62ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Βενετίας – do you speak american?

H βενετσιάνικη κινηματογραφική γιορτή ήταν φέτος… λίγη, καθώς μας επιφύλασσε μικρότερο αριθμό ταινιών και ελάχιστες ευχάριστες εκπλήξεις (εκ των οποίων όλες κρύβονταν στα παράλληλα προγράμματα και όχι στο ατυχές διαγωνιστικό). Μόνο οι Αμερικανοί δήλωσαν πληθωρικά «παρών», χαρίζοντας απλόχερα στο φεστιβάλ λάμψη και σωτήρια (;) ψήγματα ουσίας με τρεις ταινίες- όλα τα λεφτά: Brokeback Mountain του Ανγκ Λι, Good Night, And Good Luck του Τζορτζ Κλούνεϊ και -εκτός συναγωνισμού- Corpse Bride του Τιμ Μπάρτον… Από τους Λουκά Κατσίκα και Ιωάννα Παπαγεωργίου Αναζητώντας σανίδα σωτηρίαςΑγνώριστη ήταν η φετινή Μόστρα για όσους την παρακολουθούν τα τελευταία χρόνια. Από κάθε άποψη. Καταρχάς, ήταν τα επιδεικτικά αυξημένα μέτρα ασφαλείας, που της στέρησαν το αλλοτινό, φημισμένο και φιλόξενο παρεϊστικο κλίμα της. Οι ανιχνευτές μετάλλου από τους οποίους ήμασταν υποχρεωμένοι να περνάμε κάθε τόσο, ο διαρκής έλεγχος των «αποσκευών» μας, αλλά και η άκαμπτη τήρηση των κανόνων (όσον αφορά την προτεραιότητα των καρτών διαπίστευσης και τη μη καθυστερημένη είσοδο στις προβολές) από τους πάλαι ποτέ χαλαρούς και… light υπεύθυνους των αιθουσών μεγάλωσαν τις ουρές και σε μήκος και σε διάρκεια αναμονής, δοκιμάζοντας την υπομονή μας. Από την άλλη ήταν το πρόγραμμα και η ανισόρροπη επιλογή ταινιών στο επίσημο διαγωνιστικό πρόγραμμα. Οπως σχολίασε Βρετανός συνάδελφος, «είδα μερικές καλές αμερικάνικες ταινίες, αλλά υποτίθεται ότι βρισκόμαστε σε διεθνές φεστιβάλ». Συμφωνούμε και επαυξάνουμε, γιατί αν θέλουμε να είμαστε ακριβείς, πλην του Sympathy For Lady Vengeαnce (που όμως δεν ενθουσίασε όσο το περσινό Oldboy), οι μη-αμερικάνικες ταινίες εντός συναγωνισμού ούτε καν… βλέπονταν. Ουκ ολίγοι μάλιστα υποστήριξαν ότι ο διευθυντής Μάρκο Μιούλερ το έκανε επίτηδες, για να βραβευτούν πάση θυσία αμερικανικά φιλμ, ώστε να διατηρήσει καλές σχέσεις με το Χόλιγουντ και να προσελκύει μεγάλους σταρ (που φέτος συνέρευσαν μαζικά στο Λίντο). Δοκιμάζει έτσι να στρέψει τα φώτα της δημοσιότητας στο γηραιότερο φεστιβάλ του κόσμου, πασχίζοντας αφενός να το κρατήσει ζωντανό απέναντι στο σαφώς πιο ευέλικτο και πολυσχιδές φεστιβάλ του Τορόντο που συμβαίνει σχεδόν ταυτόχρονα, αλλά κι εκείνο της Ρώμης που ετοιμάζεται να ανοίξει θριαμβευτικά τις πύλες του από του χρόνου. Αφετέρου, να αντιτάξει λάμψη στην αποπνικτικά γραφειοκρατική διοίκηση της Μπιενάλε, στην οποία ανήκει, αλλά και στη συντηρητική κυβέρνηση Μπερλουσκόνι, που θέλει… να βάζει χέρι παντού. Να ευχηθούμε και του χρόνου;Ι.