Ο Αλεχάντρο Γκονζάλεθ Ινιάριτου, προσωπικός φίλος του Αλφόνσο Κουαρόν, του σκηνοθέτη που κέρδισε το Όσκαρ σκηνοθεσίας για το πρωτοποριακό «Gravity» (μετά ακολούθησε ο ίδιος για τα «Birdman» και «Η Επιστροφή»), είχε δημοσιεύσει στην καθημερινή ισπανική εφημερίδα «El Pais» ένα κείμενο αφιερωμένο σ' αυτόν.
Το άρθρο του έκανε το γύρο του διεθνούς Τύπου και σήμερα, ανήμερα γενεθλίων του Αλφόνσο Κουαρόν, σας το θυμίζουμε!
«Στις 2 Μαρτίου 2014, ο Κουαρόν πήρε στο σπίτι του το βραβείο της καλύτερης σκηνοθεσίας για την ταινία «Gravity»(2013).
Ο Αλφόνσο Κουαρόν είναι σπουδαίος σκηνοθέτης. Αλλά είναι ακόμα καλύτερος φίλος.
Ο Αλφόνσο Κουαρόν είναι εξαιρετικός σκηνοθέτης. Αλλά είναι ακόμα καλύτερος μπαμπάς.
Ο Αλφόνσο Κουαρόν είναι ένας μεγάλος καλλιτέχνης. Αλλά είναι ένας ακόμα καλύτερος άνθρωπος.
Ενώ σχεδόν όλοι συμφωνούμε με το πρώτο μέρος των δηλώσεων αυτών, έχοντας δει την ποικίλη και εκλεκτική δουλειά του, εγώ θα ήθελα να αποκαλύψω μια άλλη πλευρά του καλλιτέχνη: τον Αλφόνσο Κουαρόν που υπήρξα αρκετά τυχερός για να γνωρίσω και με τον οποίο έχω μοιραστεί περισσότερα από 20 χρόνια φιλίας.
Αυτές οι ανθρώπινες ποιότητες, που δε συναντάς εύκολα στη ζωή του κάθε ανθρώπου, είναι ακόμα πιο δύσκολο να διατηρηθούν κάτω από την πίεση που προκαλεί η διαδικασία δημιουργίας ενός φιλμ της κλίμακας του «Gravity».
Δεδομένης της επιτυχίας του, είναι εύκολο για πολλούς να σκεφτούν ότι αυτό το ταξίδι στο διάστημα ήταν ευχάριστο. Τίποτα δεν απέχει περισσότερο από την αλήθεια. Οι δύσκολες προσωπικές, οικογενειακές και επαγγελματικές καταστάσεις που αντιμετώπιζε ο Αλφόνσο έμοιαζαν αρκετά με εκείνες που είχε να αντιμετωπίσει αυτή η γυναίκα στο διάστημα.
Φυσικά και μεταφυσικά σκουπίδια, απόβλητα φόβου, απληστίας και άγνοιας – και πολλά από αυτά τα στοιχεία που συναντάει κανείς μέσα σε αυτήν την έξοχη αλλά διαβρωμένη εσωτερικά κινηματογραφική βιομηχανία παρατάχθηκαν σαν πύραυλοι και χτύπησαν το διαστημόπλοιό του. Δεδομένων αυτών των συνθηκών και μετά από τα «Παιδιά των Ανθρώπων» ο άνθρωπος Αλφόνσο αφιέρωσε τον εαυτό του και τη ζωή του στα παιδιά του.
Το πιο αξιοσημείωτο πράγμα σε αυτά τα οκτώ χρόνια δεν είναι το αποτέλεσμα, αλλά περισσότερο το ανάστημα ανθρωπιάς με το οποίο ακολούθησε το δρόμο του.
Κι ενώ η ζωή του καθενός βάλλεται και συνεχώς θα βάλλεται από καρμικά σκουπίδια, δεν έχουν όλοι την ικανότητα ή την πρακτική της συνείδησης για να αντιδράσουν και να αποφύγουν το αναγκαίο κακό – την εγκατάλειψη της αποστολής: να μη χαθούν μέσα σε μια μαύρη τρύπα, να μην ενεργοποιήσουν το κουμπί της αυτοκαταστροφής που γυαλίζει στο πάνελ του πανικού, της θυματοποίησης και της αποστροφής.
Πράγματι, μια εβδομάδα πριν από την πρεμιέρα, ένας σημαντικός αριθμός επενδυτών πούλησαν μεγάλο ποσοστό της ταινίας για να σώσουν τους εαυτούς τους από την καταστροφή που έβλεπαν να έρχεται.
Ο φόβος, που δεν είναι τίποτα άλλο παρά άγνοια, βασιλεύει σε μια βιομηχανία που κυριαρχείται από επιχειρηματικούς ομίλους, τη Γουόλ Στριτ και τους λογιστές που χειρίζονται εκατομμύρια δολάρια σε επενδυτικά funds και που ο σκοπός τους (για να μην πούμε οι αρχές τους) δεν είναι να κάνουν ταινίες, πολύ λιγότερο τέχνη, αλλά να βγάλουν ένα βουνό γρήγορου, εύκολου και άνευ ρίσκου χρήματος.
