Αγαπημένο παιδί του ηθοποιού – ζωντανού θρύλου, Ρόμπερτ Ντε Νίρο, της δαιμόνιας παραγωγού Τζέιν Ρόζενθαλ και του συζύγου της τελευταίας, Κρεγκ Χάτγκοφ, το Φεστιβάλ της Τραϊμπέκα γεννήθηκε ένα χρόνο μετά την αποκαθήλωση των Δίδυμων Πύργων. Σκοπός των εμπνευστών και δημιουργών του, αλλά και των υποστηρικτών του – ένας από τους οποίους είναι και το Jameson Irish Whiskey με την μοναδικά απαλή του γεύση – ήταν ένα γεγονός και εν δυνάμει θεσμός που θα συνέβαλε μακροπρόθεσμα στην οικονομική αποκατάσταση και στην πολιτιστική αναγέννηση των τραυματισμένων, νότιων περιοχών του Μανχάταν, ενώ ταυτόχρονα θα έδινε την ευκαιρία σε σκηνοθέτες κάθε ηλικίας, βαλαντίου ή καταγωγής να έρθουν σε επαφή με ένα όσο το δυνατό ευρύτερο κοινό, θα εξασφάλιζε την εμπειρία της δύναμης του σινεμά τόσο στην παγκόσμια κινηματογραφική κοινότητα, όσο και στους απλούς θεατές και θα επαναπροσδιόριζε τη Νέα Υόρκη ως μείζον κινηματογραφικό κέντρο. Μετά από μόλις 120 ημέρες προετοιμασίας, αλλά με την αμέριστη συνδρομή 1.300 εθελοντών, έκανε το ντεμπούτο του την άνοιξη του 2002, γνωρίζοντας αναμφίβολη εμπορική και καλλιτεχνική επιτυχία. Τα «Star Wars Επεισόδιο ΙΙ: Η Επίθεση Των Κλώνων», «Για Ενα Αγόρι» και «Ιnsomnia» έκαναν πρεμιέρα τότε, παρέα με την άκρως ενδιαφέρουσα, ποικιλόμορφη δουλειά νεοφώτιστων σκηνοθετών που προβλήθηκε στα τρία διαγωνιστικά τμήματα (Σινεμά Μυθοπλασίας, Ντοκιμαντέρ, Μικρού Μήκους) και το αφιέρωμα Best of New York που επιμελήθηκε ο Μάρτιν Σκορσέζε. Και η ιστορία έγραψε πως το Φεστιβάλ τίμησαν περισσότεροι από 150.000 θεατές, που επέφεραν κέρδη της τάξης των 11 εκατομμυρίων δολαρίων στους εμπόρους και καταστηματάρχες των κάτω γειτονιών. Τον αμέσως επόμενο χρόνο το κοινό προέκυψε διπλάσιο, εξαργυρώνοντας περισσότερα από 300.000 εισιτήρια και προσκλήσεις, ενώ τα κέρδη εκτινάχθηκαν στα 50 εκατομμύρια δολάρια. Συνολικά, αν συνυπολογίσουμε και τα ρεκόρ της περσινής, πέμπτης έκδοσής του, με τις 169 ταινίες μεγάλου μήκους, τις 99 μικρού και τις περισσότερες από 4.000 αιτήσεις συμμετοχής, το Φεστιβάλ έχει ήδη φιλοξενήσει περισσότερους από 2 εκατομμύρια σινεφίλ, έχει τροφοδοτήσει την οικονομία του Μανχάταν με κάτι παραπάνω από 420 εκατομμύρια δολάρια και έχει καταφέρει σε απίστευτα μικρό διάστημα όχι μόνο να εκπληρώσει τους στόχους του, αλλά και να αναδειχθεί σε ένα από τα σημαντικότερα κινηματογραφικά ραντεβού στο κόσμο. Και πάντοτε, φυσικά, με την αμέριστη υποστήριξη του Jameson που έχει αποδείξει επανειλημμένα πως στηρίζει με συνέπεια επιλεγμένες μορφές τέχνης που προσφέρουν αυθεντικές εμπειρίες.
Με προορισμό όλα τα σημεία του ορίζοντα
«Για ένα φεστιβάλ που είναι απόλυτα αφοσιωμένο στη Νέα Υόρκη δεν υπάρχει καλύτερος τρόπος να σηκώσει αυλαία από το να προβάλει μια νεοϋρκέζικη παραγωγή, στην οποία συμμετέχουν μερικά από τα πιο αγαπημένα και δημιουργικά ταλέντα της πόλης» είπε η Ρόζενθαλ αναφερόμενη στο φιλμ που στις 23 Απριλίου σηματοδότησε τη φετινή έναρξη του Φεστιβάλ, κάνοντας ταυτόχρονα την παγκόσμια πρεμιέρα του. Δεν πρόκειται για μια ακριβοθώρητη περιπέτεια, αλλά για την -με νου και σώμα υγιή- κωμωδία του Μάικλ ΜακΚάλερς, «Βaby Μama», στην οποία πρωταγωνιστούν δύο από τις καινούργιες ιέρειες του απέθαντου τηλεοπτικού θρύλου, «Saturday Night Live»: οι Τίνα Φέι και Εμι Πόλερ, έχοντας την εποικοδομητική υποστήριξη των Σιγκούρνι Γουίβερ και Γκρεγκ Κινίαρ. Στον αντίποδα αυτής, 10 ημέρες αργότερα, στην επίσημη λήξη του Φεστιβάλ, ως εκθαμβωτικό αποχαιρετιστήριο happening, προβλήθηκε το τελευταίο υπερθέαμα των αδερφών Λάρι και Αντι Γουατσόφσκι, «Speed Racer».
