Οι συντάκτες του περιοδικού ΣΙΝΕΜΑ ψήφισαν τις καλύτερες ταινίες της χρονιάς που πέρασε. Η ψηφοφορία αφορά τις ταινίες που κυκλοφόρησαν από τον Ιανουάριο μέχρι και το τέλος Δεκεμβρίου του 2008 και ιδού τα αποτελέσματα:
1. ΚΑΜΙΑ ΠΑΤΡΙΔΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΜΕΛΛΟΘΑΝΑΤΟΥΣ( no country for old men) Των Τζόελ και Ίθαν Κοέν
Τρία προσωπικά Οσκαρ στους αδελφούς Κοέν (καλύτερης ταινίας, σκηνοθεσίας και διασκευασμένου σεναρίου) κι ένα (δεύτερου ανδρικού ρόλου) στον αγνώριστο Χαβιέ Μπαρδέμ. Ενας εισπρακτικός θρίαμβος (κόστισε 25 εκατομμύρια δολάρια κι έφερε, μόνο από εισιτήρια,158) και το σημαντικότερο: μια ταινία εξαιρετική και διασκεδαστική ταυτόχρονα, πυκνή αλλά και ανοιχτή σε πολλαπλές αναγνώσεις.
Η μοίρα, ως γενεσιουργός αιτία των καθημερινών μας πράξεων, το τυχαίο που σκεπάζει τη φρίκη (ή τη γοητεία αν προτιμάτε) της ανθρώπινης θνητότητας και, πάνω απ όλα, η βλακεία που παραμένει ανίκητη.
Ο Τζος Μπρόλιν, που προσπαθεί να ξεφύγει με τα κλεμμένα δύο εκατομμύρια και ο πληρωμένος δολοφόνος Μπαρδέμ που τον κυνηγάει, είναι ταυτόσημες πλευρές της ίδιας Αμερικής. Μιας χώρας που πολιορκείται από τον εαυτό της κι είναι ικανή να μετατρέψει το καλύτερο όνειρο στον πιο ζοφερό εφιάλτη. Οσο για τον Τόμι Λι Τζόουνς, τον πάντα αργοπορημένο σερίφη, τον πιο «κοενικό» απ όλους τους ήρωες, αυτός δεν είναι παρά μια απελπιστικά τραγική και μοναχική σκιά. Μια σκιά που δραπέτευσε από την πραγματικότητα για να την αντιστρέψει και, εν τέλει, να χαθεί μαζί της.
Ορ.Α.
2. ΑΝΑΜΕΣΑ ΣΤΟΥΣ ΤΟΙΧΟΥΣ (ΕΝΤRΕ LES MURS) ΤΟΥ ΛΟΡΑΝ ΚΑΝΤΕ
Η αδιαμφισβήτητη ταινία της χρονιάς είναι μια γνήσια πλατωνική δημιουργία. Ενας σπουδαίος σωκρατικός διάλογος ανάμεσα σε δύο χώρους και δύο κόσμους. Η τάξη των μαθητών, το γραφείο των καθηγητών. Οι εξουσιαζόμενοι και οι εξουσιαστές. Ανάμεσά τους ένας διαρκής πόλεμος ρόλων και ανατροπών, ένα διαλογικό θρίλερ που διεξάγεται σε καθημερινά αθόρυβα επεισόδια. Ενα κλειστό σύμπαν, βγαλμένο σχεδόν από ταινία φυλακής αν θυμηθούμε και το προαύλιο, που δεν μπορεί παρά να δέχεται τις ενοχλητικές ενέσεις του εξωτερικού κόσμου γίνεται τελικά ο καθρέφτης του. Ο Καντέ, βάζοντας μια πολυφυλετική μαθητική τάξη των παρισινών προαστίων στο μικροσκόπιο, μας υπενθυμίζει ότι και η πιο απλή καθημερινότητα είναι πάντα ζήτημα ηθικής, ευθύνης και ελευθερίας. Και πως, σε κάθε αληθινό διάλογο, δεν υπάρχουν νικητές και ηττημένοι, μόνο σοφότεροι θεατές. Ενα αριστούργημα, κατόρθωμα μεταφοράς του (δια)λόγου σε εικόνες.
Λ.Α.
