Το Φεβρουάριο του 1977, ο Τζορτζ Λούκας πρόβαλε μία μισοτελειωμένη κόπια της τελευταίας του ταινίας με τίτλο «Ο Πόλεμος των Αστρων», σε μερικούς φίλους, συνεργάτες της ILM, τον Στίβεν Σπίλμπεργκ και τον Μπράιαν Ντε Πάλμα. Τρεις μήνες πριν την επίσημη κυκλοφορία της ταινίας στις αίθουσες, μερικά εφέ έλειπαν και κάποιες σκηνές μαχών είχαν πλάνα αρχειακού υλικού από το Β’ Παγκόσμιο πόλεμο.
Όταν τα φώτα άναψαν και ρώτησε πως τους φάνηκε, ο Ντε Πάλμα απάντησε: «Τι είναι αυτή η βλακεία με τη Δύναμη;»
Use the Force
Γαλουχημένος με b-movies και κόμικ όπως τα «Φλας Γκόρντον» και «Tommy Tomorrow», ο Τζορτζ Λούκας εμπνεύστηκε αρχικά τον «Πόλεμο των Αστρων» το 1968. Μπορεί να φαντάζει ειρωνικό, μα τότε ήταν ένας αντικομφoρμιστής νεαρός, στην αυγή της πολιτικά ανήσυχης δεκαετίας του ‘70, που προσπαθούσε να εκφράσει το αντικαθεστωτικό αίσθημα. Αποτέλεσμα ήταν το 1971 να σκηνοθετήσει το κυνικό, δυστοπικό «THX 1138» και να γνωρίσει τον Φράνσις Φορντ Κόπολα, με τον οποίο συνεργάστηκε για τη δεύτερη μεγάλου μήκους ταινία του, το νοσταλγικό «American Graffiti» (1973). Όταν η Universal καθυστέρησε την κυκλοφορία της ταινίας στις αίθουσες, ο υπερχρεωμένος Λούκας, αρνήθηκε την πρόταση του Κόπολα να συνεργαστούν για το «Αποκάλυψη Τώρα» και αφοσιώθηκε στη συγγραφή ενός σεναρίου, με την ελπίδα να το πουλήσει σε ένα μεγάλο στούντιο και να κερδίσει κάποια χρήματα.
Ενα πρόχειρο σχεδίασμα με τίτλο «Journal of the Whills», που περιείχε σκόρπιες ιδέες για γούκις, έναν πρίγκιπα με το όνομα Λουκ και ιππότες Τζεντάι, εξελίχθηκε σε ένα 10σέλιδο σενάριο με τίτλο «Ο Πόλεμος των Αστρων». Αν και η μετάβαση από το «Journal» στον «Πόλεμο» παραμένει ασαφής, βασικές ιδέες της δεύτερης ιστορίας άντλησαν έμπνευση από την αγάπη του Λούκας για τις ταινίες του Κουροσάβα, και συγκεκριμένα το «Κρυμμένο Οχυρό». Αρκετά στούντιο απέρριπταν τη σεναριακή του πρόταση, κυρίως λόγο του απαιτούμενου προϋπολογισμού 3 εκατομμυρίων που ζητούσε ο Λούκας, μέχρι που η 20th Century Fox, στην προσπάθεια να επενδύσει στην επιστημονική φαντασία μετά την επιτυχία του «Πλανήτη των Πιθήκων» είπε το ναι.
Διασφαλίζοντας 150 χιλιάδες δολάρια για την επεξεργασία του σεναρίου, ο Λούκας δούλεψε το πρωτόλειο υλικό για ένα χρόνο. Η ιστορία και οι χαρακτήρες πλησίασαν αρκετά στο τελικό αποτέλεσμα, αν και ο βασικός πρωταγωνιστής ονομαζόταν Ανακιν Σταρκίλερ και ο πιλότος Χαν Σόλο ήταν ένα τεράστιο, πράσινο, ανθρωπόμορφο ψάρι ηλικίας 150 ετών. Ο σκύλος του Λούκας (με το οικείο όνομα Ιντιάνα!) έδωσε έμπνευση για τον χαρακτήρα του Τσουμπάκα, συγκυβερνήτη του Χαν Σόλο, ενώ οι Σιθ και ο Νταρθ Βέιντερ απήχαν ακόμα από την τελική τους εκδοχή. Στους επόμενους μήνες ο Λούκας ολοκλήρωσε άλλα δυο draft, ο Ανακιν Σταρκίλερ έδωσε τη θέση του στον Λουκ Σκαϊγουόκερ, η Σκοτεινή Πλευρά δήλωσε παρούσα και προσέλαβε με δικά του χρήματα τον σχεδιαστή Ραλφ ΜακΚουάιρ για να οπτικοποιήσει σημαντικές σκηνές του σεναρίου. Η εμβληματική δουλειά του ΜακΚουάιρ έδωσε καλλιτεχνική ταυτότητα στο προσχέδιο και επηρέασε βαθιά το σχεδιασμό της ταινίας. Νέος τίτλος; Ο Πόλεμος των Αστρων: Οι Περιπέτειες του Λουκ Σκαϊγουόκερ.
