Σύντομο κουίζ:
σε ποια χιουμοριστική εκπομπή που φέτος συμπληρώνει τριάντα χρόνια στην τηλεόραση χρωστάμε τη γνωριμία μας με τον Μπιλ Μάρεϊ και τον Εντι Μέρφι, τους Blues Brothers και μερικά από τα πιο ξεκαρδιστικά σκετς που γράφτηκαν ποτέ;
Η απάντηση ακολουθεί…
Από τον Λουκά Κατσίκα
11 πράγματα που ίσως δεν ξέρεις για το «Saturday Night Live»
- Ο πρώτος guest παρουσιαστής στην ιστορία του σόου ήταν ο Τζορτζ Κάρλιν. Ο πρώτος μουσικός καλεσμένος η Τζάνις Ιαν.
- Ο Τζέραλντ Φορντ είναι ο μοναδικός Αμερικανός πρόεδρος που έτυχε να κάνει ποτέ τη διάσημη εναρκτήρια αναγγελία του σόου «Ζωντανά από τη Νέα Υόρκη, είναι το Saturday Νight».
- Η πιο καταστροφική σεζόν στα χρονικά της σειράς θεωρείται η χρονιά 1980- 1981, όταν η τηλεθέαση κατρακύλησε σε πολύ χαμηλά νούμερα.
- Στις 21 Φεβρουαρίου του 1981, στη διάρκεια ενός σκετς που σατίριζε την αγωνία του τότε τηλεοπτικού κοινού να μάθει ποιος σκότωσε τον Τζέι Αρ της σειράς «Ντάλας», ο ηθοποιός Τσαρλς Ρόκετ ξεστόμισε τη λέξη «fuck» στον αέρα. Το γεγονός δεν επρόκειτο, φυσικά, να περάσει απαρατήρητο. Λιγότερο από ένα μήνα μετά, ολόκληρο σχεδόν το επιτελείο της σειράς απολύθηκε μαζί με τον παραγωγό της, Ζαν Ντουμανιάν (μετέπειτα παραγωγό του Γούντι Αλεν). Οι μόνοι που απέμειναν ήταν ο Τζο Πισκόπο και ο Εντι Μέρφι.
Η Θρυλική Πρώτη Πενταετία
Δυο πράγματα οδήγησαν το 1975 στο να αλλάξει ανεπιστρεπτί το τοπίο της τηλεοπτικής κωμωδίας, όπως την ξέραμε. Το ένα ήταν η ολοένα εντονότερη επιθυμία του καναλιού NBC για ένα ψυχαγωγικό σόου. Οι επαναλήψεις των παλιότερων εκπομπών του «Τhe Tonight Show» με τον Τζόνι Κάρσον είχαν αρχίσει να κουράζουν και χρειαζόταν οπωσδήποτε μια διασκεδαστική εκπομπή για τα βράδια του Σαββάτου. Το άλλο ήταν η επιθυμία του νεαρού και διορατικού παραγωγού Λορν Μάικλς (τότε συνεργάτη της Λίλι Τόμλιν) για ένα κωμικό και μουσικό σόου που να μεταδίδεται ζωντανά από τη νυχτερινή τηλεόραση, να φιλοξενεί επώνυμους guests, αλλά να απαρτίζεται από νεαρά και πρωτοεμφανιζόμενα ταλέντα. Το στοίχημα ήταν μεγάλο, η ανάγκη όμως του καναλιού να αντικαταστήσει τις φθαρμένες από την πολλή χρήση κασέτες του «Τonight Show» οδήγησε τον Μάικλς στο να συσπειρώσει γύρω του ένα δημιουργικό δυναμικό από προοδευτικούς κωμικούς, πρώην μέλη της sixties αντι- κουλτούρας, στελέχη από χιουμοριστικές θεατρικές κολεκτίβες- έναν ολόκληρο θίασο έτοιμο να εισφέρει τις δικές του εναλλακτικές απόψεις πάνω στην πολιτική και κοινωνική ζωή που αντίκριζε καθημερινά γύρω του. Θέματα ταμπού για την αμερικανική τηλεόραση, όπως η σκληρή κυβερνητική κριτική, το σεξ, τα ναρκωτικά, πολυποίκιλες κωμικές βινιέτες, μιμήσεις και παρωδίες, μια σατιρική διάθεση ενάντια σε κάθε μορφή κατεστημένου και εμβόλιμα επικαιρικά σχόλια αναμειγνύονταν με μουσική ροκ εν ρολ και με την καταλυτική παρουσία ενός διαφορετικού κάθε εβδομάδα καλεσμένου στη θέση του οικοδεσπότη. Αυτό ήταν το «Saturday Night Live» όπως το μάθαμε τότε και το ξέρουμε ακόμη…
Η πρώτη εκπομπή προγραμματίστηκε για τις 11 Οκτωβρίου του 1975 και παρουσιάστηκε ζωντανά από το στούντιο 8Η του NBC, στο κτίριο της Rockefeller Plaza. Ο αρχικός της τίτλος δεν ήταν, εντούτοις, «Saturday Night Live», αλλά «ΝΒCs Saturday Νight», επειδή ο αθλητικός παρουσιαστής Χάουαρντ Κόσελ είχε προ πολλού εξασφαλίσει τον πρώτο για τη δική του εκπομπή. Η διάρκειά της ήταν μιάμιση ώρα και το περιεχόμενό της αντικειμενικά φορτωμένο. Δυο μουσικοί καλεσμένοι, ένα σκετς με κουκλάκια Μάπετ, μια ολόκληρη σειρά από παρωδίες διαφημιστικών σποτ κι ένα φιλμ μικρού μήκους του Αλμπερτ Μπρουκς παραήταν αρκετά για ένα και μόνο σόου, οδηγώντας πολλούς τηλεθεατές να αλλάξουν γρήγορα κανάλι. Τα νούμερα ήταν απογοητευτικά και χρειάστηκε λίγος καιρός μέχρι το κοινό να συγχρονιστεί με το κυνικό χιούμορ, τη βαθιά ειρωνεία και το κλίμα παραλόγου και πλήρους ισοπέδωσης με τα οποία ο Μάικλς έβαζε τα θεμέλια της μοντέρνας, αντικομφορμιστικής κωμωδίας.