Ο,τι έλαβε χώρα εντωμεταξύ, μετριέται με αριθμούς (121 ταινίες από 31 διαφορετικές χώρες προβλήθηκαν στα διαγωνιστικά τμήματα World Narrative και World Documentary, καθώς και στο -ανορθόδοξα mainstream – παράλληλο πρόγραμμα, Encounters, εκ των οποίων 53 έκαναν την παγκόσμια πρεμιέρα τους και 66 αποτέλεσαν σκηνοθετικά ντεμπούτα) και περιγράφεται με λόγια: «Κάθε χρόνο προσδοκούμε να καλέσουμε σκηνοθέτες από όλο τον κόσμο, αλλά και από όλες τις γωνίες του Μανχάταν, ώστε να μοιραστούν τα καλλιτεχνικά οράματα και τις ιστορίες τους με το κοινό μας. Και το φετινό Φεστιβάλ αποτελεί μια τέλεια αντανάκλαση της πεμπτουσίας του κόσμου μας αυτή τη στιγμή» παρατήρησε η Ρόζενθαλ, μιλώντας για μια εκδήλωση η οποία φέρει την αμέριστη στήριξη του χορηγού της, Jameson Irish Whiskey. Εδώ δεν μπορούμε παρά να σταθούμε στα πιο βαθιά ίχνη που άφησε στη συλλογική συνείδηση των φεστιβαλιστών η διοργάνωση του 2008. Πέρα από τους εκ Βερολίνου συνήθεις υπόπτους, «Βoy Α» του Τζον Κρούιλι με τους συγκλονιστικούς Αντριου Γκάρφιλντ και Πίτερ Μάλεν και το αναπάντεχα βραβευμένο με τη Χρυσή Αρκτο «Τropa de Εlite» του Ζοζέ Παντίγια, το Φεστιβάλ της Τραϊμπέκα άνοιξε άφοβα τα μάτια προς όλες τις κατευθύνσεις. Οι εναλλακτικοί Αμερικάνοι, βετεράνοι και μη, είχαν την τιμητική τους: Από τον εις αεί πειραματιζόμενο Μέλβιν Βαν Πιμπλς με την αλλόκοτη -με αφετηρία και προορισμό τη Νέα Υόρκη- περιπέτεια, «Confessionsofa Ex-Doofus-Itchy Footed Μutha» και τον μαέστρο του γραπτού λόγου Ντέιβιντ Μάμετ με το δυνατό του δράμα «Redbelt», μέχρι τον «δικό μας», συνήθως διευθυντή φωτογραφίας και νυν σκηνοθέτη Φαίδωνα Παπαμιχαήλ με το αλληγορικό θρίλερ «From Within», έναν εκ των δημιουργών του «Τhe Blair Witch Ρroject», τον Ντάνιελ Μέρικ με την πολεμική ταινία μυστηρίου «Τhe Οbjective», τον Τζόναθαν Λεβίν με την εύστοχη ψυχεδελική και ψυχοθεραπευτική ιστορία ενηλικίωσης «Τhe Wackness», τον Τζόσουα Σέφτελ με την -σε σενάριο και παραγωγή Τζον Κιούζακ- πολιτική σάτιρα «War, Ιnc.» και τον Τομ Κάλιν, που στο βιογραφικό «Savage Grace» συλλαμβάνει το καθαρόαιμο ταλέντο της Τζούλιαν Μουρ σε όλο του το μεγαλείο. Από τα ντοκιμαντέρ ξεχώρισαν το άκρως επίκαιρο «Βigger, Stronger, Faster» του Κρίστοφερ Μπελ, που διερευνά τη σχέση εξάρτησης του αθλητισμού με τα αναβολικά, το «Fire Under The Snow» του Μακότο Σάσα, που αφηγείται την ιστορία ενός θιβετιανού μοναχού που επέζησε 33χρονων βασανιστηρίων από την κινεζική κυβέρνηση και το «Ι Am Because We Αre» σε σκηνοθεσία Νέιθαν Ράισμαν και παραγωγή – ηθική αυτουργία της Μαντόνα, που μας συστήνει στα άμεσα ή έμμεσα χτυπημένα από το aids, εκατομμύρια ορφανά παιδιά του Μαλάουι. Αίσθηση τέλος προκάλεσαν και οι περισσότερο ή λιγότερο χαμένοι θησαυροί της παγκόσμιας κινηματογραφίας (σαν το αιθιοπικό, λατρεμένο του Σκορσέζε, ακατέργαστο διαμάντι, «Ηarvest 3000 Υears» του Χαϊλέ Γκεριμά ή το