Η Μαρία τρέχει στην Εθνική Οδό. Πίσω της, φωτιά και μια τσάντα γεμάτη λεφτά. Μπροστά της, ο ατέλειωτος δρόμος.
Μόλις μια μέρα πριν, ήταν μια στοργική μητέρα, ερωτευμένη σύζυγος, υπεύθυνη κόρη. Σήμερα, έχει επαναστατήσει. Και είναι αποφασισμένη να σαρώσει στο πέρασμά της ό,τι αγάπησε ποτέ.
Λίγο πριν «η Έκρηξη» κυκλοφορήσει στις ελληνικές αίθουσες, ο Σύλλας Τζουμέρκας μιλάει στο cinemag.gr για την πορεία της ταινίας στο εξωτερικό, τη συνεργασία του με την Αγγελική Παπούλια και στο κατά πόσο έκανε μια πολιτική ταινία.
H «Έκρηξη» έκανε την παγκόσμια πρεμιέρα της στο Φεστιβάλ του Λοκάρνο το καλοκαίρι και έχει ήδη ταξιδέψει σε αρκετά φεστιβάλ ανά τον κόσμο. Πώς ήταν οι αντιδράσεις από το εξωτερικό μέχρι στιγμής;
Φυσικά δεν μπορείς να τις ομαδοποιήσεις τελείως καθώς η «Έκρηξη» είναι μια συγκρουσιακή ταινία. Δεν είναι μια ταινία που παράγει γενικευμένες αντιδράσεις και αυτό μου αρέσει πάρα πολύ, ήταν ένα μέρος των στόχων.
Τώρα αυτό που μου έχει δώσει πολύ μεγάλη χαρά πέρα από τα φεστιβάλ είναι ότι η ταινία θα κυκλοφορήσει κανονικά σε αίθουσες στο εξωτερικό.
Σε ποιες χώρες έχει πάρει διανομή;
Μέχρι στιγμής Πολωνία, Γερμανία, Ιταλία, Ολλανδία και έρχονται και άλλες. Και αυτό για μένα είναι πολύ μεγάλη χαρά για την δουλειά που κάναμε όλοι.
Από εκεί και πέρα οι αντιδράσεις και στα φεστιβάλ είναι πάρα πολλές. Νομίζω οι περισσότεροι, αυτό που έχουν κοινό είναι ο κεντρικός χαρακτήρας που τους πηγαίνει σε διαφορετικές κατευθύνσεις: μέσα τους, έξω τους, σε νευριάζει, σε κάνει να την αγαπήσεις, να την ερωτευτείς. Είναι αυτό που χτίζει αυτός ο χαρακτήρας στην ταινία και αυτή νομίζω είναι και η δύναμή της.
Μιας και πήγαμε στον κεντρικό χαρακτήρα της ταινίας, την Μαρία, πείτε μας λίγα λόγια για το πώς δουλέψατε με την Αγγελική Παπούλια για τον πρωταγωνιστικό ρόλο;
Πέρα από ότι είμαστε φίλοι πολλά χρόνια με την Αγγελική, μετράει επίσης το γεγονός ότι είχα παίξει στο Cinemascope, την παράσταση των Blitz και είχαμε ήδη φτιάξει μια κοινή γλώσσα. Αυτό ήταν σίγουρα μια βάση.
Τώρα από εκεί και πέρα, με όλους τους ηθοποιούς με έναν τρόπο δουλεύω: με δράσεις, με πολλές πρόβες, πολλή φαντασία για να φτάνει ο ηθοποιός μέσα σε ένα πειθαρχημένο πλαίσιο από την δραματουργία σε μια συνουσία υποκριτική. Όταν μια συνεργασία με έναν ηθοποιό φτάνει σε αυτό το σημείο είναι η ώρα που αρχίζεις να τραβάς.
Η σχέση των δύο αδελφών στην ταινία είναι βασισμένη σε μια ένταση η οποία καταλήγει δομικό υλικό της επικοινωνίας τους. Μπορείτε να μας μιλήσετε για αυτό το εύρημα;
Αυτές οι δύο αδελφές αγαπιούνται παθιασμένα και μισούνται παθιασμένα. Σε όλη την διάρκεια της ταινίας. Αυτό που δουλέψαμε με την όταν το γράφαμε και μετά με την Μαρία (Φιλίνη) και την Αγγελική (Παπούλια) ήταν να παραμένει αυτή η σχέση από την αρχή μέχρι το τέλος της ταινίας εντελώς στην κόψη.
Να μην καταλαβαίνεις πάντα πότε κάνουν πλάκα, πότε γίνεται πιο σοβαρό, πότε αγριεύουν και αυτό κάνει την σχέση τους εξαιρετικά απρόβλεπτη, πολύ ανταγωνιστική και με ένα τρόπο αυτή η σχέση οδηγεί όλη την δραματουργία της ταινίας. Είναι πολύ ανάποδοι χαρακτήρες και αυτό που μοιράζονται είναι πως είναι και οι δύο πολύ ισχυροί και αποτελεσματικοί.
Trailer A BLAST from unafilm on Vimeo.
Η «Έκρηξη» όπως και η πρώτη σας ταινία, η «Χώρα Προέλευσης» έχει ως αφετηρία τον μικρόκοσμο της σύγχρονης ελληνικής οικογένειας. Μιλάμε, ίσως, για το δεύτερο μέρος μιας τριλογίας;
Αυτό κάνουμε. Η «Έκρηξη» είναι το Καθαρτήριο, το πρώτο ήταν η Κόλαση. Και τώρα γράφουμε το τρίτο που θα είναι ο Παράδεισος.
