rock jazz hip hop country…
… κάθε μουσικό είδος έχει τις ταινίες που του αξίζουν, αλλά και τη στιγμή της σινεφίλ του δικαίωσης.
Από τον τον Σπήλιο Λαμπρόπουλο
blues
Ηot Spot του Ντένις Χόπερ, 1990. Η προφανής επιλογή είναι το Crossroads του Γουόλτερ Χιλ, ένα φιλμ για τη ζωή του πατριάρχη του είδους, Ρόμπερτ Τζόνσον, αλλά δεν χρειάζεται να μιλάς για τα blues ώστε να εξασφαλίζεις blues ατμόσφαιρα. Εδώ η Βιρτζίνια Μάντσεν συναγωνίζεται την Τζένιφερ Κόνελι σε μοιραία ομορφιά, ο Ντον Τζόνσον ξεπερνάει τον εαυτό του, ενώ στο σάουντρακ οι Τζακ Νίτσε, Τζον Λι Χούκερ, Ταζ Μαχάλ και Μάιλς Ντέιβις δίνουν ρέστα. Οσο για τη σκηνή του σεξ στα πριονίδια… έχει στοιχειώσει πολλές φαντασιώσεις την τελευταία 15ετία.
country
Νάσβιλ του Ρόμπερτ Αλτμαν, 1975. Μπορεί Η Κόρη Του Ανθρακωρύχου του 1980 να χάρισε ένα Οσκαρ στη Σίσι Σπέισεκ που ενσάρκωνε υποδειγματικά τη Λορέτα Λιν και να ήταν υποψήφιο για άλλα έξι, αλλά, πριν από πέντε χρόνια, ο Αλτμαν είχε προλάβει να συλλάβει με την κάμερά του τη μαγεία της γενέτειρας της κάντρι μουσικής για 159 ολόκληρα λεπτά! 24 χαρακτήρες, έξι σπονδυλωτές ιστορίες και μια δικαίωση για ένα μουσικό είδος που μόλις πρόσφατα άρχισε να γίνεται δημοφιλές και εκτός Αμερικής. Οσκαρ τραγουδιού για το «Ιm Εasy» του πρωταγωνιστή Κιθ Καραντάιν.
disco
Cant Stop The Music της Νάνσι Γουόκερ, 1980. Δεν είναι η καλύτερη ταινία του είδους – αντίθετα, είναι με διαφορά η χειρότερη και, ως εκ τούτου, καταλήγει να είναι σχεδόν in! Ο Στρατιώτης, ο Οικοδόμος, o Ινδιάνος, ο Αστυνομικός, ο Καουμπόι και ο Ντυμένος στα Δερμάτινα… θα μπορούσε να είναι ανέκδοτο και στην ουσία ανέκαθεν ήταν, μόνο που οι Village People, περί ων ο λόγος, δεν το κατάλαβαν ποτέ. Για περισσότερο από δύο ώρες παρακολουθούμε (ενώ παράλληλα κοιμόμαστε, βράζουμε νερό για μακαρόνια, τακτοποιούμε το σαλόνι…) την ιστορία ενός συνθέτη που ψάχνει έξι μάτσο άντρες ως κράχτες (ή κραγμένες, ανάλογα…) για να πουλήσει τα τραγούδια του. Εννοείται ότι η disco δεν αποτυπώνεται σε αυτό το film – τo 1980, εξάλλου, ήταν ήδη νεκρή. Αλλά πώς να μην μνημονεύσεις τέτοιο αισθητικό ναδίρ;
funk
Four Brothers του Τζιν Σίνγκλετον, 2005. Για να είμαστε ειλικρινείς, οι περισσότερες blaxpoitation ταινίες απλώς ΔΕΝ βλέπονται και ακόμα και τα περίφημα Shaft και Superfly ΔΕΝ αποτελούν εξαίρεση (κυρίως το δεύτερο). Στην περίπτωσή τους ο όρος «cult» χρησιμοποιείται περισσότερο για να καλύψει αδυναμίες παρά για να αναδείξει προτερήματα. Μόλις πέρσι, όμως, ο Τζον Σίνγκλετον γύρισε μια σύγχρονη ταινία με το μισό καστ ασπρουλιάρικο όσο δεν παίρνει και μουσική επένδυση έναν αχταρμά από Motown μέχρι Porcupine Tree. Κι όμως, κατάφερε να φτιάξει μία τελείως 70s ατμόσφαιρα, να εστιάσει σε δεσμούς φιλίας- απομεινάρια μιας άλλης εποχής, να κάνει λόγο για αυτοδικία α λα Death Wish και να αδικηθεί κατάφωρα από κοινό και κριτικούς. Ανάμεσα στο καστ αναζητήστε και τους ράπερ Αντρέ Μπέντζαμιν και Ταϊρίζ Γκίμπσον.