3. SWEENEY TODD: Ο ΦΟΝΙΚΟΣ ΚΟΥΡΕΑΣ ΤΗΣ ΟΔΟΥ ΦΛΙΤ (Sweeney Todd) ΤΟΥ ΤΙΜ ΜΠΑΡΤΟΝ
Ο Μπάρτον διασκευάζει ένα ανατρεπτικό θεατρικό μιούζικαλ, σκηνοθετεί τον – αδελφή ψυχή του – Τζόνι Ντεπ στην καλύτερη ερμηνεία της ζωής του και στοιχειώνει το κινηματογραφικό πανί με ένα τολμηρό, βουτηγμένο στο πορφυρό του αίματος, ακατάτακτο και λυρικά βίαιο θέαμα-μοιραία μαχαιριά. Που αποκαλύπτει τα μαντρωμένα στην ανθρώπινη καρδιά και αδιαπέραστα σκοτάδια,που απειλούν να πνίξουν τον κόσμο όλο όταν εκείνη σπάσει…
Ι.Π.
4. ΚΟΥΣ ΚΟΥΣ ΜΕ ΦΡΕΣΚΟ ΨΑΡΙ (La Graine et le Mullet) ΤΟΥ ΑΜΠΝΤΕΛΑΤΙΦ ΚΕΣΙΣ
Θα καταφέρει ο κατάκοπος από τα βάσανα μιας ολόκληρης ζωής, εξηντάρης κύριος Μπεϊζί να στήσει ένα πετυχημένο πλωτό εστιατόριο; Νομίζω ότι κανένα από τα ερωτήματα της φετινής σοδειάς δε μου φάνηκε να διατυπώνεται με τόσο οικεία αγωνία και με μια τόσο σπάνια κινηματογραφική ποίηση που να αγγίζει τον πυρετό, όσο το παραπάνω. Φιλμ μεθυστικό, που σε εξαντλεί γλυκά μέσα στη διάρκεια των δυόμισι ωρών, το «Κους Κους Με Φρέσκο Ψάρι» στρέφει υπέρ του όλες τις μικρές του αντιφάσεις, τους σχεδόν ερασιτέχνες ηθοποιούς του, τους ατελείωτους διαλόγους, τη μείξη νατουραλισμού και λυρικής υπέρβασής του. Σεζάρ καλύτερης γαλλικής ταινίας, Ειδικό Βραβείο της Επιτροπής στην Βενετία και λίγα του είναι.
Κ.Σ.
5. Ο ΣΚΟΤΕΙΝΟΣ ΙΠΠΟΤΗΣ (The Dark Knight) ΤΟΥ ΚΡΙΣΤΟΦΕΡ ΝΟΛΑΝ
Ακόμα κι αν κάποιος προσπεράσει τον αιφνίδιο θάνατο που απέδωσε μεταφυσικές ιδιότητες στη δεύτερη απόπειρα του Νόλαν να καταδυθεί στον κόσμο του Ανθρώπου-Νυχτερίδα, συνειδητοποιεί πως τίποτα δεν είναι τυχαίο. Οταν 152 λεπτά περνούν με τις κόρες σε διαστολή από την αδρεναλίνη, όταν μια ταινία με πέντε απλά και τίμια πράγματα να πει -για το καλό, το κακό, το χάος, την καχυποψία και την απώλεια- μπορεί να χαρτογραφηθεί ως ένα καθηλωτικό, σκοταδερό υπερθέαμα όπου οι σκηνές δράσης μοιάζουν αψεγάδιαστες και καλοκουρδισμένες ανάμεσα στη μνημειώδη ερμηνεία του Λέτζερ και το ιδιοφυές σενάριο των αδερφών Νόλαν, τότε, πράγματι, μια ταινία δικαιούται να σπάσει όσα ρεκόρ εισιτηρίων υπάρχουν διαθέσιμα και να τη μνημονεύουμε εσαεί.
Η.Ν.
6. ΤΕΣΣΕΡΙΣ ΝΥΧΤΕΣ ΜΕ ΤΗΝ ANNA (Cztery Noce z Anna) ΤΟΥ ΓΕΡΖΙ ΣΚΟΛΙΜΟΦΣΚΙ
Μετά από 17 χρόνια σκηνοθετικής αποχής, η επιστροφή του Γέρζι Σκολιμόφσκι ίσως να ήταν το σπουδαίο γεγονός της χρονιάς. Η ταινία του είναι μια σιωπηλή ιστορία αγάπης για έναν. Ο ήρωάς της είναι ερωτευμένος με την αφοσίωση υπνοβάτη στα άπιαστα όνειρά του. Τα ακολουθεί, περνώντας κάθε βράδυ βουβός στο προσκεφάλι της αγαπημένης του και στοιχειώνοντας με την συγκινητική εμμονή του κάθε πλάνο αυτού του κομψοτεχνήματος.
