Τι συμβαίνει άραγε όταν ο κινηματογράφος εμπνέεται όχι από τις απίθανες και όμορφες πλευρές της ζωής αλλά από τις νοσηρές, εκείνες που η κοινωνία προσπαθεί με κάθε τρόπο να αποσιωπήσει;
Το «Noir Project» είναι μια μικρού μήκους ταινία μυθοπλασίας, που πραγματεύεται την ενδοοικογενειακή βία και, απαντώντας στο παραπάνω ερώτημα, αποτελεί όχι μόνο μια καλλιτεχνική καινοτομία αλλά και μια ταινία που θίγει ένα φλέγον κοινωνικό ζήτημα, εκείνο της δραστηριοποίησης απέναντι στην ενδοοικογενειακή βία, η οποία σε περιόδους κρίσης, όπως αυτή που διανύουμε, αυξάνεται ραγδαία.
Συνδυάζοντας με ιδιαίτερη πρωτοτυπία το animation με τη δράση των ηθοποιών και μέσα από μια ισχυρή αφηγηματική δομή, το «Noir Project» δεν παγιδεύεται στον ασφυκτικό κλοιό της βίας, αλλά αποπνέει ελπίδα και αναδύει ένα ισχυρό κοινωνικό μήνυμα θάρρους και επιμονής απέναντι στις δυσκολίες της καθημερινότητας.
Η ιστορία: O 16χρονος Ιάκωβος αποφασίζει να σώσει τη μητέρα του, Ελένη, από τα νύχια του μέθυσου, χαρτοπαίχτη πατέρα του, του Μανώλη, ο οποίος την κακοποιεί συστηματικά. Η ιστορία ξεκινά το βράδυ της μεγάλης απόδρασης, όταν ο Ιάκωβος καταφέρνει να θέσει σε εφαρμογή το προσεκτικά σχεδιασμένο σχέδιο διαφυγής της μητέρας του και του ίδιου από την πατρική εστία.
Το ίδιο απόγευμα ο Ιάκωβος βλέπει ένα σημαδιακό όνειρο, που του δίνει κουράγιο και τον παρακινεί να ενεργήσει. Σε αυτό το όνειρο, το κόμικ που σχεδιάζει ο Ιάκωβος στον ελεύθερό του χρόνο, στο οποίο έχει δώσει τον τίτλο «The Noir Project», ζωντανεύει, και οι χαρακτήρες, που καθρεφτίζουν τη νοσηρή πραγματικότητα στην οποία ζει, προμηνύουν, με ένα συμβολικό τρόπο, τα γεγονότα που θα ακολουθήσουν…
Η ιδέα του πρότζεκτ ανήκει στον ανερχόμενο νέο σκηνοθέτη Γρηγόρη Βαρδαρινό, του οποίου η πρώτη μικρού μήκους ταινία, «Talking Piranhas», κέρδισε τις εντυπώσεις διεθνώς και βραβεύτηκε σε διεθνή φεστιβάλ και στη σεναριογράφο Αναστασία Μπαρτζουλιάνου, η οποία με το «Noir Project» υπογράφει το τρίτο της σενάριο.
Η ταινία χρησιμοποιεί ως μέθοδο χρηματοδότησης μεταξύ άλλων και το crowdfunding, δηλαδή τη χρηματική συνεισφορά του κοινού στην ταινία. Το μεγαλύτερο ποσό έχει ήδη εξασφαλιστεί και απομένουν ακόμη 8.000 ευρώ για να καταφέρει το «Noir Project» να πραγματοποιήσει την προγραμματισμένη πρεμιέρα του στο Διεθνές Φεστιβάλ Ταινιών Μικρού Μήκους της Δράμας (Σεπτέμβριος 2013). Για το λόγο αυτό έχει στηθεί στην ιστοσελίδα του μια πλατφόρμα δωρεών.
Δείτε το τρέιλερ και πάρτε μια πρώτη γεύση του νουαρίζοντος αποτελέσματος:
Μιλήσαμε με την σεναριογράφο Αναστασία Μπαρτζουλιάνου για την ιδέα πίσω από την ταινία, για τη βία και τη δημιουργικότητα, και για τα μελλοντικά της σχέδια:
Πώς ξεκίνησε η ιδέα του «Noir Project» και πως προέκυψε ο τίτλος;
Η δημιουργία της ταινίας οφείλεται σε προσωπικά βιώματα από περιπτώσεις κακοποίησης που υπήρξαν στην οικογένειά μου στο παρελθόν. Ωστόσο την δημιουργία του «Noir Project» την προκάλεσε στην ουσία και ο ίδιος ο σκηνοθέτης, ο οποίος ήθελε να γυρίσει μια ταινία με νουάρ αισθητική και με ρώτησε αν είχα σχετικό υλικό. Μου προώθησε και ένα σενάριο μικρού μήκους ενός άλλου σεναριογράφου, του Νίκου Καλπάκη, με νουάρ στοιχεία.
Διαβάζοντας εκείνο το σενάριο μου ήρθε ξαφνικά η ιδέα για την ιστορία ενός νεαρού, ο οποίος βιώνει την κακοποίηση της μητέρας του και σχεδιάζει κόμικ που αντανακλούν αυτή την κατάσταση. Έτσι κατέληξα σε ένα πρώτο σχέδιο σεναρίου το οποίο ονόμασα «Project: Noir» για να το ξεχωρίζω από άλλα σενάρια. Στην πορεία, όταν καταθέσαμε την ιδεά αυτή στα εργαστήρια σεναρίου του Μικροφίλμ, αποφασίσαμε να αλλάξουμε τον τίτλο και να γίνει «The Noir Project» όπως το ξέρουμε σήμερα.
