Θεωρείτε το «Σε Επιφυλακή» ένα σύγχρονο φιλμ-νουάρ;
Ναι ακριβώς, αλλά για ‘μένα είναι πρωτίστως το πορτραίτο ενός άντρα σήμερα.
Ο Σερίφ (Ρεντά Κατέμπ) εργάζεται ως φυλακας, αλλά το όνειρό του είναι να γίνει νοσοκόμος. Πόσο πιθανό είναι να πραγματοποιήσεις τα όνειρά σου σήμερα, δεδομένης της οικονομικής κρίσης;
Ο Σερίφ έχει ήδη αλλάξει τα όνειρά του. Αρχικά ήθελε να γίνει γιατρός, αλλά το πανεπιστήμιο ήταν πολύ δύσκολο και είχε τη διαύγεια να εγκαταλείψει ένα άπιαστο όνειρο. Έτσι, στην αρχή της ταινίας, ονειρεύεται κάτι που μπορεί να πετύχει. Στην πραγματικότητα, το να έχεις ένα όνειρο στις μέρες μας είναι ίσως ο μόνος τρόπος για να τα βγάλεις πέρα. Αν δεν έχεις ούτε αυτό, δεν έχεις τίποτα, και αυτό για ‘μένα σώζει τον Σερίφ. Διαφορετικά δεν έχεις τίποτα να χάσεις, τίποτα να αγαπήσεις, τίποτα να νοιαστείς….
Ο Ρεντά Κατέμπ είναι ένας εξαιρετικός ηθοποιός. Ήταν η πρώτη (και ίσως η μόνη) επιλογή για το ρόλο του Σερίφ;
Ναι, ο Ρεντά είναι ένας καταπληκτικός, δυναμικός ηθοποιός! Ήταν ο μόνος ηθοποιός στον οποίο έστειλα το σενάριο. Όταν το έγραφα στην αρχή υπήρξαν άνθρωποι γύρω μου, που μου έδωσαν έμπνευση για τον Σερίφ. Όταν έψαξα για ηθοποιό, σκέφτηκα τον Ρεντά λόγω της ισχυρής παρουσίας του, αλλά και λόγω της ομορφιάς του. Το χαμόγελό του το έχουν δείξει πολύ λίγες ταινίες. Τώρα δεν μπορώ να φανταστώ πως θα ήταν το «Σε Επιφυλακή» χωρίς αυτόν.
Ξεκινήσατε τη συνεργασία σας με την Αντέλ Εξαρχόπουλος πριν το ντεμπούτο της στις Κάννες (σ.τ.σ. με τη «Ζωή της Αντέλ»). Τι ήταν αυτό που τράβηξε την προσοχή σας;
Οφείλω να ομολογήσω πως ο υπεύθυνος του κάστινγκ, ο Νίκολας Ρόντσι, μου πρότεινε την Αντέλ. Την είχα ξαναδεί σε κάποιες ταινίες, αλλά δεν ήμουν σίγουρη. Όταν την γνώρισα σε μια καφετέρια, έμεινα έκπληκτη από την ειλικρίνεια και την απλότητά της. Έχει έναν τρόπο να σε κοιτάζει κατάματα, που πραγματικά λάτρεψα. Στη συνέχεια κάναμε κάποιες πρόβες μαζί με τον Ρεντά και ήταν φανερό ότι ταίριαζαν πολύ καλά. Είναι τόσο δυναμική όσο και ο Ρεντά, και το ίδιο ψηλή!
Το «Σε Επιφυλακή» είναι η πρώτη σας ταινία; Πόσο δύσκολη ήταν η χρηματοδότησή της;
Ναι, το να βρούμε χρήματα και να τη γυρίσουμε ήταν πολύ χρονοβόρα διαδικασία και έπρεπε να την κάνουμε με πολύ λίγα μέσα.
