Ένας άντρας συλλαμβάνεται και οδηγείται στο περιπολικό, ενώ το αναίσθητο σώμα μιας γυναίκας παραλαμβάνεται σε ένα ασθενοφόρο. Ο χώρος: ένα ξενοδοχείο. Το ίδιο ξενοδοχείο που γνωρίστηκαν λίγους μήνες πριν.
Στη νέα ταινία της Ελισάβετ Χρονοπούλου «Μικρή Άρκτος», ακόμα κι αν ο τόπος ή ο χρόνος δεν προσφέρουν την καταλληλότερη συνθήκη, ένστικτα όπως η επιβίωση και το ζευγάρωμα θα εκδηλωθούν με χαρακτήρα επικρατή και θα σαρώσουν τη λογική.
Η «Μικρή Άρκτος» είναι η τρίτη μεγάλου μήκους ταινία της Ελισάβετ Χρονοπούλου μετά το «Ένα Τραγούδι δεν Φτάνει» (2003) και το «Ο Αννίβας Προ των Πυλών» (2011), που έκανε πρεμιέρα στο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Αθήνας.
Σε μια εποχή που ο κινηματογράφος είναι δύσκολη υπόθεση, η σκηνοθέτης επωμίζεται επιπλέον το ρόλο και της παραγωγού, και μιλά αποκλειστικά στο cinemag.gr για το δημιουργικό πλαίσιο και τη διαδικασία της παραγωγής.
– Μικρή Άρκτος: ένα ζώο, αλλά κι ένας αστερισμός. Ποια ήταν η έμπνευση πίσω από τον τίτλο;
Όλοι ξέρουμε ότι αν χάσει κανείς το δρόμο του μέσα στη νύχτα, μπορεί να κοιτάξει τον ουρανό και να εντοπίσει τον Πολικό αστέρα. Είναι το πρώτο αστέρι της Μικρής Άρκτου, το πιο φωτεινό και το πιο μοναχικό, και είναι πάντα πάνω απ’ το Βορρά.
Έτσι εντοπίζεις το Βορρά και δεν μπορείς να μη σκεφτείς ότι κάτω ακριβώς απ’ τον Πολικό αστέρα, στην παγωμένη Αρκτική, μια πολική αρκούδα περιπλανιέται ολομόναχη ψάχνοντας τροφή. Στο πιο αφιλόξενο περιβάλλον του πλανήτη η πολική αρκούδα αγωνίζεται ολομόναχη να επιβιώσει.
Μόνο την εποχή της αναπαραγωγής θα βρει ένα σύντροφο, θα κάνει σεξ για λίγες μέρες και μετά θα τραβήξει ο καθένας τον παγωμένο δρόμο του.
– Τα γυρίσματα έγιναν στην Αθήνα. Η αταξία της πόλης και των διαπροσωπικών σχέσεων, επέβαλαν μια «αταξία» και στην αφήγηση της ταινίας;
Μ’ αυτή την ερώτηση μού δώσατε μια ιδέα: Στη Φυσική ένα σύστημα είναι άτακτο όταν μπορούν να ανακατανεμηθούν τα συστατικά που το απαρτίζουν χωρίς να αλλάξουν σημαντικά οι ιδιότητες τους.
Αντίθετα, ένα εύτακτο σύστημα, αν ανακατανεμηθεί, οι μακροσκοπικές του ιδιότητες μπορεί να αλλάξουν δραστικά.
Μεταφορικά, θα μπορούσε κανείς να πει, ότι η αφήγηση είναι μια ανακατανομή των συστατικών ενός συστήματος με σκοπό μια άλλη διαφορετική θέαση του συστήματος και των συστατικών του, φυσικά με την προϋπόθεση ότι δεν αλλάζουν οι ιδιότητες των συστατικών.
Αρα η αφήγηση προϋποθέτει την ιδιότητα της αταξίας του συστήματος με το οποίο καταπιάνεται. Της Αθήνας ή των διαπροσωπικών σχέσεων, όπως είπατε.
– Η πλοκή βασίζεται στην ιστορία δύο χαρακτήρων, οπότε δουλέψατε κυρίως με δύο ηθοποιούς. Πόσο απελευθερωτική ή δύσκολη στάθηκε αυτή η επιλογή σε επίπεδο συνεργασίας;
Το να έχεις δυο μόνο χαρακτήρες σού δίνει το χρόνο να συγκεντρωθείς και να εμβαθύνεις στα συναισθήματα και τη συμπεριφόρά τους περισσότερο απ’ ό,τι αν πρέπει να διασπάσεις την προσοχή σου σε περισσότερους. Από πλευράς χρόνου πάντα.
Πρακτικά, επειδή η ταινία ήταν περιορισμένη σε ανθρώπινο δυναμικό γενικά, όχι μόνο είχαμε δυο ηθοποιούς αλλά και πολύ μικρή ομάδα συντελεστών, είχαμε και μια πιο οικογενειακή ατμόσφαιρα που κάποτε ήταν απελευθερωτική αλλά και κάποτε έγινε δύσκολη.