Π. Δέκα πολυσυζητημένες στιγμές του φεστιβάλ Βrokeback Μountain του Ανγκ ΛιΗ καλύτερη ταινία της φετινής διοργάνωσης γυρεύει αρσενικούς μύθους και ουτοπίες ευτυχίας σε μια επαρχιακή Αμερική όπου μάταια προσπαθεί να ριζώσει μια ιστορία απαγορευμένου πάθους ανάμεσα σε δυο νεαρούς άντρες. Ευγενική και θλιμμένη ελεγεία για καταδικασμένους έρωτες και την ασυγκράτητη δύναμη της καθαρής αγάπης να παρασύρει σαν στρόβιλος τα πάντα γύρω της, το θεσπέσιο φιλμ του Λι είναι προικισμένο με έναν έξοχο Χιθ Λέτζερ κι ένα φινάλε που σου ραγίζει την καρδιά. Gabrielle του Πατρίς ΣερόΤο τέλος μιας σχέσης στις αρχές του αιώνα, βουτηγμένο σε ένα απόλυτα εξεζητημένο και υψηλά στιλιζαρισμένο ύφος βγαλμένο κατευθείαν από το πομπώδες γλωσσάρι της όπερας και τις ασφυκτικές συμβάσεις του θεάτρου. Υπήρξαν θεατές που εκτίμησαν το φορμαλιστικό πείραμα του Σερό και άλλοι στους οποίους η τακτική συναισθηματικής αποστασιοποίησης που επιχειρεί ο σκηνοθέτης φάνηκε, απλώς, δυσκολοχώνευτη. Θα συμφωνήσουμε μάλλον με τους δεύτερους. Brick του Ρίαν ΤζόνσονΤον καιρό που ο Τζόνσον έψαχνε να βρει χρηματοδότες για τον ασυνήθιστο συνδυασμό φιλμ νουάρ και γυμνασιακής ταινίας που σκόπευε να μεταμορφώσει σε ντεμπούτο του, το μόνο που συναντούσε ήταν κλειστές πόρτες. Χάρη σε χρήματα από τη δική του τσέπη, έδωσε σάρκα και οστά σε ένα γοητευτικό υβρίδιο ειδών το οποίο δεν έχει τίποτα να ζηλέψει σε ατμόσφαιρα και σύλληψη από πιο παραδοσιακούς προκατόχους του. Οσο για τον νεαρό πρωταγωνιστή του Τζόζεφ Γκόρντον Λέβιτ, η ερμηνευτική υπόσχεση που μας έδωσε πέρσι με την Ανοιχτή Πληγή φέτος επιβεβαιώνεται. Takeshis του Τακέσι ΚιτάνοΟ Κιτάνο δέχτηκε να παραχωρήσει την νέα του ταινία στο φεστιβάλ με την προϋπόθεση να αποτελούσε την προσθήκη- έκπληξη της τελευταίας στιγμής και απείλησε να την αποσύρει, εάν κανείς τολμούσε να παραβιάσει την απόλυτη μυστικότητα που απαιτούσε για τις παραμονές της προβολής της. Η έκπληξη μας προέκυψε τελικά δυσάρεστη, μιας και ξεσκέπασε μια ανυπόφορη απόπειρα του Γιαπωνέζου δημιουργού να υπογράψει το δικό του φελινικό 8, γεμάτη επαναλαμβανόμενες σκηνές ενόπλων συμπλοκών και ατελείωτα πήγαιν έλα ανάμεσα σε πραγματικότητα και μυθοπλασία. C.R.Α.Ζ.