Στην «Χώρα», ο κυνισμός μου δεν είχε φτάσει στο σημείο που έχει φτάσει πια, με ενδιέφεραν περισσότερο τα μεγαλύτερα σύνολα. Πλέον με ενδιαφέρουν λιγότερο.
Επομένως υπάρχει μια διαφορά μεγέθους ανάμεσα στις δύο ταινίες, η μια έχει πολύ μεγάλο αφηγηματικό καμβά ενώ αυτή η ταινία είναι πιο κλειστή. Πιο πολύ συγκεντρωμένη σε αυτά τα λίγα πρόσωπα.
Θα μπορούσατε να μας περιγράψετε τα στάδια της συνεργασίας με την Γιούλα Μπούνταλη στην συγγραφή του σεναρίου;
Συνήθως ξεκινάμε από μια ιδέα ή από ένα χαρακτήρα που μας ενδιαφέρει να ασχοληθούμε για τα επόμενα χρόνια. Αρχίζουμε δουλεύουμε παράλληλα, αυτό αναπτύσσεται και ταυτόχρονα σιγά σιγά συνεργαζόμαστε με την Μαρία Δρανδάκη την παραγωγό μου. Όταν λοιπόν νιώσουμε όλοι ζωντανοί μέσα σε αυτό, αρχίζουμε να γράφουμε.
Ο Λεός Καράξ έχει δηλώσει σε συνεντεύξεις ότι σκηνοθετεί κάθε ταινία σαν να είναι η τελευταία του. Βλέποντας την «Χώρα Προέλευσης» αλλά και ιδιαίτερα την «Έκρηξη», νιώθει κανείς μια ασυγκράτητη ορμή και μια ενέργεια που φέρνει στο μυαλό ότι και εσείς σκηνοθετείτε σαν να είναι η τελευταία σας φορά.
Αυτό που πιστεύω είναι ότι υπάρχουν άνθρωποι οι οποίοι φοβούνται τον θάνατο αλλά εγώ δεν είμαι ένας από αυτούς. Η ορμή μου δεν πηγάζει από εκεί. Υπάρχουν άνθρωποι που ορμή τους είναι από εκεί.
Για μένα η ορμή είναι μια σχέση με τον φόβο. Επειδή δεν μου αρέσει να φοβάμαι και μου αρέσει πάρα πολύ η αδρεναλίνη που προκύπτει από αυτό, θα έλεγα ότι είναι περισσότερο μια σχέση με τον φόβο και την αδρεναλίνη και λιγότερο με το άλλο.
Θεωρείτε ότι η «Έκρηξη» είναι μια πολιτική ταινία;
Για μένα υπάρχει μια διαφορά ανάμεσα στην κρυπτοστρατευμένη τέχνη και την προπαγανδιστική τέχνη. Η προπαγανδιστική τέχνη εμένα μου αρέσει. Από την Λέννι Ρίφενσταλ και τον Αϊζενστάιν, η προπαγανδιστική τέχνη έχει μια δύναμη. Η κρυπτοστρατευμένη δεν έχει καμία. Είναι το ανάποδο του δυνατού.
Εγώ δεν κάνω τίποτα από τα δύο. Προσπαθώ να εντάσσω τους χαρακτήρες σε αυτό που λέμε δυναμικές που υπάρχουν γύρω γύρω στην χώρα ή στον κόσμο σε σημεία τα οποία έχουν εντάσεις, όπως τα καταλαβαίνω εγώ.
Εμένα το βασικό μου μέλημα όταν δουλεύω είναι να παραμένουν οι χαρακτήρες μέσα σε αυτά ρεύματα, ελεύθεροι όμως από αυτά τα ρεύματα ώστε να είναι απρόβλεπτοι. Να μην είναι δηλαδή αυτό που περιμένεις να δεις, αυτό που δημιουργεί δηλαδή το κρυπτοστρατευμένο.
Αντί να το στενεύεις, πρέπει να το κάνεις όσο πιο ευρύ και απρόβλεπτο γίνεται. Για εμένα έτσι προκύπτει το πολιτικό, ιδιαίτερα στην «Έκρηξη». Η «Χώρα» ήταν πιο ευθεία σε αρκετά πράγματα.
H «Χώρα» ήταν η Κόλαση, η «Έκρηξη» το Καθαρτήριο. Πείτε μας λίγα πράγματα για την επόμενη ταινία που ήδη ετοιμάζετε. Θα ακολουθήσει όντως ο Παράδεισος;
Ναι, θα υπάρχει κάτι από αυτό που λέμε παράδεισος αλλά το ωραίο είναι ότι κάνουμε κάτι διαφορετικό αυτή τη φορά, με την έννοια ότι για πρώτη φορά θα κάνουμε ταινία είδους.
Και είμαι εξαιρετικά χαρούμενος για αυτό γιατί πρώτη φορά θα δουλέψω κανονικά σε genre. Είμαστε στην ανάπτυξη του σεναρίου, γράφουμε και ελπίζω η διαδικασία να συνεχιστεί γρήγορα.
Η ταινία «η Έκρηξη / a blast» του Σύλλα Τζουμέρκα κυκλοφορεί από την StraDa Films την Πέμπτη 27 Νοεμβρίου.