– Πώς καταφέρατε να διαχειριστείτε τον πολλαπλό ρόλο της σκηνοθέτη / παραγωγού / σεναριογράφου / μοντέρ;
Σενάριο και μοντάζ έκανα και στις προηγούμενες ταινίες. Ήταν η πρώτη φορά που έκανα την παραγωγή μεγάλου μήκους ταινίας μου. Είχα μια εμπειρία από τις μικρού μήκους που είχα κάνει. Τελικά δεν ήταν δύσκολο γιατί είχα ικανούς συνεργάτες και οι ευθύνες μοιράστηκαν.
Με βοήθησε πολύ η Κωνσταντίνα Βούλγαρη που έκανε οργάνωση παραγωγής. Ήταν ένα τόλμημα και για τις δυο μας γιατί η Κωνσταντίνα είναι σκηνοθέτης όπως ξέρετε, και δεν είχε ποτέ ξανά ασχοληθεί με την παραγωγή, τα κατάφερε όμως εξαιρετικά, πήρε το πολύ αγχωτικό κομμάτι της οργάνωσης επάνω της και το έβγαλε άψογα εις πέρας.
Είμαστε υπερήφανες επίσης που εμπιστευθήκαμε σε πολύ κρίσιμες ειδικότητες όπως του διευθυντή παραγωγής ή του βοηθού κάμερας, νέους συνεργάτες χωρίς πείρα και τα έβγαλαν πέρα μια χαρά.
Νομίζω πως βοήθησε ότι στήσαμε μια μικρή ομάδα και ξεκαθαρίσαμε απ’ την αρχή ότι τα όρια ανάμεσα στις ειδικότητες δεν θα είναι πολύ αυστηρά.
Έτσι βάζαμε γενικά όλοι ένα χεράκι και τα πράγματα γίνονταν.
– Πόσο δύσκολο παραμένει να κάνεις κινηματογράφο στην Ελλάδα;
Δε θέλω να απαντήσω σ΄αυτή την ερώτηση.
– Όταν η ταινία ολοκληρωθεί, τι σκέφτεστε σχετικά με την προώθηση και τη διανομή της;
Δεν σκέφτομαι. Αυτό το κομμάτι με αγχώνει γιατί δεν ξέρω καθόλου να το χειριστώ και μου φαίνεται και πολύ βαρετό.
– Πέρσι εκδόθηκε η συλλογή διηγημάτων σας «Φοράει κοστούμι» . Σχολιάστε μας τη διαδικασία συγγραφής ενός διηγήματος/βιβλίου, σε αντιδιαστολή με εκείνη του σεναρίου μίας ταινίας.
Αν εξαιρέσουμε τεχνικά ζητήματα, δεν υπάρχει διαφορά. Η διαδικασία είναι η ίδια και στην περίπτωσή μου, όπως και του καθενός φαντάζομαι, δημιουργείται μόνη της και σου επιβάλλεται.
Παραδείγματος χάριν σε μένα όλα αρχίζουν από μια εικόνα. Σε άσχετη στιγμή μια εικόνα ξεπροβάλει, κανείς δεν ξέρει από πού, και κολλάει στο μυαλό. Δεν είναι ιδέα, είναι εικόνα. Και δε λέει να μ’ αφήσει ήσυχη.
Τις επόμενες μέρες αρχίζω να γίνομαι αφηρημένη όπως όταν καψουρεύεσαι, και μετά με πιάνει μια τάση να περπατάω. Δηλαδή να βγαίνω απ΄ το σπίτι και να διανύω αποστάσεις, δυο και τρεις ώρες στην Αθήνα χωρίς προορισμό. Σ' αυτές τις οδοιπορίες η εικόνα αρχίζει και παράγει συναισθήματα.
Απ’ τα συναισθήματα παράγονται λίγο λίγο χαρακτήρες και πάει λέγοντας, αυτά που σκέφτονται οι χαρακτήρες, που νιώθουν, που θέλουν, που κάνουν. Και μετά διατυπώνεται ξαφνικά μια πρόταση στο μυαλό που μ’ αρέσει.
Τότε οι περίπατοι τελειώνουν, κλείνομαι στη γωνιά μου κι αρχίζω να γράφω. Τελειώνει η περίοδος του φλερτ κι αρχίζει το μαρτύριο του έρωτα. Βάσανα, καημοί και αναστεναγμοί. Αϋπνίες, αγωνίες, νυχτερινές βουλιμίες, στιγμές ψυχικής ανάτασης, στιγμές ταπείνωσης.
Μπορεί να κρατήσει δυο χρόνια, μπορεί δυο ώρες.
«Μικρή Άρκτος»
Παραγωγή: Ελισάβετ Χρονοπούλου, Ελληνικό Κέντρο Κινηματογράφου
Σενάριο, Σκηνοθεσία, Μοντάζ : Ελισάβετ Χρονοπούλου
Ηθοποιοί: Γιάννης Κοκιασμένος, Σοφία Γεωργοβασίλη, Διώνη Κουρτάκη
Οργάνωση Παραγωγής: Κωνσταντίνα Βούλγαρη
Διεύθυνση Παραγωγής: Μάνος Παπαδάκης
Διεύθυνση Φωτογραφίας: Χρήστος Αλεξανδρής
Ηχοληψία, Σχεδιασμός ήχου : Στέφανος Ευθυμίου
Σύμβουλος Σκηνογράφος-Ενδυματολόγος: Κατερίνα Σωτηρίου
Μακιγιάζ: Δήμητρα Γιατράκου