δυσεύρετο μικρού μήκους «Τoby Dammit» του Φεντερικό Φελίνι) που προβλήθηκαν σε ολοκαίνουργιες, ανακαινισμένες κόπιες. Εξαιρετικά τυχεροί στάθηκαν όσοι δεν μπόρεσαν να παρευρεθούν στα παραπάνω θαυμάσια σινεφίλ δρώμενα, αλλά είχαν προγραμματίσει κάποιο αεροπορικό ταξίδι κάπου στο κόσμο κατά την περίοδο μεταξύ 23 Απριλίου και 3 Μαϊου. Γιατί το Jameson φρόντισε να φέρει το Φεστιβάλ της Τραϊμπέκα στα μεγαλύτερα αεροδρόμια του πλανήτη, όπου έστησε μίνι κινηματογράφους και πρόσφερε στους περαστικούς ταξιδιώτες μια γεύση από τις σημαντικότερες στιγμές του με τη συντροφιά του Jameson. Ακριβώς ό,τι έκανε δηλαδή, προσφέροντας την μοναδική του γεύση σε όλα τα πάρτι του φεστιβάλ με τους λαμπερούς καλεσμένους. Ανάμεσα τους η Μαράια Κάρεϊ, η Τζούλιαν Μουρ, η Μέριλ Στριπ και ο Τζον Κιούζακ.
Η 7η τέχνη συναντά τις υπόλοιπες
Οπως κάθε χρόνο, έτσι και φέτος 13 καταξιωμένοι, σύγχρονοι καλλιτέχνες δώρισαν έργα τους στο Φεστιβάλ της Τραϊμπέκα, τα οποία αφού εκτέθηκαν για το κοινό, δήλωσαν παρόντα στη τελετή απονομής των Βραβείων, όπου και μοιράστηκαν στους νικητές σκηνοθέτες, ηθοποιούς, σεναριογράφους και λοιπούς κινηματογραφικούς δημιουργούς. «Από τη στιγμή που ξεκινήσαμε το Artists Awards Program γίναμε μάρτυρες του εκπληκτικού αντίκτυπου που έχει η γενναιοδωρία και το δημιουργικό σθένος κάθε καλλιτέχνη στους ανθρώπους που συμμετέχουν με οποιοδήποτε τρόπο στο φεστιβάλ μας. Είμαστε ευτυχείς που συνεργαστήκαμε με αυτούς τους εκπληκτικά ταλαντούχους καλλιτέχνες, που με τις δωρεές τους μας βοηθούν αφενός να κάνουμε την τέχνη προσιτή σε όλους και αφετέρου να υποστηρίξουμε άλλους καλλιτέχνες» είπε η Ρόζενθαλ, παρουσιάζοντας τη φετινή συλλογή.
Σαν τον παλιό, πονηρό καιρό
Το πιο διασκεδαστικό κομμάτι του Φεστιβάλ της Τραϊμπέκα τα τελευταία χρόνια είναι αναμφίβολα το Tribeca Drive-In. Για τρία συνεχόμενα βράδια, από τις 24 μέχρι και τις 26 Απριλίου, η πλατεία του World Financial Center μετατράπηκε σε υπαίθριο, drive-in σινεμά, με ελεύθερη είσοδο για το κοινό και πολλά happenings, που προηγήθηκαν ή ακολούθησαν κάθε προβολή και πυροδότησαν ενθουσιώδη διάθεση χαβαλέ στους παρευρισκομένους. Οι ταινίες που προβλήθηκαν ήταν το δια χειρός Τζον Λάντις βιντεοκλίπ του Thriller του Μάικλ Τζάκσον που γιόρταζε τα 25α γενέθλιά του, το εξαιρετικά αφιερωμένο στα παιδιά, φυσιολατρικό ντοκιμαντέρ «Μeerkat Manor: The Story Βegins», σε αφήγηση Γούπι Γκόλντμπεργκ και το «We Are Μarshall» με τον Μάθιου Μακ Κόναχι που το κοινό ψήφισε ως το καλύτερο από όσα προβλήθηκαν στο «αθλητικοφίλ» τμήμα του Φεστιβάλ Tribeca/ESPN Fans Favorite Football Flick competition. Σε όλο αυτό το ταξίδι των αισθήσεων, η παρέα του Jameson συνεχίζει να στηρίζει τα πιο ανήσυχα και ενδιαφέροντα κινηματογραφικά φεστιβάλ του κόσμου, δίνοντας μια ιδιαίτερη διάσταση στη μαγεία του Κινηματογράφου με την απαλή του γεύση και το χαλαρό του χαρακτήρα.