Σχεδόν ένα χρόνο πριν την κυκλοφορία της ταινίας, ο Λούκας έπεισε τη Fox να τριπλασίασει σχεδόν τον προϋπολογισμό στα 8,5 εκατομμύρια και ζήτησε αντί αμοιβής να κρατήσει τα δικαιώματα για τα ενδεχόμενα σίκουελ, πιθανές μυθιστορηματικές συνέχειες και τα κέρδη από τις πωλήσεις των παιχνιδιών και λοιπών αντικειμένων που θα βασίζονταν στους χαρακτήρες του. Πριν από τον «Πόλεμο των Αστρων» καμία ταινία δεν είχε υποστηριχθεί από ένα εμπορικό σύστημα τέτοιου εύρους, οπότε οι υπεύθυνοι της Fox, που δεν πίστευαν πως η ταινία θα γινόταν επιτυχία, θεώρησαν την απαίτηση ανόητη και δέχτηκαν. Προφανώς ήταν μια απόφαση που μετάνιωσαν οικτρά στη συνέχεια μιας και το πραξικοπηματικό παζάρι του Λούκας έγραψε ιστορία.
Καθώς η προ-παραγωγή της ταινίας έμπαινε σε σειρά, «Ο Πόλεμος των Άστρων» (όπως ονομαζόταν πια) απαιτούσε την τεχνική επάρκεια μιας ομάδας, ικανής να πραγματοποιήσε το φιλόδοξο όραμα. Ο Λούκας στρατολόγησε το νέο τμήμα παραγωγής ειδικών εφέ της Fox και μαζί με τον Γκάρι Κουρτζ ίδρυσαν την ILM, την εταιρεία που έμελλε να γίνει ο παραγωγός ονείρων σε κάθε μεγάλη χολιγουντιανή υπερ-παραγωγή για δεκαετίες. Στη συνέχεια το κάστινγκ των ρόλων τον βρήκε να αναζητά πρωταγωνιστές μαζί με τον Μπράιαν Ντε Πάλμα, ο οποίος ετοίμαζε τότε το «Κάρι».
Ο Μαρκ Χάμιλ, η Κάρι Φίσερ και η Σίσι Σπέισεκ έκαναν οντισιόν και για τις δυο ταινίες, με τον Λούκας να προτιμά φρέσκα πρόσωπα με λιγότερη εμπειρία και το στούντιο να πιέζει τουλάχιστον για ένα μεγάλο όνομα για το ρόλο του Ομπι Ουαν Κενόμπι. Ο βραβευμένος με Οσκαρ A’ αντρικού ρόλου για τη «Γέφυρα του Ποταμού Κβάι» σερ Αλεκ Γκίνες έγινε ο πνευματικός μέντορας του Λουκ και ο Χάρισον Φορντ ανέλαβε το ρόλο του Χαν Σόλο κατα τύχη, επειδή είχε συνεργαστεί με τον Λούκας στο «American Graffiti» και προθυμοποιήθηκε να κρατά τα λόγια στους συναδέλφους που συμμετείχαν στις οντισιόν. Προφανώς τα έλεγε καλά.
