Η υπόθεση της Πέμπτης στα γυρίσματα του «Rust», όπου σύμφωνα με την παρούσα κατάσταση των πληροφοριών πάντα, το όπλο που κρατούσε ο Άλεκ Μπόλντουιν εκπυρσοκρότησε τραυματίζοντας θανάσιμα την διευθύντρια φωτογραφίας, Χαλίνα Χάτσινς και επιφανειακά τον σκηνοθετη, Τζόελ Σόουζα, που στεκόταν πίσω της, δεν θα ξεχαστεί σύντομα.
Ο λόγος είναι προφανής. Την τελευταία φορά που συνέβη κάτι τέτοιο, στα γυρίσματα της ταινίας «το Κοράκι», με θύμα τον Μπράντον Λι, υπήρξε ασφυκτική αυστηροποιήση των πρωτοκόλλων ασφαλείας γύρω από οτιδήποτε σχετιζόμενο με την ύπαρξη όπλων στο πλατώ.
Με αφορμή ένα άρθρο στο Hollywood Reporter (εδώ) συνοψίζουμε κάποιες βασικές αρχές που ισχύουν στα πρωτόκολλα αυτά:
– Τα prop όπλα προμηθεύονται από ειδικευμένες εταιρείες και η επιμέλειά τους αναλαμβάνεται από επίσης ειδική ομάδα ανθρώπων, υπό την εποπτεία του property master. Κανείς ποτέ δεν έχει έχει πρόσβαση στα props δίχως την έγκριση και την παρουσία των επιμελητών αυτών.
– Δεν χρησιμοποιούνται ποτέ όπλα με αληθινές βολίδες. Χρησιμοποιούνται τα λεγόμενα άσφαιρα πυρομαχικά. Επεξήγηση: Το άσφαιρο φυσίγγιο εξακολουθεί να περιέχει πυρίτιδα, αντί όμως βολίδας στην άκρη του κλείνεται, συνήθως, με χαρτί. Ωστόσο και το χαρτί αυτό ακόμα βάλλεται με τεράστια δύναμη κατά την εκπυρσοκρότηση. Αυτή είναι η περίπτωση του Αμερικανού ηθοποιού Τζον Έρικ Χέξαμ, που αυτοπυροβολήθηκε το 1984 στα περιθώρια των γυρισμάτων τηλεοπτικής σειράς, προκαλώντας θανάσιμο κάταγμα στο κρανίο του.
– Τα όπλα δεν σκοπεύονται ποτέ σε ανθρώπους. Η κάννη οφείλει πάντα να σημαδεύει το έδαφος.
– Υπάρχει ειδική ρητή έντολή και επίβλεψη να μην τοποθετείται ποτέ το δάχτυλο στην σκανδάλη παρά μόνο όταν γυρίζεται η ειδική σκηνή που το προβλέπει. Η ασφάλεια του όπλου πρέπει πάντα να είναι τοποθετημένη – άρα να μην πατιέται η σκανδάλη – εκτός βέβαια της σκηνής που απαιτείται εκπυρσοκρότηση.
– Σε κάθε σκηνή που προβλέπει εκπυρσοκρότηση ο ορίζοντας του όπλου εκκενώνεται προσεκτικά. Στην περίπτωση που το όπλο σκοπεύεται προς την κάμερα, ο διευθυντής φωτογραφίας οφείλει και να φορά ειδική στολή και διόπτρες που προστατεύουν τα μάτια, ενώ προβλέπεται και μια ειδική κατασκευή από πλέξιγκλας που τοποθετείται εμπρός του.
Το ότι όλοι αυτοί οι κανονισμοί τηρούνται με θρησκευτική ευλάβεια μέσα στα χρόνια πιστοποιείται από το γεγονός ότι ειδικά σε μια χώρα με οπλική κουλτούρα που αναπόφευκτα οδηγεί σε μα υπερ-χρήση όπλων στις κινηματογραφικές παραγωγές, τα δυστυχήματα είναι αριθμημένα στα δάχτυλα του ενός χεριού.
Ταυτόχρονα ωστόσο εγείρονται δύο αμείλικτα ερωτήματα, ένα γενικότερο κι ένα τραγικά ειδικό. Το πρώτο είναι για ποιον λόγο δεν επιβάλλεται ένα νομικό πλαίσιο που θα απαγορεύει την χρήση πραγματικών όπλων – αντικαθιστώντας τα υποχρεωτικά με απομιμήσεις (πλαστικές, λαστιχένιες). Το δεύτερο δημιουργεί αυξημένη απορία για τις συνθήκες του φρικώδους γεγονότος στα γυρίσματα του «Rust». Καθώς η ειδησεογραφία, προς τιμή των αρχών βέβαια, είναι αξιοθαύμαστα ελεγχόμενη, παραμένει άγνωστη συνολικά η συνθήκη της εκπυρσοκρότησης. Το μόνο που γνωρίζουμε είναι ότι ο βοηθός σκηνοθέτη έδωσε ένα «κρύο όπλο» (δηλαδή ασφαλές) στον Μπόλντουιν. Τι διεξήχθη όμως από εκεί και μετά είναι αντικείμενο εικασιών, που καλό είναι, και μέχρι στιγμής τηρείται, να μην ξεφεύγει στην σοσιομιντιακή φαντασία.
Ενδιαφέρον τέλος θα έχει η συζήτηση που σχετίζεται με την «κουλτούρα όπλων» στις ΗΠΑ. Κουλτούρα σχετιζόμενη με ένα νομικό πλαίσιο που επιτρέπει εύκολη οπλοκατοχή και, αναπόφευκτα, αδυνατεί να ελέγξει την οπλοχρησία. Το πρόβλημα κατ΄επέκταση φτάνει στο σινεμά και την θεματολογία του, η οποία ως γνωστόν, ειδικά στην Αμερική (αλλά πλέον και σε όλον τον κόσμο), διέπεται από μια αισθητική εγκληματολογικής διατριβής, μέρος της οποίας δεν μπορεί παρά να είναι και η διαρκής παρουσία όπλων στις κινηματογραφικές ιστορίες. Κι επειδή, μεταξύ μας τώρα που μιλάμε, αυτή η κουλτούρα όχι μόνο δεν εξασθενεί αλλά παίζει και σε πρωινά παιδικά προγράμματα, μια σοβαρή θεσμική συζήτηση περί της αντικατάστασης των πραγματικών όπλων στο πλατώ επείγει.