Η συμμορία απαρτίζεται από ηθοποιούς που δεν είναι επαγγελματίες. Ποια είναι τα πλεονεκτήματα του να δουλεύεις μαζί τους;
Δούλεψα με τους εφήβους που εμφανίζονται στην ταινία πριν από τα γυρίσματα, κάνοντας συναντήσεις με σκοπό να βρούμε τις κατάλληλες λέξεις και ιδέες για τους χαρακτήρες τους. Νομίζω ότι έφεραν τη νιότη και τον δικό τους – πολύ σωστό – τρόπο ερμηνείας, που πιθανότατα βοήθησε επίσης τον Ρεντά στο να είναι σωστός απέναντί τους. Για την ακρίβεια, το κάστινγκ των χαρακτήρων τους ήταν μια ενδιαφέρουσα διαδικασία, μιας και είδα περισσότερα από 50 αγόρια, πρόθυμα να μου μιλήσουν για τα όνειρά τους να γίνουν ηθοποιοί ή ο επόμενος Ζιντάν και να μου εκμυστηρευθούν τις δυσκολίες στο σχολείο και στη ζωή τους.
Είστε μια έμπειρη διευθύντρια φωτογραφίας. Πόσο δύσκολο ήταν να αφήσετε σε μια άλλη συνάδελφο το ελεύθερο των δημιουργικών επιλογών;
Ήταν ανακουφιστικό! Η Ζορντάν Σουζενού, η κινηματογραφίστρια, είναι φίλη από τη σχολή «Louis Lumière» και γνώριζα πολύ καλά όλο το συνεργείο επειδή είχα συνεργαστεί μαζί τους ως φωτογράφος ή βοηθός οπερατέρ στο παρελθόν. Ήταν πολύ εύκολη η δουλειά με τη Ζορντάν, γιατί δουλέψαμε μαζί αρκετούς μήνες πριν από τα γυρίσματα, βλέποντας ταινίες, επιλέγοντας μηχανές, και όπως εγώ την εμπιστεύομαι βαθιά, έτσι κι εκείνη με καταλαβαίνει απόλυτα. Ήταν η πρώτη μας ταινία μεγάλου μήκους, εμένα ως σκηνοθέτη κι εκείνης ως φωτογράφος, έτσι ήμασταν έτοιμες να αγωνιστούμε και να παλέψουμε για να γίνει!
Νομίζετε πως η ιστορία της ταινίας έχει ένα ισχυρό γαλλικό προφίλ ή ένα παγκόσμιο αντίκτυπο;
Και τα δύο. Έχει ένα παγκόσμιο αντίκτυπο, γιατί ο καθένας μπορεί να συσχετίσει τον Σερίφ με τον εαυτό του. Πιστεύω ότι αυτή η ταινία θα μπορούσε να έχει γυριστεί στη Νότια Αφρική, στις ΗΠΑ, στη Βραζιλία … παντού όπου η φτώχεια και ο αποκλεισμός επικαλύπτει το χρώμα του δέρματός σου. Αλλά είναι επίσης και μια πολύ γαλλική ταινία, που λαμβάνει χώρα σε ένα γαλλικό «banlieue» (προάστιο), μιλώντας για τους ανθρώπους που γεννήθηκαν στη Γαλλία από γονείς μετανάστες.
Σε έναν «επισφαλή» κόσμο, ποιες επιλογές μας εγγυόνται ένα καλύτερο, ασφαλές μέλλον;
Η ερώτησή σας είναι τόσο δύσκολη που δεν είμαι σίγουρη αν μπορώ να απαντήσω. Το μόνο πράγμα που μπορώ να πω είναι ότι πρέπει να δώσουμε χρόνο σε όλους, κυρίως στους νέους. Χρόνο να βρουν τον εαυτό τους, χρόνο να μιλήσουν μεταξύ τους, να σκεφτούν και να αποφύγουν το φόβο, τα στερεότυπα και τον ρατσισμό. Δυστυχώς η Ευρώπη δεν κινείται προς αυτή την κατεύθυνση.