I have a bad feeling about this
Τα γυρίσματα ξεκίνησαν τον Μάρτιο του 1976 στην Τυνισία, το μέρος που αποτέλεσε το φυσικό σκηνικό του Τατουίν. Εκεί (και άμεσα) ξεκίνησαν τα προβλήματα που θα ανάγκαζαν τον Λούκας σε εκούσια συνταξιοδότηση από την σκηνοθεσία για τα επόμενα 22 χρόνια. Η αδυσώπητη βροχή (η πρώτη μετά από 50 χρόνια) ακύρωσε την πρώτη εβδομάδα γυρισμάτων, η πυρκαγιά στο σετ και ένα ατύχημα του Αντονι Ντάνιελς με τη στολή του C-3PO, μετέτρεψαν το αστρικό ταξίδι σε εφιάλτη. Οι ηθοποιοί ξεκίνησαν να αντιδρούν στις ασαφείς σκηνοθετικές οδηγίες του Λούκας που εξαντλούνταν στο «γρηγορότερα» και «πιο έντονα», ο ίδιος άλλαζε καθημερινά το σενάριο, ο Αλεκ Γκίνες δεν καταλάβαινε ποιος είναι ο ρόλος του και ο Φορντ πέταξε την μνημειώδη ατάκα «μπορεί να πληκτρολογείς αυτά τα σκατά Τζορτζ, αλλά σίγουρα δεν τα ξεστομίζεις». Ο προϋπολογισμός είχε ήδη ξεφύγει, το στούντιο ξεκίνησε να πιέζει, ο Χάμιλ τραυματίστηκε σε αυτοκινητιστικό δυστύχημα σπάζοντας μύτη και ζυγωματικά, οπότε δεν άφηνε κανένα περιθώριο για επαναληπτικά γυρίσματα και ο Λούκας κινδύνευσε να πάθει έμφραγμα από την υπέρταση και το άγχος.
Η ημερομηνία κυκλοφορίας της ταινίας μεταφέρθηκε από τον χειμώνα του 1976, στο καλοκαίρι του 1977. Ο μοντέρ απολύθηκε και τη θέση του ανέλαβαν άλλοι υπό την εποπτεία της τότε συζύγου του Τζορτζ Λούκας, Μάρσια, η οποία παράλληλα μόνταρε και το «New York, New York» του Σκορσέζε. Μετά την καταστροφική, φιλική προβολή και την ευγενική ερώτηση του Ντε Πάλμα, ο Λούκας έγινε μάρτυρας του ανέλπιστου ενθουσιασμού της Fox: «Είναι η καλύτερη ταινία που είδα ποτέ!», αναφώνησε εκστατικά ο πρόεδρος Αλαν Λαντ. Μετά τα ενθαρρυντικά σχόλια η ταινία ολοκλήρωσε το στάδιο της μετα-παραγωγής και στις 25 Μαϊου 1977, η φράση «Μια φορά κι έναν καιρό, σε ένα γαλαξία πολύ πολύ μακριά» εμφανίστηκε στη μεγάλη οθόνη.
Your eyes can deceive you. Don't trust them
Ο τίτλος εμφανίζεται σαν γραφιστική ανάμνηση ενός φθηνού κόμικ και η μουσική του Τζον Γουίλιαμς εισάγεται εκκωφαντικά. Πηχυαία γράμματα προλογίζουν την πλοκή και χάνονται στο άπειρο. Ο «Πόλεμος των Άστρων» προκάλεσε σοκ στα άγουρα μάτια των θεατών του 1977. Λίγο μετά την εθνική απογοήτευση του πολέμου στο Βιετνάμ, το βλέμμα του κοινού είχε ανάγκη να αποδράσει νοητικά σε έναν άλλο κόσμο. Πόσο μάλλον όταν αυτός ο κόσμος έχει εύρος γαλαξία!
Ο Τζορτζ Λούκας μετά από τόσα χρόνια ενός ονείρου που ξεκίνησε αυθόρμητα και μάλλον ασυνάρτητα, είδε την πραγματικότητα να οπισθοχωρεί μπροστά στο μέγεθος της φαντασίας. Οι αγαπημένες και ίσως ένοχες απολαύσεις του, τροφοδότησαν ένα νέο αχρονικό μύθο και ο ίδιος διηγήθηκε μια ιστορία που αντλεί από το παρελθόν και το μέλλον, συγχωνεύει δημιουργικά αντιδάνεια από πληθώρα λογοτεχνικών/μυθολογικών αναφορών και σύστησε μαξιμαλιστικά, δυναμικά και φιλόδοξα ένα απόλυτο κινηματογραφικό παραμύθι.
Ο «Πόλεμος των Άστρων» δεν επιχείρησε να αποδομήσει το είδος, αλλά να το ανασυντάξει με φρεσκάδα και τεχνική αρτιότητα. Το 1977 η Δύναμη της φαντασίας ξεπέρασε το κινηματογραφικό κάδρο και πέτυχε να οπτικοποιήσει ένα διαπολιτισμικό σύμπαν παγκόσμιας ταύτισης.