Δ.Π.
7. IL DIVO TOY ΠΑΟΛΟ ΣΟΡΕΝΤΙΝΟ
Ο Πάολο Σορεντίνο ενορχηστρώνει μια πανέξυπνη πολιτική βιογραφία ως ποπ όπερα, πατώντας πάνω στους ρυθμούς της ανυπέρβλητης ερμηνείας του Τόνι Σερβίλο στο ρόλο του Ιταλού πρωθυπουργού Τζούλιο Αντρεότι. Πίσω, όμως, από αυτό που μοιάζει με υπερφορτωμένη σε πληροφορίες μελέτη πάνω στη ζωή και το έργο του διεφθαρμένου πολιτικού κρύβεται στην πραγματικότητα μια σάτιρα ενός ολόκληρου πολιτισμού. Βουτώντας βαθιά στην σύγχρονη ιταλική ιστορία, ο Σορεντίνο καταφέρνει να στήσει μια ταινία εν τέλει πολύ μεγαλύτερη από τα γεωγραφικά όρια που την προσδιορίζουν.
Θ.Δ.
8. Ι’ Μ ΝΟΤ THERE TOY ΤΟΝΤ ΧΕΪΝΣ
Ο Μπομπ Ντίλαν υπήρξε μονάχα η αφορμή. Δηλαδή ακριβώς ό,τι χρειαζόταν ο Χέινς προκειμένου να συνθέσει ένα σπάνιο οπτικό ποίημα, να διανείμει κάθε πτυχή της προσωπικότητας του τραγουδοποιού στους πιο ανεπάντεχους ανθρώπους να την ενσαρκώσουν, να δώσει την ευκαιρία στην Κέιτ Μπλάνσετ να παραδώσει την πιο αιφνίδια ερμηνεία της καριέρας της, να δημιουργήσει την εντύπωση ότι παρακολουθείς μια συνεδρία κάποιου (που τυχαίνει να είναι ο Ντίλαν) με τον ψυχοθεραπευτή του και τελικά όλο το παζλ συναρμολογημένο να προκαλέσει ταυτόχρονα σάστισμα και ενθουσιασμό, διαφωνίες και αναβρασμό, όπως ακριβώς αρμόζει σε ένα προϊόν υψηλής τέχνης.
Η.Ν.
9. Η ΔΟΛΟΦΟΝΙΑ ΤΟΥ ΤΖΕΣΕ ΤΖΕΪΜΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΔΕΙΛΟ ΡΟΜΠΕΡΤ ΦΟΡΝΤ (Τhe Assassination of Jesse James by the Coward Robert Ford) ΤΟΥ ΑΝΤΡΙΟΥ ΝΤΟΜΙΝΙΚ
Με έναν τίτλο που παραπέμπει στις παλιές τετρασέλιδες εφημερίδες του προπερασμένου αιώνα το σχεδόν τρίωρο λυρικό έπος δεν είναι ένα ιστορικό χρονικό αλλά μια αργόσυρτη, σχεδόν υπνωτική μπαλάντα. Μια ελεγεία για το τέλος της Αγριας Δύσης, μια οικογενειακή saga με αφετηρία την αρχαία ελληνική τραγωδία. Ενας ιδιοφυής στοχασμός πάνω στην εξαφάνιση του ατομικού ήρωα και την άχαρη έλευση της εποχής των μαζών μαζί και της κατασκευής των πρώτων μύθων τους. Είναι όλα αυτά μαζί και ακόμα περισσότερο μια «Πύλη Της Δύσης» για τον 21ο αιώνα. Είναι απορίας άξιο ποιοι έδωσαν το πράσινο φως γι αυτό το ποιητικό, άνευ δράσης, γουέστερν. Λίγους μήνες μετά, το κλείσιμο της Warner Independent εκσφενδόνιζε τον πρώτο λίθο στον αέρα ανανέωσης που σάρωσε για λίγο τα αμερικανικά στούντιο. Στο μουρμουρητό «δεν κάνουν τις ταινίες πια όπως τότε», αυτό το διαμάντι μας λέει ότι κάποιοι τις κάνουν ακόμη.
Λ.Α.