Αλλά το σινεμά δεν έχει να κάνει με το να έχεις λεφτά, αλλά με το να έχεις όραμα.
Με άλλα λόγια ο Αλφόνσο και το πλοίο του περιπλανιόνταν στο διάστημα εγκαταλειμμένοι από τη NASA.
Αντιμέτωπος με ακραία αντίξοες συνθήκες και πολλές φορές χωρίς οξυγόνο, ο Αλφόνσο πάντα ενεργούσε κάτω από τις επιταγές της λογικής και των ανώτερων αξιών που τον διέπουν. Αντιμέτωπος με περιορισμού, επιδείκνυε δημιουργικότητα. Αντιμέτωπος με απόρριψη και αμφιβολία, απαντούσε με αξιοπρέπεια και αυτοπεποίθηση.
Αυτά τα γνωρίζω, γιατί μία ημέρα πριν από την παγκόσμια πρεμιέρα του «Gravity», δειπνήσαμε μαζί σε ένα ακριβό χορτοφαγικό γιαπωνέζικο εστιατόριο στο Μανχάταν και καλού κακού πλήρωσα εγώ το λογαριασμό.
Πέρα από την εξαιρετική μαεστρία της τέχνης του και την τεχνική του αρτιότητα, αυτό που κάνει τον Αλφόνσο μεγάλο σκηνοθέτη είναι αυτό το επίμονο όραμά του (πεισματικό αλλά όχι ανόητο), που βασίζεται σε μια βαθιά πνευματικότητα κι ένα περίεργο, προκλητικό κι ακούραστο μυαλό. Δεν έχω συναντήσει πιο αιχμηρή γλώσσα από τη δική του.
Κι ενώ το να συζητάμε, να αξιολογούμε και να συγχαίρουμε τις αρετές της δουλειάς του, μοιάζει ήδη προφανές, θεωρώ σημαντικό να σημειώσω ότι ο Αλφόνσο, όπως πολλοί ακόμα σπουδαίοι Μεξικανοί σκηνοθέτες (Ρεϊγάδας, Ντελ Τόρο, Εσκαλάντε, Ναράνγιο, Εϊμπκε) είναι ένας από τους μεγάλους όχι για αυτά που βλέπει κανείς στην οθόνη, αλλά εξαιτίας αυτών που δε φαίνονται και που πολλοί λίγοι γνωρίζουμε γι’ αυτόν. Όχι για τα βραβεία που έλαβε και θα λάβει, από τη Χρυσή Πατάτα σε ένα από τα 3.000 φεστιβάλ ανά τον κόσμο ως το λατρεμένο και μισητό Όσκαρ – αλλά περισσότερο από τη θαυμαστή τόλμη του να ερευνά, να εφευρίσκει, να σπρώχνει τα όριά του και όπως συνήθιζε να λέει ο αγαπητός μου φίλος Ελιζέο Αλμπέρτο Λίκι «να υπερασπίζεται μέχρι θανάτου το δικαίωμα στην αποτυχία», δηλαδή να ρισκάρει τα πάντα.
Η εμπορική επιτυχία, συνδυασμένη με τη σχεδόν ομόφωνη αναγνώριση της ταινίας του από τους κριτικούς είναι η κοσμική ανταμοιβή.
Αυτές ήταν οι λέξεις που απηύθυνα στον Αλφόνσο, όταν είδα πώς το διαστημόπλοιο μέσα στο οποίο είχε εργαστεί τόσα χρόνια με όλα τα μειονεκτήματά του και παρά τις δυσκολίες, ως από θαύμα ταξίδεψε τελικά στο διάστημα.
Αν το σινεμά είναι μια ψευδαίσθηση -και από τη γέννηση του έχει συνδεθεί με τη μαγεία- τότε η εμπειρία εικόνας και αίσθησης που ο Αλφόνσο κι ο Εμάνιουελ «El Chivo» Λουμπέσκι πέτυχαν μέσα στα 30 πρώτα λεπτά από το Gravity είναι αντάξια εκείνης της πρώτης εικόνας του τρένου των αδελφών Λιμιέρ που είχε τόσο μεγάλη απήχηση στο πρώτο κοινό της αίθουσας, κάνοντάς τους ακόμα και να φύγουν να κρυφτούν.
Τώρα, έχοντας επιβιώσει με χιούμορ της επιστροφής του στη γη: έξι μήνες μαρκετίστικη εκμετάλλευση από τα έντυπα του χώρου και το σύστημα των βραβείων (το πιο εξαντλητικό, παράλογο για επικίνδυνο στάδιο του ταξιδιού, κατά τη διάρκεια του οποίου πολλοί καταστρέφονται ή ανατινάσσονται μέσα στις φλόγες του ποτισμένου με βενζίνη εγώ τους), ο Αλφόνσο προσγειώθηκε στην έρημο του Λος Άντζελες.
Όπως η Δρ Στόουν, για άλλη μια φορά πάτησε το πόδι του στην χαοτική ερημιά του Kodak Theatre και εισχώρησε στη ζούγκλα του Χόλιγουντ, όπου ο σκηνοθέτης/σεναριογράφος είναι ήδη ένα είδος προς εξαφάνιση.
Ο Αλφόνσο είναι μεγάλος σκηνοθέτης. Αλλά είναι ακόμα καλύτερος δάσκαλος».
