Από τον Λουκά Κατσίκα
Ξεκίνησε απελπιστικά φτωχός από τις εξαθλιωμένες εργατικές γειτονιές της Βόρειας Καρολίνα για να μεταμορφωθεί στον πιο ισχυρό βαρόνο ναρκωτικών ολόκληρου του Χάρλεμ. Εισήγαγε τόνους ηρωίνης στην Αμερική κατευθείαν από τις εμπόλεμες ζούγκλες του Βιετνάμ. Εκβίασε, πρόδωσε και σκότωσε εν ψυχρώ. Κατάφερε όμως να χτίσει γύρω του μια γιγαντιαία αυτοκρατορία αξίας 250 εκατομμυρίων δολαρίων. Γνωρίστε τον Φρανκ Λούκας. Ο Ρίντλεϊ Σκοτ μόλις μετέτρεψε την πολυτάραχη ζωή του σε μία από τις πιο ενδιαφέρουσες ταινίες της χρονιάς.%PHOTO1RIGHT%
Οτιδήποτε μπορεί να ευχήθηκε ποτέ κανείς να μάθει για τον τρόπο με τον οποίο δομείται και λειτουργεί το οργανωμένο έγκλημα στην Αμερική, το έχει ήδη πληροφορηθεί αμέτρητες φορές από το σινεμά. Η ιστορία του Χόλιγουντ κινείται σχεδόν παράλληλα με τη γέννηση και την επέκταση μιας ολόκληρης μυθολογίας γκανγκστερικών ταινιών. Ενα γενεαλογικό δέντρο βίας που άπλωσε τις ρίζες και τα κλαδιά του προς κάθε εθνολογική, φυλετική και κοινωνική κατεύθυνση, σε μια προσπάθεια να συλλάβει την ψυχολογία και τους μηχανισμούς του εγκλήματος στις περισσότερες μορφές και εκδηλώσεις του. Ολοι οι Κόπολα, όλοι οι Σκορσέζε, όλοι ο Χοκς και οι Ντε Πάλμα της οθόνης ανέλυσαν σε εξοντωτικό βαθμό τις μορφές και εναλλαγές της παρανομίας στον βαθμό όπου αυτές αποτέλεσαν σοφές αλληγορίες και ανορθόδοξες εκδοχές του Αμερικανικού Ονείρου. Υστερα από αυτό τον μικρό πρόλογο, η ερώτηση που γεννιέται είναι μία: υπάρχει πραγματικά ανάγκη για μια ακόμη κινηματογραφική προσθήκη σε ένα είδος που μοιάζει να έχει προ πολλού υπερκαλυφθεί; Ή μήπως μια ακόμη ιστορία ανόδου και πτώσης στα σκαλοπάτια του γκανγκστερισμού δεν έβλαψε ποτέ κανέναν; Οποτε προκύπτουν ιστορίες όπως αυτή που διηγείται η ολοκαίνουργια δημιουργία του Ρίντλεϊ Σκοτ, τότε μάλλον υπάρχει πάντοτε λόγος. Οταν μάλιστα οι συγκεκριμένες ιστορίες τυχαίνει να αποδεικνύονται και πέρα για πέρα αληθινές, τότε το πράγμα γίνεται ακόμη καλύτερο. Τι μας διηγείται, λοιπόν, το «Αmerican Gangster Ένα καλοκαιρινό πρωινό του 1966, ο Φρανκ Λούκας διάλεγε έναν από τους πιο κεντρικούς δρόμους του Χάρλεμ για να ξεκινήσει από εκεί την αλματώδη ανάβασή του στα σκαλοπάτια του εγκλήματος. Τέσσερις πυροβολισμοί στάθηκαν αρκετοί. Νεκρός στο τσιμεντένιο δάπεδο κείτοταν ένας μεγαλόσωμος νταβατζής που τρομοκρατούσε τις γειτονιές και τους μικροπωλητές της περιοχής, παριστάνοντας το αφεντικό και πουλώντας τσαμπουκά. Ο Λούκας άδειασε χωρίς δεύτερη σκέψη το περιεχόμενο ενός περιστρόφου στο κεφάλι του. Για να τον ξεφορτωθεί σχετικά νωρίς, αλλά και για να δώσει στους