10. ΓΟΜΟΡΡΑ (Gomorra) ΤΟΥ ΜΑΤΕΟ ΓΚΑΡΟΝΕ
Η ιστορία της Μαφίας έχει αποτυπωθεί πολλές φορές στη μεγάλη οθόνη, με τον «Νονό» να ρίχνει τη (βαριά) σκιά του σε κάθε φιλμ που προηγήθηκε κι ακολούθησε της τριλογίας του Κόπολα. Ποτέ όμως δεν καταγράφηκε με τόσο ρεαλιστικό τρόπο όσο στα «Γόμορρα» όπου πέντε ιστορίες ανθρώπων, μπλεγμένων στα νήματα της Καμόρα, πλέκονται γύρω από τον ναπολιτάνικο πυρήνα της οργάνωσης. Ο Γκαρόνε σκηνοθετεί ένα ντοκουμέντο, ρίχνοντας το φως στα γυμνά πρόσωπα και τα άδεια, χλομά κτίρια του ιταλικού νότου. Απλό φιλμ, μα τόσο σπουδαίο- το Μεγάλο βραβείο της επιτροπής των Καννών και τα 5 βραβεία της Ευρωπαϊκής Ακαδημίας Κινηματογράφου ήταν απλά η τεκμηρίωση. Η.Κ.
11. WALL-E ΤΟΥ ΑΝΤΡΙΟΥ ΣΤΑΝΤΟΝ
Τα πολλά λόγια είναι φτώχια: τα 20 πιο εκφραστικά λεπτά στην ιστορία του animation (με τα οποία ξεκινά η ταινία) έχουν μηδενικό διάλογο και φουλ ρετρό σάουντρακ. Γιατί όμως η μεγαλύτερη εταιρεία παραγωγής κινουμένων σχεδίων στον κόσμο επενδύει ξαφνικά στη σιωπή; Γιατί έτσι! Εκεί ακριβώς κρύβεται η ομορφιά του «WΑLL-Ε». Στη λογική του παραλόγου, που οδήγησε τον Αντριου Στάντον να εγκαταλείψει το λαλίστατο «Νέμο» για ένα ζευγάρι βουβά ρομποτάκια. Ισως γι αυτό να είναι και η μοναδική ταινία που μπορεί να παραβγεί τα πρώτα 20 σιωπηλά λεπτά του «Θα Χυθεί Αίμα».
Δ.Π.
12. ΜΙΑ ΦΟΡΑ (Οnce) ΤΟΥ ΤΖΟΝ ΚΑΡΝΕΪ
Κάτι περισσότερο από το πιο ξεχωριστό μιούζικαλ που είδαμε εδώ και πολύ καιρό(με τα μουσικά ιντερλούδια να προκύπτουν απόλυτα φυσικά μέσα στην αφήγηση), αυτό το μικρών διαστάσεων αλλά μεγάλης καρδιάς φιλμ είναι ένα από τα υπέροχα love stories των τελευταίων χρόνων. Δυο χαμένες ψυχές σμίγουν στο Δουβλίνο και επικοινωνούν μέσα από την ιδιαίτερη μουσική τους, καταφέρνοντας μαζί να ξεπεράσουν εμπόδια που ο καθένας μόνος του δε θα τολμούσε. Γνωρίζοντας πως ό,τι κι αν συμβεί, θα έχουν για πάντα αυτή την αξέχαστη «Μία Φορά».
Θ.Δ.
13. ΤΥΧΕΡΗ ΚΑΙ ΕΥΤΥΧΙΣΜΕΝΗ (Happy-go-Lucky) ΤΟΥ ΜΑΪΚ ΛΙ
Ο συνεπής Βρετανός σκηνοθέτης-ανθρωπολόγος φτιάχνει μια αναπάντεχη κωμωδία, με συνεργό την πηγαία (βραβευμένη στο περσινό Φεστιβάλ του Βερολίνου και υπολογίσιμο outsider για τα προσεχή Οσκαρ) Σάλι Χόκινς, που γειώνει με αδιαμφισβήτητη ανθρωπιά την ασυνήθιστα χαρωπή ηρωίδα της. Καθώς η ευφάνταστη νηπιαγωγός Πόπι αναμετράται με την κυνική μέχρι το κόκκαλο κοινωνία που την περιβάλλει, οι παλμοί της καρδιάς ανεβάζουν ταχύτητα, οδηγημένοι από ένα πρωτόγνωρο σασπένς: θα πληρώσει το γελαστό κορίτσι το τίμημα της επίμονης, αθόρυβης, αλλά βαθιά πολιτικής επανάστασης-στάσης ζωής του; Ή θα γίνει κυριολεκτικά… της Πόπις;
Ι.Π.
