Από τη Φαίδρα Βόκαλη
Ενα μάτι μετατρέπεται σε περιστρεφόμενη υδρόγειο σφαίρα ενώ μια φωνή απαριθμεί τις χώρες- σταθμούς της φετινής κινηματογραφικής παραγωγής για να καταλήξει στη Θεσσαλονίκη με το μότο: «Ολος ο κόσμος θα είναι εκεί». Το σποτάκι του Φεστιβάλ, καλαίσθητο όσο και έξυπνο, σε 20 δευτερόλεπτα συνόψιζε την ουσία της φετινής έκδοσης που είχε ως ραχοκοκαλιά της επιτυχίας τους αξιόλογους προσκεκλημένους, τις σταθερά αξιόπιστες Ημέρες Ανεξαρτησίας και τις Ματιές στα Βαλκάνια.
Αυτές οι τελευταίες κατάφεραν φέτος να πείσουν αρκετούς άλλοτε άπιστους και να αποδείξουν για μία ακόμη φορά πως οι γείτονές μας όχι μόνο διαθέτουν κινηματογραφική φωνή αλλά και πολύ προσωπικά ιδιώματα, που αναπτύσσονται σε βάθος χρόνου. Ο Δημήτρης Κερκινός έστησε ένα στιβαρό πρόγραμμα με τους στιλιζαρισμένους «Τρεις Πιθήκους», το φιλμ-έκπληξη «Κουτί Της Πανδώρας» και το ψηφιακό «Καβούκι» να ξεχωρίζουν από το αφιέρωμα στο Σύγχρονο Τουρκικό Κινηματογράφο, ενώ η βουλγαρική «Πίσσα» και το ρουμανικό «Βoogie» έκαναν πολλούς θεατές να παραμιλάνε με τις βαλκανικές παραγωγές. Μια τέτοια μάλιστα, η «Περιοδεία» του Γκόραν Μάρκοβιτς, αποχώρησε και με το Βραβείο Κοινού στις αποσκευές της.
Το κινηματογραφικό τζακ-ποτ όμως βρισκόταν και φέτος στις Ημέρες Ανεξαρτησίας του Λευτέρη Αδαμίδη: Φρέσκιες ταινίες που εξέπληξαν με την ορμή και τη συναισθηματική τους δύναμη, όπως το «Με λένε Στέλλα» από τη Γαλλία, το αμερικανικό «Ερμα» ή ο «Μαμάκιας» του Νεοϋορκέζου, κάποιος-να-τον-προσέχει, Αζέιζελ Τζέικομπς, DIY ανακαλύψεις σαν τη «Χαρά Του Να Σε Κλέβουν» και το, γυρισμένο από μαθητές, ντοκιμαντέρ για τους Sonic Youth «Sleeping Nights Αwake». Αλλά και σταθερές ανεξάρτητες εμμονές του τμήματος, όπως η καινούργια ταινία της Κέλι Ράιχαρντ, «Γουέντι Και Λούσι», το «Σούγκαρ» του γνωστού από το «Ηalf Νelson» Ράιαν Φλεκ ή ο «Καλός, Ο Κακός Και Ο Παράξενος» από τον Κορεάτη Κιμ Τζι Γουν της «Γλυκόπικρης Ζωής».
Στα παραπάνω προσθέστε την ταινία που έγινε το buzz του Φεστιβάλ, το σουηδικό θρίλερ «Ασε Το Κακό Να Μπει» αλλά και ένα αφιέρωμα που περιμέναμε καιρό, αυτό στον παραγνωρισμένο Βρετανό σκηνοθέτη Τέρενς Ντέιβις. Οσοι δεν γνώριζαν τον Αγγλο ποιητή των κινούμενων εικόνων, είχαν την ευκαιρία να έρθουν σε επαφή με τη βιωματική γραφή του και να δουν το τελευταίο του πόνημα «Για Το Χρόνο Και Την Πόλη», ένα συγκλονιστικό αυτοβιογραφικό ντοκιμαντέρ για το Λίβερπουλ, την πόλη που μεγάλωσε.
«Ολος ο κόσμος ήταν εκεί» λοιπόν, συμπεριλαμβανομένου του Ντέιβις, μαζί με τον Τακέσι Κιτάνο, τον έναν εκ των δύο αδερφών Νταρντέν με την πρωταγωνίστρια της νέας τους ταινίας, την οσκαρική σεναριογράφο Ντιάμπλο Κόντι, τον Γκουστάβο Σανταολάγια αλλά και τον Γουίλεμ Νταφόε.