πάντες να καταλάβουν ποιος θα έκανε κουμάντο από εδώ και στο εξής. %PHOTO2LEFT%Πρώην οδηγός ενός από τα ισχυρότερα αφεντικά της (ιδιαίτερα κακόφημης τότε) νεοϋορκέζικης συνοικίας ο οποίος είχε μετατρέψει το πάρε δώσε με τα ναρκωτικά σε μέγιστο εμπόριο, ο Λούκας πήρε αμέσως τη θέση του, όταν εκείνος εγκατέλειψε πρόωρα τη ζωή. Μέχρι η μία δεκαετία να διαδεχτεί την άλλη είχε προλάβει να επεκτείνει τις επιχειρήσεις του προκατόχου του σε μια πανίσχυρη και διαρκώς αυξανόμενη αυτοκρατορία που πλημμύριζε τους δρόμους και τα πεζοδρόμια της Αμερικής με ηρωίνη. Καθαρή, ανόθευτη και σε βολική πάντα τιμή. Δαιμόνιος μπίζνεσμαν και θρασύτατο ον, ο Λούκας φρόντισε να προμηθεύεται ο ίδιος την πραμάτειά του, ταξιδεύοντας με κίνδυνο της ζωής του στις ζούγκλες της Σαϊγκόν, τον καιρό που ο πόλεμος ακόμη μαινόταν στις γύρω περιοχές. Μέσω μιας αρκετά σημαντικής στρατιωτικής διασύνδεσης που έδρευε εκεί, ο Λούκας κανόνιζε τα αμέτρητα κιλά ηρωίνης του να εισάγονται ανενόχλητα στις ΗΠΑ, κρυμμένα μέσα στα πολυάριθμα φέρετρα των Αμερικανών στρατιωτών που έχαναν τη ζωή τους στο Βιετνάμ. Παραμερίζοντας πολύ σύντομα σε ζήτηση τα «προϊόντα» των υπολοίπων συνδικάτων, ο Φρανκ Λούκας παρέμενε σταθερά ασύλληπτος για να αναγορευτεί μέχρι τα μέσα των seventies σε βαρόνο των ναρκωτικών κι έναν από τους ισχυρούς άντρες στην πόλη. Εμπόδιο στην ανεξέλεγκτα επεκτατική πορεία του έμελλε να σταθεί μόνο ένας ενάρετος αστυνομικός. Ο μοναδικός ίσως ενάρετος αστυνομικός ολόκληρης της Νέας Υόρκης. Από τη στιγμή που χρίστηκε υπεύθυνος μιας αποφασιστικής επιχείρησης «ξεκαθαρίσματος» στις περιοχές της ευρύτερης Νέας Υόρκης, ο Ρίτσι Ρόμπερτς ένωσε μετά αμέτρητων κόπων τις κουκίδες που οδηγούσαν μοιραία στο όνομα του Φρανκ Λούκας. Κι όταν στα 1975 κατόρθωσε πλέον να τον κατατροπώσει, είχε την εξυπνάδα να τον χρησιμοποιήσει ως μάρτυρα κατάθεσης. Οχι μόνο για να εξουδετερώσει μερικούς από τους πιο ανέγγιχτους «λόρδους» της μητρόπολης. Αλλά και για να βοηθήσει στην εξάρθρωση μιας πολυάριθμης, διεφθαρμένης μερίδας συναδέλφων του οι οποίοι πορεύονταν μέσα από συνεχείς δωροδοκίες και ύποπτες δοσοληψίες. Θέλοντας να μειώσει αισθητά την ποινή των εβδομήντα ετών φυλάκισης που του είχε επιβληθεί, ο Λούκας κατέδωσε εκατόν πενήντα περίπου σπουδαία πρόσωπα και «οικογένειες» του οργανωμένου εγκλήματος. Και μετά από εννιάχρονη φυλάκιση, επέστρεψε το 1991 στον έξω κόσμο. Αποφασισμένος να εγκαταλείψει οριστικά πλέον τον πρότερο βίο του. Ισως γιατί δεν θα μπορούσε να κάνει αλλιώς: ο Ρόμπερτς εξακολουθεί μέχρι σήμερα να παραμένει η σκιά του. Και μάλλον η πιο αλλόκοτη