Υ. του Ζαν Μαρκ ΒαλέΦτιαγμένο με την αλάνθαστη συνταγή που μπορεί και κάνει μια ταινία αυτομάτως προσφιλή στις μάζες, το εισπρακτικό αυτό φαινόμενο από τον Καναδά χωρά σεξ, ναρκωτικά, ενηλικίωση, μουσική, χιούμορ και δράμα σε ένα μίνι οικογενειακό έπος γυρισμένο με ζωντάνια, ζηλευτούς αφηγηματικούς ρυθμούς κι ένα αίσθημα ευφορίας που μοιάζει σχεδόν εθιστικό. Εverything Is Illuminated του Λιβ ΣράιμπερΕνα εκπληκτικό, σύμφωνα με ισχυρισμούς όσων το έχουν διαβάσει, μυθιστόρημα υφίσταται την πρακτική της υπεραπλούστευσης κατά τη μεταφορά του στην οθόνη. Θαρραλέα επιλογή για πρώτη δουλειά, το φιλμ στερείται έμπειρου σκηνοθέτη, τη γλιτώνει όμως χάρη στην χαρισματική στροφή του τραγουδιστή Γιουτζίν Χατζ στην ηθοποιία, το συγκινησιακά φορτισμένο κομμάτι που συνδέει παρόν με παρελθόν και μια χούφτα φιλοσοφημένες σκέψεις, οι οποίες όμως μεταδίδονται στον θεατή σχεδόν τηλεγραφικά. Vers Le Sud του Λοράν ΚαντέΟταν η προηγούμενη ταινία σου ονομαζόταν Ελεύθερος Ωραρίου και ήταν ένα σωστό αριστούργημα, η οποιαδήποτε επόμενη κινηματογραφική σου κίνηση είναι μάλλον καταδικασμένη να συναντήσει καχυποψία. Η τρίτη μεγάλου μήκους απόπειρα του Καντέ σκόνταψε, όπως αναμενόταν, επάνω στις μουρμούρες μερικών. Παραμένει όμως ένα μελαγχολικό, έστω και απλό φιλμ που μιλά για διαφυλετικές σχέσεις, συγκρουόμενους κόσμους, ηλικιακά χάσματα και μοναχικές ηρωίδες που ζητούν απεγνωσμένα την αγάπη. Sympathy For Lady Vengeance του Παρκ Τσαν ΓουκΗπιότεροι σκηνοθετικοί τόνοι απ ότι στο Oldboy, σαφώς λιγότερη βία από το Sympathy For Mr. Vengeance και μια καθαρτήρια νότα για φινάλε. Το τρίτο μέρος της άτυπης τριλογίας εκδίκησης του βιρτουόζου Κορεάτη δημιουργού φανερώνει εμφανή εγκράτεια αλλά και κάποια σεναριακή αμηχανία, επιφυλάσσει ωστόσο για αποκορύφωμα ένα εκπληκτικό ημίωρο μαύρης κωμωδίας και μακάβριου θεάτρου του παραλόγου, που σου μένει αξέχαστο. Corpse Bride των Τιμ Μπάρτον, Μάικ ΤζόνσονΟ,τι ακριβώς περιμένει κανείς από ένα stop animation θαύμα του Τιμ Μπάρτον που εξιστορεί με πανέμορφη εικονογράφηση και ένα τέλειο πάντρεμα ανάμεσα σε κωμικό, ρομαντικό και μακάβριο ένα ερωτικό τρίγωνο ανάμεσα σε έναν άντρα, τη μέλλουσα σύζυγό του και ένα θηλυκό… πτώμα. Εννοείται πως εισέπραξε το θερμότερο χειροκρότημα σε ολόκληρο το φεστιβάλ. Die Grosse Stille του Φίλιπ ΓκρένινγκΥπάρχουν δυο τρόποι να προσεγγίσει κανείς αυτή την τελετουργικής σύλληψης κατάθεση μοναστικής ζωής: επιπόλαια και βιαστικά, που σημαίνει ότι εντός ημιώρου θα έχεις εγκαταλείψει την αίθουσα, ή προσεκτικά, που πιστοποιεί ότι σύντομα θα αφομοιωθείς σε αυτό το παράξενο ζεν πείραμα της σιωπής, της κατάνυξης και της στωικότητας. Διάλεξε τον δεύτερο… Λ.