Σε σοκ οι οικείοι του και άναυδη η κινηματογραφική κοινότητα μαθαίνουν τον ξαφνικό χαμό, στα 58 του χρόνια, του Καναδού Ζαν-Μαρκ Βαλέ, ενός πολυπράγμονα δημιουργού που αφήνει ιδιαίτερο, πικρά βραχύβιο, ίχνος στην κινηματογραφική ιστορία.
Γεννημένος στο Μοντρεάλ του Κεμπέκ πριν από 58 χρόνια, το 1963, ο Βαλέ ήταν ένα από τέσσερα παδιά και σπούδασε Σκηνοθεσία στο Πανεπιστήμιο του Μοντρεάλ. Στην αρχή της καριέρας του, εντελώς ανύποπτα για αυτό που θα ακολουθούσε με «καθυστέρηση» μιας 20ετίας, ο Βαλέ σκηνοθέτησε μουσικά βίντεο και μια σειρα b ταινιών που δεν θυμάται (κυρίως γιατί δεν είδε) σχεδόν κανείς («Black List», «Los Locos», «Loser Love»), ταινίες που δεν προμήνυαν αυτό που θα ακολουθούσε το 2005 με το «C.R.A.Z.Y.», την καλύτερη ταινία του ίσως, που αποκάλυψε έναν δημιουργό συμπαγούς, φρέσκου βλέμματος, που θριάμβευσε στα Καναδικά Βραβεία, σε Βραβεία Κοινού διεθνών φεστιβάλ και άφησε, ακόμα-ακόμα, ένα γενεαλογικό ίχνος στο πρώτο κοινό του.
Αφήνει μια στυφή επίγευση ότι η ταινία αυτή ήταν μόλις 16 χρόνια πριν.
Έκτοτε η παρουσία του Βαλέ δεν υπήρξε διόλου ευκαταφρόνητη, καθώς άμεσα ακολουθήθηκε από ταινίες που έδειχναν ότι η πρώτη λίστα της βιομηχανίας τον είχε σημειώσει. Η «Βασίλισσα Βικτωρία: Τα Χρόνια της Νιότης», σε σενάριο, ποιου άλλου, του Τζούλιαν Φέλοους, εντόπιζε την Έμιλι Μπλαντ και η παραγωγή του Μάρτιν Σκορσέζε (μεταξύ άλλων), θα έφτανε στα Όσκαρ με τρεις υποψηφιότητες (κέρδισε τα Κοστούμια).
Η προηγούμενη δεκαετία θα ήταν η κορύφωση μιας καριέρας, πράγμα εξόχως τραγικό στο φως της χθεσινής εξέλιξης. Από το «Cafe de Flore», το «Dallas Buyers Club» (Όσκαρ για τους ΜακΚόναχι και Λέτο) και την «Άγρια», μέχρι τις δύο μίνι σειρες («Μυστικά και Ψέματα» και «Αιχμηρά Αντικείμενα»), μέσα από αναστυλώσεις καριέρας ηθοποιών, βραβεία και προσωπικές τιμές, ο Ζαν-Μαρκ Βαλέ υπέγραψε με τριπλό ρόλο (ήταν εκτός από σκηνοθέτης και παραγωγός και μοντέρ -με ψευδώνυμο- των περισσότερων δημιουργιών του), μια σειρά πραγμάτων που κρατούν τον δικό τους χώρο. H δημοσιότητα των δύο τηλεοπτικών του εγχειρημάτων ήταν σπουδαία και εκτός από Έμμι Σκηνοθεσίας γα το «Μυστικά και Ψέματα», του απέφερε κι ένα συμβόλαιο με το HBO, στα πλαίσια του οποίου θα ετοίμαζε το «Gorilla and the Bird».
Ο παρτενέρ του στην παραγωγή, Νέιθαν Ρος δηλώσε ότι : «Ο Ζαν-Μαρκ ήταν υπόδειγμα δημιουργικότητας, αυθεντικότητας και διαφορετικού τρόπου στα πράγματα. Ήταν πραγματικός καλλιτέχνης και γενναιόδωρος, αξιαγάπητος άνθρωπος. Όσοι συνεργάστηκαν μαζί του έβλεπαν το ταλέντο και το όραμά του. Ήταν φίλος, δημιουργικός παρτενέρ και μεγάλος αδελφός για μένα. Ο μαέστρος που θα λείψει. Δίνει μια ανακούφιση ότι το όμορφο στυλ του και η επιδραστική δουλειά του στον κόσμο θα παραμείνουν».
Ο μια φορά υποψήφιος για Όσκαρ Μοντάζ Βαλέ αφήνει πίσω του μια οικογένεια δύο παιδιών και τριών αδελφών. Ο λόγος του κατά τα φαινόμενα αιφνίδιου θανάτου του στο δασικό εξοχικό του σπίτι δεν έχει γίνει γνωστός. Ας είναι ελαφρύ το χώμα, πολύ πρόωρος χαμός.