Πώς βοηθά ο συνδυασμός φαντασίας και πραγματικότητας, animation και ρεαλιστικής δράσης στην αφήγηση της συγκεκριμένης ιστορίας;
Ο κόσμος του κόμικ ουσιαστικά αντιπροσωπεύει το φαντασιακό του πρωταγωνιστή, και το κομμάτι του live action το πραγματικό, τη ζωή του. Ο πρωταγωνιστής εκτονώνει την βία που ζει στο φαντασιακό κομμάτι, γι' αυτό και ο κόσμος του κόμικ είναι, συνειδητά, το πιο βίαιο κομμάτι της ταινίας. Δεν θέλαμε η ταινία να υμνεί την βία, αλλά να την εκτονώνει μέσα από τη δημιουργική διαδικασία.
Σε ό,τι αφορά την πλοκή της ιστορίας, ο πρωταγωνιστής δουλεύει πάνω σε ένα σχέδιο απόδρασης του ίδιου και της μητέρας του από το πατρικό του σπίτι, και το κομμάτι του animation είναι ένα όνειρο, στο οποίο το κόμικ το οποίο σχεδιάζει, ζωντανεύει. Κατά κάποιον τρόπο το όνειρο αυτό του δίνει το θάρρος να δράσει και κατά έναν περίεργο τρόπο προφητεύει καποια από τα γεγονότα που θα συμβούν εκείνο το βράδυ της απόδρασης.
Θα μπορούσαμε να πούμε ότι, η ταινία πέρα από ένα καλλιτεχνικό δημιούργημα αποτελεί και την αποτύπωση ενός φόβου για το πώς η κρίση αλλοιώνει το άνθρωπο και απελευθερώνει καταπιεσμένα αποθέματα βίας;
Μπορούμε να το δούμε από αυτή την πλευρά, σε ό,τι αφορά την περίπτωση του πατέρα του πρωταγωνιστή, ο οποίος είναι χρόνια άνεργος λόγω της κρίσης και η αδράνειά του τού έχει βγάλει τον χειρότερό του εαυτό. Οι τάσεις που έχει για τζόγο και για ποτό, τώρα που δεν έχει τίποτα άλλο να κάνει, τον αναλώνουν και γίνονται η μόνιμή του απασχόληση. Η ανικανότητά του να ανταποκριθεί στα καθήκοντά του ως πατέρα και συζύγου, και η συνεχόμενη οικονομική εξάρτηση από τη γυναίκα του, πληγώνουν τον εγωισμό του και νιώθει λιγότερο άντρας.
Όλη αυτή την απογοήτευση και την αναστάτωση την εκτονώνει στην γυναίκα του, όταν αυτή αρνείται να του δώσει λεφτά για να παίξει. Η βία είναι το αποτέλεσμα κακής διαχείρισης υπερβολικών πιέσεων. Η κρίση αποτελεί ένα τέτοιο περιβάλλον υψηλών πιέσεων. Δυστυχώς η κρίση, όπως βλέπουμε καθημερινά γύρω μας, με τα φρικτά ρατσιστικά και ομοφοβικά επεισόδια, οδηγεί στη βία μέσα από αυτόν τον μηχανισμό. Επίσης όλα δείχνουν ότι η κακοποίηση των γυναικών έχει αυξηθεί αυτή την περίοδο.
Πιστεύετε ότι το crowd funding είναι ο δρόμος για την (πολυπόθητη) απαγκίστρωση της καλλιτεχνικής ιδέας από εμπορικές πιέσεις;
Το crowdfunding στην δική μας περίπτωση αποτελεί ένα μέρος της χρηματοδότησης της ταινίας και όχι τον αποκλειστικό μας πόρο. Γενικότερα όμως, βλέπουμε ότι υπάρχουν επιτυχημένες περιπτώσεις τέτοιας χρηματοδότησης. Πραγματικά αποτελεί μια εξαιρετική εναλλακτική πηγή χρηματοδότησης η οποία όντως απελευθερώνει τον καλλιτέχνη από τις εμπορικές πιέσεις που υφίσταται.
Αλλά πρέπει επίσης να γνωρίζουμε ότι το crowdfunding δεν είναι μια εύκολη υπόθεση, είναι μια καμπάνια η οποία χρειάζεται πολύ κόπο και χρόνο για να αποδώσει. Απλώς βρίσκεται κατά κάποιον τρόπο, εν μέρει, στον έλεγχο του καλλιτέχνη. Το κοινό αποτελεί όχι μόνο τον χρηματοδότη κάποιου πρότζεκτ αλλά ταυτόχρονα και τον κριτή του, καθώς καλείται να εκτιμήσει την αξία του πρότζεκτ και να του δώσει αυτό που πιστεύει ότι αξίζει.
Ποια είναι τα επόμενα σας σχέδια;
Μέσα στα σχέδια τα οποία ήδη τρέχουμε, είναι ένα ντοκιμαντέρ για τον μοναδικό Έλληνα ακροβάτη στο Τσίρκο του Ήλιου, τον Κρίτωνα Αναστασόπουλο, το οποίο θα προβληθεί στην ΕΡΤ ως μέρος της σειράς «Ες αύριον τα σπουδαία». Σχεδιάζουμε επίσης μια ταινία μεγάλου μήκους, μια σειρά ντοκιμαντέρ με ιστορικό περιεχόμενο, και άλλα πολλά!