Κ. Παραλειπόμενα… Μια βλάβη στο αεροπλάνο της την κράτησε μακριά από το Λίντο, αλλά η Γκουίνεθ Πάλτροου δηλώνει παρούσα στη συνέντευξη τύπου του Proof μέσω κινητού τηλεφώνου! Ο σκηνοθέτης Τζον Μάντεν της μεταφέρει τις ερωτήσεις που της απευθύνουν οι δημοσιογράφοι και μετά βάζει το ακουστικό του τηλεφώνου στο μικρόφωνο για να ακούσουν όλοι τις απαντήσεις της. Διακριτικός και χαμογελαστός, ο Τζέικ Τζίλενχαλ (παρών για το Brokeback Mountain) περιμένει να τελειώσει η Κίρστεν Ντανστ τις απογευματινές συνεντεύξεις της για το Elizabethtown για να φύγουν μαζί. Το ίδιο βράδυ, στο πάρτι που ακολούθησε, εκείνη καθόταν διαρκώς στα πόδια του, επιβεβαιώνοντας άθελά της όσους τους θέλουν ακόμα ζευγάρι. Καύσωνας, κουνούπια-στούκας, αλληλοκαλυπτόμενες προβολές και συνεντεύξεις σημάδεψαν τις πέντε πρώτες και πανικόβλητες μέρες του φεστιβάλ. Κούραση, βαρεμάρα, απογοήτευση, βροχές και καταιγίδες μας έπληξαν τις τελευταίες πέντε. Ο Χιθ Λέτζερ και η Μόνικα Μπελούτσι έκλεψαν τις καρδιές των φεστιβαλιστών, αμφότεροι χαλαροί, cool και ευτυχείς-όπως δήλωσαν- στην προσωπική τους ζωή. Τα βραβεία Χρυσό Λιοντάρι: Brokeback Mountain, Ανγκ ΛιΑργυρό Λιοντάρι Καλύτερου Σκηνοθέτη: Φιλίπ Γκαρέλ, Les Amants ReguliersΕιδικό Βραβείο της Επιτροπής: Mary, Εϊμπελ ΦεράραΚούπα Βόλπι Καλύτερου Ηθοποιού: Ντέιβιντ Στράθερν, Good Night, and Good LuckΚούπα Βόλπι Καλύτερης Ηθοποιού: Τζιοβάνα Μετζοτζιόρνο, La Bestia Nel CuoreΕιδική Μνεία για Εξαιρετική Τεχνική Προσφορά: Γουίλιαμ Λαμπτσάνσκι για τη διεύθυνση φωτογραφίας του Les Amants ReguliersΕιδική Μνεία Καλύτερου Σεναρίου: Τζορτζ Κλούνεϊ και Γκραντ Χέσλοβ, Good Night and Good LuckΒραβείο Μαρτσέλο Μαστρογιάνι Καλύτερου Πρωτοεμφανιζόμενου Ηθοποιού: Μένοθι Σέζαρ, Vers Le SudΕιδικό Λιοντάρι Συνόλου Καριέρας: Ιζαμπέλ ΙπέρΒραβείο Οριζόντων: East Of Paradise, Λεχ ΚοβάλσκιΒραβείο Οριζόντων Καλύτερου Ντοκιμαντέρ: First On The Moon, Αλεξέι ΦεντορτσένκοΒραβείο Λουίτζι Ντε Λαουρέντις Καλύτερης Πρώτης Ταινίας: 13, Τζέλα ΜπαμπλουάνιΒραβείο Citroen Καλύτερης Ταινίας Μικρού Μήκους: Xiaozhang, Λιν Τσιν ΠινγκΕιδική Μνεία σε Ταινία Μικρού Μήκους: Layla Afel, Λέον ΠρουντόφσκιΒραβείο UIP Καλύτερης Ευρωπαϊκής Ταινία Μικρού Μήκους: Butterflies, Μαρκ Τζάκομπι