Με το πέρασμα των μηνών και την ολοκλήρωση της πρώτης σεζόν, όμως, το «Saturday Night Live» είχε ήδη μετατραπεί σ’ ένα μικρό και διαρκώς αναπτυσσόμενο πολιτιστικό γεγονός, οι δε πρωταγωνιστές του σε αληθινούς σταρ. Ο Μάικλς απέδειξε, στο μεταξύ, ότι γνώριζε εξαιρετικά τους μηχανισμούς της ποπ κουλτούρας, ώστε να τους ενσωματώνει εβδομαδιαία στις βινιέτες και τα αστεία της εκπομπής του. Η σειρά πέρασε από τα χέρια αμέτρητων κωμικών, διαθέτοντας όμως πάντα μερικά σπουδαία ταλέντα. Κλασικότερος όλων, παραμένει ο αρχικός σχηματισμός της περιόδου 1975-1981, με απίστευτα χαρισματικούς πρωταγωνιστές, όπως ο Νταν Ακρόιντ, η Γκίλντα Ράντνερ, η Λαρέιν Νιούμαν, ο Τζον Μπελούσι, η Τζέιν Κέρτιν, ο Γκάρετ Μόρις και ο Μπιλ Μάρεϊ, ο οποίος αντικατέστησε τον Τσέβι Τσέις αμέσως μετά την αιφνίδια αποχώρησή του για να ακολουθήσει κινηματογραφική καριέρα.
Μέχρι τη στιγμή που αποφάσισαν να εγκαταλείψουν σύσσωμοι το «SΝL» μαζί με τον παραγωγό τους, ο οποίος εξέφρασε μετά το τέλος της σεζόν του 80 δυσαρέσκεια για τον τρόπο με τον οποίο τους αντιμετώπιζε η διεύθυνση του καναλιού, χάρισαν στο κοινό μερικές από τις πιο θρυλικές στιγμές της τηλεοπτικής και όχι μόνο κωμωδίας. Η πληθωρική Ροζάν Ροζάνα Ντάνα (Τζίλντα Ράντνερ), ο αξιοθρήνητος ζιγκολό Φρεντ Γκάρβιν και ο πρόεδρος Τζίμι Κάρτερ που έδινε συμβουλές σε ναρκομανείς και λοιπούς… απολωλότες (Νταν Ακρόιντ), ο περίλυπος lounge τραγουδιστής του Μπιλ Μάρεϊ, ο σαμουράι πολεμιστής και ο ελληνικής καταγωγής εστιάτορας Πιτ Διονάσπολις (Τζον Μπελούσι), η ειδησεογραφική σάτιρα «Weekend Update», την οποία παρουσίασε πρώτος ο Τσέις (με την αλησμόνητη φράση «Γεια σας. Είμαι ο Τσέβι Τσέις κι εσείς όχι!») κι έπειτα το δίδυμο Κέρτιν- Μάρεϊ κι οι φονικές μέλισσες (που ερμήνευσε επί έντεκα σκετς ολόκληρο το καστ) παραμένουν μέχρι σήμερα σταθμοί της σειράς.