Ο αναμφισβήτητος σταρ της εκδήλωσης όμως δεν ήταν άλλος από τον τρις βραβευμένο με Οσκαρ Ολιβερ Στόουν που κέρδισε τα πρωτοσέλιδα της επικαιρότητας του Φεστιβάλ με την αφοπλιστική του ειλικρίνεια.
Κι όμως, παρά τις απαστράπτουσες παρουσίες και την επιτυχία των δύο παράλληλων Τμημάτων -ή μήπως ακριβώς εξαιτίας αυτών;- το Διεθνές Διαγωνιστικό δεν κατάφερε να κρύψει τη γύμνια του. Ταινίες συμπαθητικές μεν αλλά και επίπεδες (αυτό που λέμε «απλώς ενδιαφέρουσες») και οι επιλογές του επίσημου προγράμματος δεν δικαίωσαν τις φιλοδοξίες του: το «Κυριακάτικο Ψάρεμα», που βραβεύτηκε με τον Αργυρό Αλέξανδρο, δικαιολογεί την παρουσία του στο Πρόγραμμα ως ένα ιδιότυπο κινηματογραφικό πείραμα αλλά, πέραν αυτού, δεν στάθηκε ούτε τόσο πρωτότυπο ούτε όσο εσωτερικά συνεπές θα όφειλε να είναι. Το Ιρανικό «Εκεί Πέρα» κέρδισε στη Θεσσαλονίκη τον Χρυσό Αλέξανδρο και 37.000 ευρώ, τη στιγμή που σε άλλα Φεστιβάλ δεν θα αποτελούσε παρά μια αξιοπρεπή συμμετοχή. Αλλά και οι υπόλοιπες ταινίες του Διαγωνιστικού διακρίνονται ακριβώς από την έλλειψη του συστατικού εκείνου που θα τις ανέβαζε στο επόμενο επίπεδο. Κανείς δεν θα μπορούσε να πει ότι ήταν κακές, πολλοί όμως είπαν ότι ήταν αδιάφορες, χωρίς ουσιαστικό λόγο ύπαρξης στην καρδιά ενός τόσο μεγάλου και ακριβού Φεστιβάλ, με πολλές και σαφώς ανώτερες ταινίες να φιλοξενούνται σε άλλα παράλληλα τμήματα.
Γεγονός είναι ότι σε ένα Διεθνές Φεστιβάλ με προϋπολογισμό εκατομμυρίων ευρώ, το Διεθνές Διαγωνιστικό αποτελεί τη «βιτρίνα» του. Οταν αυτή βάλλεται από μέτριες συμμετοχές αλλά και ανοιχτές κατηγορίες σε σχέση με τα υπέρογκα, μη προϋπολογισμένα, ποσά που ξοδεύονται για τη διατήρησή της είναι λογικό να υπάρχει σκεπτικισμός.
Λεπτομέρειες
Η εξαιρετική, ναϊφ, αφίσα του τμήματος Ημέρες Ανεξαρτησίας ήταν σχεδιασμένη από τους αδερφούς Τζος και Μπένι Σάντφι, που συμμετείχαν στο Φεστιβάλ με τις ταινίες «Η Χαρά Του Να Σε Κλέβουν» και «Οι Γνωστοί Του Μοναχικού Τζον» αντίστοιχα.
Το Φεστιβάλ ανακοίνωσε πως 160.000 θεατές παρακολούθησαν φέτος το πρόγραμμά του.Είτε οι αίθουσες επεκτείνονται στο χωροχρόνο με τρόπο που δεν μπορούμε να γνωρίζουμε, είτε κάποιος έκανε λάθος στους πολλαπλασιασμούς. Δεν εξηγείται αλλιώς.
Από τους καλεσμένους της φετινής διοργάνωσης, ο Τέρενς Ντέιβις και ο Γουίλεμ Νταφόε άφησαν μακράν τις καλύτερες εντυπώσεις. Αντίθετα με τον Εμίρ Κουστουρίτσα ο οποίος ήρθε στην Θεσσαλονίκη για μια εμφάνιση-αρπαχτή.Εδωσε μια κιτσάτη συναυλία με την πανηγυριώτικη (δεν το λέμε για καλό) μπάντα του, ακύρωσε το masterclass που αναμενόταν να παραχωρήσει και… μην τον είδατε τον Παναή.