14. ΘΑ ΧΥΘΕΙ AIMA (There will be Blood) ΤΟΥ ΠΟΛ ΤΟΜΑΣ ΑΝΤΕΡΣΟΝ
Μεγάλο θέμα στη βάση, μεγαλεπήβολη γραφή στην εκτέλεση κι ένας τεράστιος ηθοποιός για την οριστική απογείωση. Ακολουθώντας το παραπάνω τρίπτυχο μέσα από ένα στυλιστικό δρόμο όχι και τόσο περπατημένο, το νέο φιλμ του Πολ Τόμας Αντερσον απέκτησε πρόσβαση στην ιερή (για κάποιους) λέξη «αριστούργημα» και στην «ιερόσυλη» σύγκριση ακόμα και με έναν «Πολίτη Κέιν». Και πέρα από τους δημοσιογραφικούς αλαλαγμούς, είναι αλήθεια ότι το «Θα Χυθεί Αίμα» σαρώνει την ιστορία του κλασικού αμερικανικού κινηματογράφου, φλερτάρει ακόμα και με την ψυχεδέλεια και προκαλεί τα όρια του αλληγορικού συστήματος αναφορών που το διέπει. Μια διαδρομή υπερφιλόδοξη όσο και του ήρωα της ταινίας, που δεν θα μπορούσε παρά να έχει και το τίμημά της.
Κ.Σ.
15. HUNGER TOY ΣΤΙΒ ΜAκΚΟΥΙΝ
Οι 66 μέρες της απεργίας πείνας του αγωνιστή του IRA Μπόμπι Σαντς στις φυλακές της Β. Ιρλανδίας αποτυπώνονται με κλινικά ψυχρό τρόπο σ’ αυτό το μικρό θαύμα με το οποίο ο εικαστικός δημιουργός Στιβ ΜακΚουίν υπογράφει το ντεμπούτο του στην σκηνοθεσία. Με ακρίβεια χειρούργου, ο ΜακΚουίν κρύβει ελάχιστα από το μάτι του θεατή, λες κι αποσκοπεί να εισάγει και τον ίδιο στο κελί του Σαντς. Ο φορμαλισμός της σκηνοθεσίας (που άλλοτε θυμίζει Κεν Λόουτς κι άλλες φορές τον Πολ Γκρίνγκρας) παραπέμπει σε πολιτικό δράμα με κοινωνικές προεκτάσεις. Είναι όμως το πρόσωπο του θαραλλέου πρωταγωνιστή Μάικλ Φασμπέντερ που σου μένει αξέχαστο μετά το τέλος της ταινίας. Και η πορεία προς τον θάνατο (του ίδιου του Σαντς) που θυμίζει αποσύνθεση.
Η.Κ.
ΟΙ ΣΥΝΤΑΚΤΕΣ ΨΗΦΙΖΟΥΝ ΤΗΝ ΚΑΛΥΤΕΡΗ ΤΑΙΝΙΑ – Η ΨΗΦΟΦΟΡΙΑ ΜΕ ΜΙΑ ΜΑΤΙΑ
- Ορέστης Ανδρεαδάκης: Καμιά Πατρίδα Για Τους Μελλοθάνατους
- Λήδα Γαλανού: ΙΜ Not Τhere
- Θοδωρής Δημητρόπουλος: Vicky Cristina Barcelona
- Τάσος Θεoδωρόπουλος: Η Δολοφονία Του Τζέσε ΤζέΪμς Από Τον Δειλό Ρόμπερτ Φορντ
- Λουκάς Κατσίκας: Καμιά Πατρίδα Για Τους Μελλοθάνατους
- Ηρακλής Κορέλης: Εξιλέωση
- Μανώλης Κρανάκης: Η Δολοφονία Του Τζέσε ΤζέΪμς Από Τον Δειλό Ρόμπερτ Φορντ
- Γιώργος Κρασσακόπουλος: Il Divo
- Πόλυ Λυκούργου: Τυχερή Και Ευτυχισμένη
- Ηλίας ΝικολαΪδης: Καμιά Πατρίδα Για Τους Μελλοθάνατους
- Ιωάννα Παπαγεωργίου: Καμιά Πατρίδα Για Τους Μελλοθάνατους
- Δέσποινα Παυλάκη: Τέσσερις Νύχτες Με Την Αννα
- Κωνσταντίνος Σαμαράς: Καμιά Πατρίδα Για Τους Μελλοθάνατους
- Μάρκος Φράγκος: Ιl Divo
Διαβάστε επίσης:
Τα πρόσωπα του 2008
Τα καλύτερα DVD
Τα καλύτερα βιβλία
Τα καλύτερα soundtracks
