που ξεχείλισε το ποτήρι. Χιλιάδες Χιλιανοί ξεχύθηκαν στους δρόμους της χώρας απαιτώντας να μπει ένα τέλος στην πολιτική εξαθλίωσης και τα σκληρά οικονομικά μέτρα, διεκδικώντας πρωτίστως την πλήρη αλλαγή του Συντάγματος. Όταν αργότερα οι διεκδικήσεις του λαού κορυφώθηκαν σε μια εκ των μαζικότερων συγκεντρώσεων που καταγράφηκαν ποτέ στην Ιστορία (περισσότεροι από ένα εκατομμύριο άνθρωποι βρέθηκαν να διεκδικούν και να απαιτούν τα αυτονόητα), είχε αρχίσει να γίνεται ξεκάθαρο πως η «φανταστική» χώρα που ο Γκουσμάν και οι πολίτες της Χιλής ονειρευόντουσαν εδώ και χρόνια, θα έπαιρνε σταδιακά σάρκα και οστά.
Μέσα από καίριες μαρτυρίες γυναικών που βρέθηκαν στην πρώτη γραμμή των συγκρούσεων – μια φωτογράφο, μια διαδηλώτρια και μητέρα, μια γυναίκα που παρείχε τις πρώτες βοήθειες στους τραυματισμένους – ο Γκουσμάν συνθέτει το πορτραίτο μιας χώρας σε αναβρασμό και ενός λαού που αρνείται πεισματικά να παραδοθεί στις διαθέσεις μιας κυβέρνησης που θέλει τους πολίτες της εξαθλιωμένους και πεινασμένους, μιας χώρας που έθεσε στην αγωνιστική αιχμή του δόρατός της εκείνες: τις μητέρες και τις εργαζόμενες.
Η επιλογή του Γκουσμάν να έχει μόνο γυναίκες στο ντοκιμαντέρ του είναι συνειδητή, υποδηλώνοντας ξεκάθαρα και το φυλετικό πρόσημο της εξέγερσης, με τις διεκδικήσεις των γυναικών να αναζητούν πρόσφορο έδαφος στη ριζική κοινωνική αλλαγή και σε μια νέα νομοθεσία όπου τα δικαιώματα της μητρότητας θα προστατεύονται, οι επαγγελματικές ευκαιρίες θα είναι ίσες και ο σεξισμός δεν θα έχει πουθενά θέση μέσα στην κοινωνία.
Ο Γκουσμάν δεν επιχειρεί να πλέξει το εγκώμιο ενός αργοπορημένου, κοινωνικοπολιτικού ξεσπάσματος, εξάλλου ο ίδιος παραδέχεται ότι οι καταστροφές περιουσιών και το πλιάτσικο, αποτέλεσαν τις μαύρες σελίδες τούτης της επανάστασης, όμως αναγνωρίζει στις νέες γενιές το βάρος που φέρει αυτή τους η μαζική κινητοποίηση και η ανάγκη τους για μια εκρίζωση του βαθιά διεφθαρμένου πολιτικού συστήματος. Διόλου τυχαία οι εναλλαγές των πλάνων των συνεντευξιαζόμενων, με εκείνα από τις διαδηλώσεις, γεμάτα εικόνες ακραίας αστυνομικής βίας (πολλοί ήταν οι νεκροί και εκατοντάδες οι τραυματίες), αποτυπώνουν γλαφυρά την έκρυθμη κατάσταση που επικρατούσε για καιρό στο Σαντιάγκο, τις λυσσαλέες διεκδικήσεις των διαδηλωτών, αλλά και τη γέννηση μιας μικρής ελπίδας για ένα καλύτερο αύριο.
«Η Φανταστική Χώρα μου» αποτελεί μια κινηματογραφική παρακαταθήκη ενός «εργάτη» της τέχνης του ντοκιμαντέρ, που μας υπενθυμίζει πως η πραγματική δύναμη βρίσκεται στα χέρια του λαού. Για τη δική μας κατάσταση εδώ στην Ελλάδα σε κάνει να αναρωτιέσαι, αν θα μπορέσουμε ποτέ να φτάσουμε το ύψος των ιδανικών του λαού της Χιλής και πότε επιτέλους θα βγούμε στους δρόμους για να διεκδικήσουμε τη ζωή μας. Υποθέτω σε μια επόμενη αύξηση στα είδη βασικής ανάγκης. Ή και όχι.
ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ
- ΠΑΡΑΓΩΓΗ Γαλλία, Χιλή
- ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ Πατρίσιο Γκουσμάν
- ΣΕΝΑΡΙΟ Πατρίσιο Γκουσμάν
- ΗΘΟΠΟΙΟΙ
- ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑΣάμιουελ Λάχου
- ΔΙΑΡΚΕΙΑ120
- ΔΙΑΝΟΜΗAma Films