glam rock
Flame! του Ρίτσαρντ Λονκρέιν, 1975. Οι Slade υποδύονται τους Flame, ένα γκρουπ που ξεκινάει από τα πιο κακόφημα καταγώγια για να περάσει στα μεγάλα σαλόνια κι από εκεί στην αναπόφευκτη παρακμή. Καθόλου τυχαία, το εφηβικό κοινό των Slade έφευγε απογοητευμένο από τις αίθουσες: η ταινία ήταν καλή και ειλικρινής! Σε μικρό ρόλο και ο περίφημος dj Τόμι Βανς.
grunge
Singles του Κάμερον Κρόου, 1992. Στους δρόμους του βροχερού Σιάτλ μισή ντουζίνα μουσικοί ερωτεύονται, κάνουν λάθη, σκέφτονται να υποβληθούν σε αισθητικές επεμβάσεις, εξαρτώνται από τον αυτόματο τηλεφωνητή τους και ακούνε Pearl Jam, Alice In Chains, Soundgarden, Mother Love Bone, Smashing Pumpkins και Mudhoney.
heavy metal
Rock Star του Στίβεν Χέρεκ, 2001. Τίποτα που να μην έχουμε ξαναδεί (το ντοκιμαντέρ της Πηνελόπης Σφίρις The Decline Of The Western Civilization, κατέγραψε την ιστορία του είδους), αλλά κάτι εδώ λειτούργησε σωστά, καθώς ο Μάρκ Γουόλμπεργκ είναι ιδιαίτερα πειστικός ως ένας τραγουδιστής σε μία sleaze metal μπάντα του συρμού που πιάνει την καλή. Η ταινία είναι μία άτυπη βιογραφία του Τιμ «Ripper» Οουενς ο οποίος από fan των Judas Priest κατέληξε να πάρει τη θέση του Ροντ Χάλφορντ στο αγαπημένο του γκρουπ. Δίπλα στον πρώην Μάρκι Μαρκ συναντάμε τη δική μας Τζένιφερ Ανιστον, τον γιο του Τζον Μπόναμ, Τζέισον, τον κιθαρίστα Ζακ Γουάιλντ, την πρώην σύζυγο του Ροντ Στιούαρτ, Ρέιτσελ Χάντερ και τον «πολύ» Τίμοθι Σπολ.
new wave
24 Hour Party People του Μάικλ Γουιντερμπότομ, 2002. Η άνοδος και η πτώση μίας ανεξάρτητης αυτοκρατορίας; Οχι ακριβώς… Το χρονικό μιας παρασκηνιακής ιδιοφυϊας; Οχι μόνο… Η καταγραφή μιας ολόκληρης εποχής; Ε όχι δα! Η ιστορία μίας σκηνής που έμελλε να αλλάξει για πάντα τον τρόπο που ακούμε μουσική; Αυτό… μάλιστα! Οι Joy Division, Durutti Column, Α Certain Ratio, Happy Mondays, το κλαμπ Hacienda, τα ecstasy, οι παραγωγές του Μάρτιν Χάνετ, τα γραφιστικά κομψοτεχνήματα του Πίτερ Σάβιλ… όλα αυτά σε άψογη σκηνοθετική ενορχήστρωση και εθιστικό μοντάζ. Κουβαλάει από τώρα τη στάμπα του κλασικού…
indie
Νine Songs του Μάικλ Γουιντερμπότομ, 2004. Προφανής επιλογή, αλλά δύσκολα μπορείς να αφήσεις έξω μία ταινία που από το περίφημο τρίπτυχο της αμαρτίας (sex & drugs & rocknroll) δίνει βάρος στο πρώτο και το τρίτο συστατικό, αλλά στην ουσία καταδεικνύει πως το ένα πάθος έρχεται να συμπληρώσει το άλλο και πως οι αμήχανες σιωπές χάνονται κάτω από το θόρυβο των Elbow, Black Rebel Motorcycle Club, Super Furry Animals, Franz Ferdinand και τις σονάτες του Μάικλ Νάιμαν… Μια ένσταση μόνο: είναι δυνατόν οι δύο εραστές στο σπίτι τους να μην ακούνε ΠΟΤΕ μουσική;
jazz
Βird του Κλιντ Ιστγουντ, 1988. Πρώτη τρανή απόδειξη πως ο Κλιντ Ιστγουντ δεν ήταν απλώς ένας βρόμικος Χάρι, το Bird κερδίζει στα σημεία το Γύρω Στα Μεσάνυχτα, καθώς η ζωή του Τσάρλι Πάρκερ ήταν εκ των συνθηκών πιο «κινηματογραφική» από αυτή του Ντέξτερ Γκόρντον. Ο Φόρεστ Γουίτακερ είναι ανατριχιαστικά καλός, ενώ το κόλπο που έγινε με τη μουσική (διατηρήθηκε από τις αυθεντικές μπομπίνες το σαξόφωνο του Πάρκερ και απλώς πλαισιώθηκε από νέες ηχογραφήσεις) ήταν ένα παράτολμο εγχείρημα το οποίο όμως στέφθηκε με επιτυχία.