φιλία που ο πρώην μεγαλέμπορος θα μπορούσε ποτέ να έχει αποκτήσει. %PHOTO3LEFT%Ποιος ο λόγος ακόμη μιας γκανγκστερικής ταινίας, λοιπόν; Κανείς άλλος εκτός από το να δεις την παραπάνω ιστορία επεξεργασμένη στα χέρια ενός από τους μεγαλύτερους δεξιοτέχνες κινηματογραφιστές που μας έχουν απομείνει από τα χρόνια όπου το mainstream σινεμά εξακολουθούσε ακόμη να παίρνει τα τελευταία ρίσκα του. Με έναν εξίσου ασυμβίβαστο τρόπο, ο Ρίντλεϊ Σκοτ έπεισε ένα από τα μεγαλύτερα στούντιο στο Χόλιγουντ να χρηματοδοτήσει ένα σχέδιο το οποίο παρέμενε για χρόνια απροσπέλαστο. Το πήρε υπό την προστασία του και το πραγματοποίησε, χωρίς να αφήνει πολλά περιθώρια στον εύκολο και βιαστικό τρόπο με τον οποίο το σημερινό κοινό αρέσκεται να καταναλώνει τις ταινίες του: παραδίδοντας ένα πυκνό και ελάχιστα επιδειξιομανές έπος δυόμισι ωρών, όχι ιδιαίτερα εύπεπτο για τα μέτρα των multiplex αιθουσών, τον αλάνθαστο έλεγχο του οποίου φροντίζει και κρατά μοναδικά. Επιβεβαιώνοντας για πολλοστή φορά την ικανότητά του να μεταφέρει ολόκληρους κόσμους στην οθόνη και να σε βάζει να τους κατοικείς για όση ώρα διαρκούν οι ταινίες του, αναβιώνει στο «Αmerican Gangster» ανάγλυφη την πολυχρωμία και την ένταση των seventies. %PHOTO4RIGHT% Η αφηγηματική του διαδρομή κινείται προς δυο κατευθύνσεις, παρακολουθώντας τις παράλληλες πορείες δυο διαφορετικών αντρών (Ράσελ Κρόου ο αστυνομικός, Ντένζελ Γουάσινγκτον ο παράνομος – και οι δυο εξαιρετικοί) και μαζί δυο ολότελα διαφορετικών κόσμων, τις οποίες συνδέει μόλις στο τέλος. Ο Σκοτ απλώνει γύρω τους μια ευρεία γκάμα χαρακτήρων, καλύπτει μια χορταστική σειρά γεγονότων και δεν χάνει στιγμή το ρυθμό και την ευλυγισία με την οποία κινείται. Η δημιουργία του διατηρεί την παλιομοδίτικη στιβαρότητα και την επική διάθεση με την οποία το Χόλιγουντ συνήθιζε να γυρίζει κάποτε τις ταινίες του. Χωρίς τον μεγαλόπνοο αέρα των πιο διάσημων προκατόχων του, το «Αmerican Gangster» δεν είναι ο νέος «Νονός», δεν είναι τα επόμενα «Καλά Παιδιά» και δεν υπόσχεται να μείνει στο χρόνο ως ένα αδιάσειστο classic. Κανείς δεν μπορεί να του αρνηθεί, ωστόσο, τον απαράμιλλο τρόπο που επιδεικνύει για άλλη μια φορά ο δημιουργός του στο να διηγείται μια ιστορία, τόσο μεγάλη σε διαστάσεις και τόσο ζαλιστική σε λεπτομέρεια, που ενδέχεται να ασφυκτιούσε στο κάδρο ενός λιγότερο φιλόδοξου σκηνοθέτη. Το «Αmerican Gangster» αποτελεί λαμπρό παράδειγμα film making. Φέρει την υπογραφή ενός από τους τελευταίους σημαντικούς αφηγητές του κλασικού σινεμά. Κι αυτό στις ελάχιστα γοητευτικές κινηματογραφικά μέρες που διανύουμε αποτελεί γεγονός.
