Καμμιά λίστα σε επίσημα κιτάπια δεν θα συγκατέλεγε ταινίες της. Ούτε (σχεδόν) μια Ακαδημία ή κριτική ένωση την βράβευσαν ποτέ. Οι κριτικοί όταν μιλάνε μεταξύ τους, με βεβαιότητα ειπωμένο αυτό, δεν αναφέρονται ποτέ σε αυτήν – και η αλήθεια είναι τώρα πια μπορεί κι οι πιο πολλοί από τους φερόμενους ως επαγγελματίες να μην έχουν δει καν ταινία της. Ή ίσως κάποτε να είδαν το «Beat the Devil» (είναι Χιούστον, γι’ αυτό).
Την Λουίτζια «Τζίνα» Λολομπρίτζιντα την ξέρουν οι λιγοστοί απομείναντες συνομήλικοί της, εκείνοι που μεγάλωναν όταν μεσουρανούσε και οι απόγονοι αυτών που έλαχε να αγαπήσουμε το σινεμά με όλα του, ίσως και ανεξαιρέτως, τα συμπαρομαρτούντα. Η «Λόλο» ήταν λοιπόν για μερικούς από εμάς μυθική εξαρχής.
Γεννήθηκε σε μια Ιταλία που ήταν ακόμα…Βασίλειο, σε μια εποχή μεσοπολεμική, προτού ο τρόμος ξεχυθεί στην Ευρώπη και τον κόσμο, με την χώρα της πρώτιστα αμαρτωλή. Η λήξη του πολέμου την βρίσκει να συμμετέχει σε διαγωνισμούς ομορφιάς, δεν κερδίζει κι όμως κανέναν, έρχεται ωστόσο τρίτη σε έναν και η εθνική αναγνωρισιμότητα κατακτάται. Για λίγα χρόνια κάνει ταινίες με μετέπειτα ή ήδη σημαντικούς. Είτε τους λένε Μάριο Μονιτσέλι ή ακόμα και Τίτο Γκόμπι – ο διάσημος τενόρος της ιταλικής σκηνής. Γυρίζει ταινίες με ρυθμό…λαϊκού σινεμά, και πιάνει την πρώτη θέση στη μαρκίζα προτού μπει το ‘50.
Η δεκαετία που θα ήταν η επιτομή της δόξας της ξεκίνησε με την πρόταση του Χάουαρντ Χιουζ που ήθελε να την δέσει με επταετές συμβόλαιο. Η Λόλο δεν γούσταρε κι αποφάσισε ότι η Ιταλία της πήγαινε περισσότερο. Με 11 ταινίες ανάμεσα στο 1950 και το…1951, σχεδόν όλες πρωταγωνιστικές, η δουλειά δεν έδειχνε να την φοβίζει. Το ‘52 έρχονται ο «Ιππότης και η Τσιγγάνα» του Κριστιάν Ζακ, δίπλα στον Ζεράρ Φιλίπ, «Οι Όμορφες της Νύχτας» του Κλερ ξανά με τον Φιλίπ στην εποχή της δικής του απίστευτης αίγλης και, χωρίς να το ξέρει, οι βάσεις έχουν μπει. Στην Αμερική μιλούν ήδη γι’ αυτήν, θέλουν μεταγραφή αεροδρομίου, ο μεταπολεμικός κόσμος, έτοιμος από την Ρίτα Χέιγουορθ και παράλληλα με την Μέριλιν, χρειάζεται αυτό που τότε λέγανε «σύμβολα του σεξ». Η Λόλο ήταν η επιτομή.
Το ‘53 βγαίνει η προαναφερθείσα ταινία του Χιούστον και την επόμενη χρονιά η Λόλο είναι εξώφυλλο στο Time. Εκείνη, απτόητη, εξακολουθεί να μην περιφρονεί την Ιταλία, παρότι ολοφάνερα το Χόλιγουντ χρειάζεται το…λάδι της στα γρανάζια του. Κάνει μια τεράστια επιτυχία με τον Ντε Σίκα συμπρωταγωνιστή, το «Ψωμί Έρωτας και Φαντασία», υπό την αιγίδα ενός μεγάλου μαέστρου της κομεντί, του Λουίτζι Κομεντσίνι. Θα είχε και σίκουελ, όχι αντάξιο, έναν χρόνο αργότερα. Στα ιταλικό ‘50 βλέπεις, ανθεί μεν στην Ιταλία ένα σινεμά μοντέρνο, νεορεαλιστικό και κριτικά αποδεκτό, βγαίνουν οι δημιουργοί που μνημονεύονται από τις λίστες (ή όχι και τόσο τώρα πια, εδώ που τα λέμε…), αλλά το σινεμά έχει και αντισώματα, βάφει και ροζ τον νεορεαλισμό του, τον κάνει πιο δημοφιλή, πιο εύπεπτο. Η Λόλο είναι η βασίλισσα αυτού του σινεμά εκείνης της εποχής. Χωρίς insta, κανάλι, λογαριασμό και πολλά-πολλά φίλτρα, ο πραγματικός κόσμος, όχι απλώς ένα διαδίκτυο, έπεφτε. Το 1955 βγαίνει «Η Πιο Όμορφη Γυναίκα στον Κόσμο» – και οι Αμερικάνοι της φοράνε το παρατσούκλι αυτολεξεί.