hip hop
Beat Street του Σταν Λάθαν 1984. Μπορεί το Wild Style! να ήταν το πρώτο και το Krush Groove το πιο ολοκληρωμένο φιλμ για την κουλτούρα του rap πριν τη σαρωτική έλευση των Public Enemy, πλην όμως το Beat Street ήταν το πιο ανθρώπινο, με χαρακτήρες που είχαν υπόσταση και πέρα από την όποια καλλιτεχνική τους έκφανση. Φοβερό σάουντρακ με electro/proto rap και περάσματα των Melle Mel, Doug Ε. Fresh, Afrika Bambaataa, Bernard Fowler, DJ Jazzy Jay, Kool Moe De, Rock Steady Crew και του απόλυτου θρύλου Kool Herc. Σήμερα μπορεί να μοιάζει παρωχημένο, αλλά… 22 χρόνια είναι αυτά!
pop
Ρrivilege του Πίτερ Γουότκινς, 1967. Φουτουριστική ταινία που διαδραματίζεται στα μέσα των 70s, όταν και εν όψει της επικείμενης καταστροφής του κόσμου οι πάντες στρέφονται στον ποπ αστέρα- σωτήρα Στιβ Σόρτερ. Κάτι τέτοια πρέπει να έβλεπε ο Μπόνο όταν ήταν μικρός (ειδικά το θρησκευτικών προεκτάσεων φινάλε της συναυλίας του Στιβ σε μία αχανή αρένα είναι απίστευτα προφητικό). Ο Πολ Τζόουνς, γνωστός τότε από τη θητεία του στους Manfred Mann, είναι επαρκής στο ρόλο του, σε αντίθεση με την Τζιν Σίμπσον, η οποία ξεκίνησε άθελά της την παράδοση που θέλει τα top models να είναι τραγικές ηθοποιοί.
ψυχεδέλεια
Ρerformance των Ντόναλντ Κάμελ, Νίκολας Ρεγκ, 1970. Οχι μία αμιγώς μουσική ταινία και σίγουρα όχι ένας ύμνος στο πνεύμα της ψυχεδέλειας, αλλά σίγουρα ένα από τα πιο τριπαρισμένα φιλμ που έβγαλε ποτέ το στούντιο της Warner Bros, το Performance «ανάγκασε» τον Εντουαρντ Φοξ να αποσυρθεί για μια δεκαετία από το προσκήνιο και τον Μικ Τζάγκερ να υποδυθεί μία εκδοχή του εαυτού του. Προφητική η ατάκα του πρώτου στον δεύτερο: «Οταν φτάσεις τα 50 θα είσαι στ αλήθεια περίεργος!» Αξεπέραστο το σάουντρακ του Τζακ Νίτσε.
rave
Ηuman Traffic του Τζάστιν Κέριγκαν, 1999. Επτά νέοι στο Κάρντιφ της Ουαλίας ζουν μόνο για το Σαββατοκύριακο κι εμείς παρακολουθούμε τη ζωή τους από τις συμβάσεις της καθημερινότητας και τους φρενήρεις ρυθμούς της Παρασκευής και του Σαββάτου μέχρι το chill out ξενέρωμα της Κυριακής… Στο μεταξύ έχουμε ακούσει τις φοβερές μουσικές επιλογές του Πιτ Τονφκ, έχουμε δει τον Καρλ Κοξ και τον Χάουαρντ Μαρκς σε ρόλους- έκπληξη και έχουμε θυμηθεί το «Weekender» των Flowered Up κι ας λάμπει δια της απουσίας του από το σάουντρακ.