Από το 1981 ως την Αιωνιότητα
Αμέσως μετά την αντικατάσταση του αρχικού επιτελείου, η εκπομπή πέρασε τη μεγαλύτερη κρίση στην ιστορία της, βλέποντας τα νούμερά της να κατρακυλούν και τους θεατές να μην αγκαλιάζουν με την ίδια θέρμη τα καινούργια κωμικά στελέχη της. Με τη δυναμική προσθήκη του παντελώς άσημου τότε Εντι Μέρφι (από τα καλύτερα μέλη που πέρασαν ποτέ από τη σειρά) και των Μπίλι Κρίσταλ, Μάρτιν Σορτ, Κρίστοφερ Γκεστ, οι αμέσως επόμενες σεζόν ανέβασαν, εντούτοις, αρκετά τις μετοχές της. Από το 1985 και μετά, ο Λορν Μάικλς επανήλθε, εξασφαλίζοντας μια δεύτερη ισχυρή περίοδο για το σόου. Με ένα επιτελείο κωμικών που περιλάμβανε τους Ντέινα Κάρβεϊ, Τζον Λόβιτς, Φιλ Χάρτμαν, Ντένις Μίλερ και πιο σποραδικά τους Μάικ Μάιερς, Τζόαν Κιούζακ, Μπεν Στίλερ η σειρά έφτασε επιτυχώς μέχρι το τέλος της δεκαετίας. Και το 90, όμως, συνέχισε συστήνοντας ηθοποιούς όπως ο Κρις Ροκ κι ο Γουίλ Φέρελ, ενώ διατήρησε μια ποιότητα αστείων που άγγιζε τακτικά το εξαιρετικό και την ίδια χιουμοριστική ατζέντα για τα κακώς κείμενα της επικαιρότητας. Μπορεί να παραμένει αδιάσειστος τηλεοπτικός θεσμός μέχρι σήμερα, η αληθινή αξία του «Saturday Night Live» βρίσκεται, παρ όλα αυτά, στον τρόπο με τον οποίο επηρέασε από τη stand up κωμωδία και τη λογική της ψυχαγωγικής τηλεοπτικής ζώνης μέχρι, ασφαλώς, το σινεμά. Η προσφορά του στο τελευταίο, μάλιστα, είναι σχεδόν ισάξια με εκείνη στην μικρή οθόνη. Εκτός του ότι δίδαξε μια εντελώς εναλλακτική προσέγγιση στο χιούμορ, το «Saturday Night Live» τροφοδότησε τη μεγάλη οθόνη με μια ολόκληρη φουρνιά νέων κωμικών που μετατράπηκαν σε υπολογίσιμα ονόματα, όπως και με μια σειρά ταινίες (όχι όλες πετυχημένες, πάντως), οι οποίες γεννήθηκαν στα πλατό του σίριαλ ως σκετς για να μεταμορφωθούν, μεταξύ άλλων, στους Ατσίδες Με Τα Μπλε, τους Coneheads, τους Τρεις Αμίγκος, το Superstar, το Waynes World ή το Α Mighty Wind.
- Στην ηλικία των 17 ετών, ο Αντονι Μάικλ Χολ υπήρξε το νεότερο μέλος που πέρασε ποτέ από το «SΝL». Στην ηλικία των επτά, η Ντρου Μπάριμορ υπήρξε η νεαρότερη παρουσιάστρια του σόου.
- Οι Μπιλ Μάρεϊ, Νταν Ακρόιντ, Μάικ Μάιερς, Τζον Μπελούσι και Φιλ Χάρτμαν είναι οι μοναδικοί ηθοποιοί της εκπομπής που έχουν κερδίσει βραβείο Εμι για τη σεναριακή τους εισφορά σε αυτήν.
- Ο Γουίλ Φέρελ είναι ο πιο ακριβοπληρωμένος συντελεστής του «SΝL». Για την παρουσία του στη σεζόν 2001-02 έπαιρνε το μισθό των 350.000 δολαρίων.
- Η τελευταία εμφάνιση του Τζον Μπελούσι πριν τον αιφνίδιο θάνατό του ήταν μια cameo παρουσία του στο επεισόδιο της 31ης Οκτωβρίου 1981.
- Το επεισόδιο της 20ης Φλεβάρη 1977 είναι το μοναδικό στα χρονικά της σειράς που δεν μεταδόθηκε από τη Νέα Υόρκη, αλλά από τη Λουιζιάνα και τις εορταστικές εκδηλώσεις που έγιναν με αφορμή το Mardi Gras. Είναι επίσης το μοναδικό επεισόδιο που δεν προβλήθηκε βράδυ Σαββάτου, αλλά Κυριακής, και έκτοτε δεν επαναλήφθηκε ποτέ, διότι στην πράξη δεν θεωρήθηκε επιτυχές.
- Το συγκρότημα των Folksmen που βλέπουμε στην ταινία Α Mighty Wind έκανε την πρώτη του εμφάνιση σε επεισόδιο της σεζόν 1985-86, όταν ο Μάικλ ΜακΚιν ήταν οικοδεσπότης και οι Κρίστοφερ Γκεστ και Χάρι Σίρερ μέλη της σειράς.
- Την μπάντα που συνόδευε τις πρώτες σεζόν του «SΝL» διεύθυνε ο Χάουαρντ Σορ.