Το 1956 έρχεται το «Trapeze» του Κάρολ Ριντ, μήλον της έριδος ανάμεσα στον Μπαρτ Λάνκαστερ και τον Τόνι Κέρτις, και η Εσμεράλδα στη «Παναγία των Παρισίων» του Ζαν Ντελανού, μήλον της έριδος ανάμεσα στον Κουασιμόδο και τις καμπάνες του. Εδώ είναι η ακμή της ομορφιάς της, ο κόσμος αγωνιά στο πέρασμά της. Κάπου εκεί όμως διαφαίνεται κάποια Σοφία Λόρεν (και στην Γαλλία μια Μπαρντό) στον ορίζοντα. Η καριέρα της Λόλο παίρνει χολιγουντιανή φόρα, το ίδιο όμως και μια από τις διασκεδαστικότερες κόντρες στην ιστορία της ευρωπαϊκής τουλάχιστον showbiz. Χθες η Λόρεν μια φορά δήλωσε κλονισμένη από τον θάνατο της «ανταγωνίστριάς» της.
Δίπλα της στάθηκαν διάφοροι πρωταγωνιστές και γόητες της εποχής. Ο Μπόγκαρτ (που έλεγε ότι η σαγήνη της έκανε την Μέριλιν να μοιάζει Σίρλεϊ Τεμπλ – καλό) κι ο Φιλίπ που αναφέρθηκαν, ο Ροκ Χάτσον (δυο φορές αν δεν απατώμαι), ο Ντέιβιντ Νίβεν κι ο Μπελμοντό, ο Μοντάν, ο Μαστρογιάννι κι ο Μπρασέρ (και οι τρεις στο περίφημα τιτλοφορημένο στην Ελλάδα, «Θηλυκός Δαίμων» του Ντασέν!!), ο Γιουλ Μπρίνερ, ο Σινάτρα, ο Σον Κόνερι, ο Τρεντινιάν και τόσοι άλλοι.
Με τα βραβεία η Λόλο είχε περιορισμένη σχέση, πήρε τρία Ντονατέλο πάντως. Πριν καλά-καλά κλείσει τα 45 άλλαξε τον κόσμο της, περιόρισε σε βαθμό εξαφάνισης το σινεμά, που είχε βέβαια εκεί στις αρχές του ’70 αλλάξει περίπου ριζικά (συν το ageism που ανέκαθεν σάρωνε), έκανε το ντοκιμαντέρ με τον Φιντέλ Κάστρο, δεν ξέρω πόσοι το έχουν δει ποτέ αυτό, ασχολήθηκε με την φωτογραφία (έβγαλε τρία βιβλία) και την γλυπτική (κι άλλο ένα εδώ).
Η Λολομπρίτζιντα στην Γερμανία την δεκαετία του '50
Πλήθος φημών την ακολουθούσε, πως ήταν δύστροπη στο πλατώ, ότι μεγαλώνοντας είχε μια δικομανία, μια παραξενιά, μια εκκεντρικότητα. Μπορεί. Η δυσθεώρητη δόξα έχει κάποτε απύθμενες συνέπειες. Στην εποχή της ήταν τόσο μεγάλη που να είναι ζηλευτή, είχε τόση ομορφιά που να την ορίζει για λογαριασμό του Τύπου και ήταν τόσο αγαπητή στον κόσμο που μην μπορεί να προχωρήσει το αυτοκίνητο. Κι έκανε ταινίες. Κι εμείς που αγαπάμε τις ταινίες, έτσι, με έναν προχωρημένο αυτιστικό αγνωστικισμό, είμαστε πλήρεις. Θα μας λείψει να ξέρουμε ότι ήταν κάπου και τους τρέλαινε στα 95 της. Αλλά θα βάλουμε κάτι του ‘53 να παίζει και θα είναι όπως πρέπει ολοζώντανη ξανά.