rock n roll
American Hot Wax του Φλόιντ Μάτραξ, 1978. Ok, το Buddy Holly Story του 1978 δεν είναι άσχημο και το That Will Be The Day του 1973 με τον Ντέιβιντ Εσεξ είναι η καλύτερη ταινία στην οποία έπαιξε ποτέ ο Ρίνγκο Σταρ, πλην όμως τούτος εδώ ο ελαφρώς υπερβολικός φόρος τιμής στη χρυσή εποχή του rock n roll με εμφανίσεις από τους Τσακ Μπέρι, Τζέρι Λι Λιούις και Screamin Jay Hawkins είναι ένα δραματοποιημένο ντοκουμέντο που συγκινεί μέχρι και σήμερα. Στην ουσία πρόκειται για βιογραφία του ραδιοφωνικού παραγωγού Αλαν Φριντ από το Κλίβελαντ, ο οποίος φέρεται να είναι ο πρώτος που σύστησε το rock n roll στο αμερικανικό κοινό στο δεύτερο μισό της δεκαετίας του 50. Ο Φριντ ήταν και ένας από τους ελάχιστους λευκούς που προωθούσε την αφροαμερικανική μουσική, ενώ λόγω της επιρροής του έγινε και ο πρώτος που «λαδώθηκε», προκειμένου να στηρίξει υπέρ το δέον κάποια συγκεκριμένα τραγούδια. Μισό αιώνα αργότερα, η payola μάλλον έχει γίνει παγκόσμιο καθεστώς. Εδώ θα δείτε και τον δημοσιογράφο Τζέι Λίνο πιο νέο και πιο αδύνατο, ενώ, καθόλου τυχαία, στη σκηνή του χρηματισμού παίζει και ένας Ελληνας, ονόματι Γιώργος… Πούλος!
reggae
Τhe Harder They Come του Πέρι Χένζελ, 1972. Το δυτικό Κίνγκστον είναι μια μικρή γειτονιά μιας μικρής πόλης ενός μικρού νησιού της Καραϊβικής… Εκεί ανδρώθηκε η ρέγγε μουσική, εκεί και ο Τζίμι Κλιφ ο οποίος μεγάλωσε θεωρώντας αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητας το σεξ, τον θάνατο, τα όπλα, τη μαριχουάνα και το οργανωμένο έγκλημα. Εδώ υποδύεται τον εαυτό του αναζητώντας διέξοδο από όλα αυτά στη μουσική. Υπέροχο σάουντρακ από τον ίδιο και τους Maytals, Slickers, Desmond Dekker, Melodians κ.ά.
world music
Ile Aiye του Ντέιβιντ Μπερν, 1989. Στα βραζιλιάνικα ο τίτλος σημαίνει «Ο Οίκος Της Ζωής». Ο ηγέτης των Talking Heads και ιδρυτής της εταιρείας Luaka bop, έχοντας ήδη κάνει γνωστό το πάθος του για τις μουσικές του κόσμου και δη της Βραζιλίας, ταξιδεύει εδώ μέχρι την Αφρική, για να αναζητήσει τις ρίζες μίας καλλιτεχνικής παράδοσης, να μελετήσει μία θρησκεία (Candomble) που το Βατικανό απαγόρευσε άμα τη εμφανίσει της και να επισημάνει πως ο Θεός, η Μελωδία και η Φτώχεια εφαρμόζονται συνδυαστικά στην καθημερινότητα των Βραζιλιάνων. Από εδώ πήρε το όνομά του και το χιπ χοπ σχήμα των Orishas, ενώ στο Πανεπιστήμιο του Κεντάκι η ταινία λογίζεται ως εξεταστέα ύλη…
soul
Αli του Μάικλ Μαν, 2002. Στην ουσία, εδώ ο Μαν δεν σκιαγραφεί απλώς το πορτρέτο του μεγαλύτερου πυγμάχου όλων των εποχών, αλλά κάθε Αφροαμερικανού που, παρά τις αντιξοότητες, προσπάθησε να κρατήσει ανέπαφη την αξιοπρέπεια και την ακεραιότητά του. Καθόλου τυχαία, όλα ξεκινούν με τον Κάσιους Κλέι σε ένα κλαμπ να ακούει Σαμ Κουκ, ενώ στην υπόλοιπη ταινία ξεχωρίζουν τραγούδια των Μάρβιν Γκέι και Μπόμπι Γουόμακ, Αλ Γκριν, Αρίθα Φράνκλιν, Pointer Sisters κ.ά. Για όσους, ενάντια στο ρεύμα, δεν ξέχασαν ποτέ ότι έχουν ψυχή…
punk
Jubilee του Ντέρεκ Τζάρμαν, 1977. Ο σκηνοθέτης ήταν αντιβασιλικός και επέλεξε το πανκ περισσότερο ως όχημα εμβολισμού του Μπάκιγχαμ παρά ως μουσικό ρεύμα. Μπορεί λοιπόν η ταινία να έχει λιγότερη πανκ αυθεντικότητα από το Repo Man ή το Decline Of The Western Civilization και οι διάφοροι Adam & The Ants, Chelsea, Wayne County, Toyah, Slits, Siouxsie, Richard OBrien να χρησιμοποιούνται ως ηθοποιοί παρά ως πανκ φιγούρες, πλην όμως η ανατρεπτική ματιά του Τζάρμαν κάνει ακόμα και τη μουσική του Μπράιαν Ινο ιδανική υπόκρουση για πανκ ακρότητες!
classical
Αμαντέους του Μίλος Φόρμαν (1984). The Man… The Music… The Madness… The Murder… The Motion Picture… έγραφε η αφίσα της ταινίας, κάτι που θα μπορούσε να «λειτουργήσει» και για κάθε ποπ αστέρα του τελευταίου μισού αιώνα. Ισως εδώ να έχουμε να κάνουμε με την καλύτερη και πληρέστερη μουσική ταινία όλων των εποχών. Πολλοί ισχυρίζονται ότι ο Μότσαρτ, αν ζούσε σήμερα, θα έπαιζε πανκ και πιθανότατα έχουν δίκιο -σκεφτείτε το: σε μια εποχή γεμάτη καθωσπρεπισμό, ένας τσόγλανος από την Αυστρία κατέλυσε κάθε κανόνα, ανέτρεψε το κατεστημένο, πρόταξε το ασύγκριτο ταλέντο του και τον σεξομανή εγωκεντρισμό του, έζησε γρήγορα, πέθανε νέος και άφησε πίσω του απαρηγόρητες ερωμένες, ημιτελή αριστουργήματα και παρτιτούρες που 250 χρόνια αργότερα ψάχνουν ακόμα αντίπαλο! Οι ερμηνείες των Τομ Χαλς και Φ. Μάρεϊ Αμπραχαμ είναι απλώς υποδειγματικές. Μια ταινία για όλους τους ασταθείς, προβληματικούς, δυσλειτουργικούς, ελαφρώς παρανοϊκούς, μοιραία μοναχικούς και δυστυχώς βασανισμένους ανθρώπους που υπηρετούν την τέχνη και το όραμά τους έξω από κάθε συμβατικό πλαίσιο. Μια ταινία για κάθε χαρισματικό μουσικό…
folk
Βound For Glory του Χαλ Ασμπι, 1976. Βασισμένο στην αυτοβιογραφία του Γούντι Γκάθρι, το φιλμ παρακολουθεί την πορεία του θρυλικού αυτού μουσικού από τις φτωχές γειτονιές του Τέξας την εποχή του κραχ μέχρι και τη συνειδητή αφοσίωσή του στο να καταγράφει με τα τραγούδια του τα βιώματα της εργατικής τάξης. Ο Τιμ Μπάκλεϊ ήταν υποψήφιος για το ρόλο, αλλά πέθανε λίγο προτού ξεκινήσουν τα γυρίσματα. Τέσσερις υποψηφιότητες και δύο Οσκαρ κερδισμένα. Σήμερα μοιάζει να έχει ξεχαστεί από τους πάντες…
elvis presley (κατηγορία από μόνος του)
Jailhouse Rock, του Ρίτσαρντ Θορπ, 1957. Προσπερνώντας το rockumentary Thats The Way It Is του Ντένις Σάντερς που είναι από τα καλύτερα ever, αυτή είναι η μόνη (μαζί με το King Creole) ταινία του Βασιλιά που έχει αντέξει στο χρόνο, καθώς εδώ τον βλέπουμε να μπαίνει φυλακή, να μαθαίνει μέσα στη στενή κιθάρα και μετά την αποφυλάκισή του να συνειδητοποιεί ότι οι πιο αδίστακτοι εγκληματίες κυκλοφορούν ελεύθεροι στη σόουμπιζ. Η δε χορογραφία του ομότιτλου τραγουδιού θεωρείται (και είναι) το πρώτο βίντεο στην ιστορία της ποπ μουσικής!
